Cú "thay ngựa giữa dòng" của QĐ Ukraine: Donbass sẽ một lần nữa tới bờ vực chiến tranh?

Hoài Giang |
Cú "thay ngựa giữa dòng" của QĐ Ukraine: Donbass sẽ một lần nữa tới bờ vực chiến tranh?
Cú "thay ngựa giữa dòng" của QĐ Ukraine: Donbass sẽ một lần nữa tới bờ vực chiến tranh?
Hình minh họa.

Không như người tiền nhiệm Khomchak, Tân Tư lệnh Zaluzhny là người chủ chiến, từng chịu trách nhiệm trong các vụ pháo kích ồ ạt vào Donbass.

Vì sao Tổng tư lệnh Quân đội Ukraine bất ngờ từ chức?

Quân đội Ukraine đang có những thay đổi lớn về nhân sự. Hôm 27/7, Tổng tư lệnh Các lực lượng vũ trang Ukraine Tướng Ruslan Khomchak đã từ chức và được thay thế bởi Tướng Valery Zaluzhny, cựu chỉ huy của bộ chỉ huy Các Nhóm tác chiến - chiến thuật (OTG) "Sever".

OTG "Sever" là tên gọi các lực lượng vũ trang của Ukraine hiện đang được duy trì dọc giới tuyến Donbass - được chia thành 2 OTG "Đông" và "Bắc" tương ứng với các giới tuyến ở Luhansk và Donetsk.

Theo nguồn tin từ văn phòng của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, thay đổi này nhằm hàn gắn mối quan hệ đã bị tổn hại giữa Bộ Quốc phòng và lãnh đạo Các lực lượng vũ trang Ukraine.

Cú thay ngựa giữa dòng của QĐ Ukraine: Donbass sẽ một lần nữa tới bờ vực chiến tranh? - Ảnh 1.

Cựu Tổng tư lệnh Các lực lượng vũ trang Ukraine Tướng Ruslan Khomchak.

Theo RIA Novosti, nguyên nhân sâu xa cho việc "thay ngựa giữa dòng này" có thể là do hàng loạt vụ bê bối tham nhũng trong đó có liên quan đến các tướng lĩnh hàng đầu.

Từ đầu năm nay, truyền thông Ukraine đã miêu tả cái gọi là "cuộc xung đột" giữa Bộ trưởng Quốc phòng Andrei Taran và Tướng Ruslan Khomchak. Theo các nhà báo, hai sĩ quan cao cấp đã không liên lạc với nhau trong một thời gian dài, kể cả về các vấn đề chính thức.

Căng thẳng lên đến đỉnh điểm vào mùa thu năm 2020, khi một cuộc điều tra nội bộ cho thấy Bộ tư lệnh Lực lượng vũ trang Ukraine đã sử dụng máy bay vận tải quân sự Il-76 cho các chuyến bay thương mại từ Bulgaria đến Rwanda.

Theo các nhà điều tra, các "thương gia mặc quân phục" kiếm khá nhiều tiền bằng cách cho tư nhân thuê trang thiết bị của Không quân Ukraine. Sau vụ việc, một số tướng lĩnh đã bị khiển trách và trong Quân đội Ukraine đã có một cuộc bất tuân thượng lệnh.

Tổng tư lệnh Ruslan Khomchak, Tổng tham mưu trưởng Sergei Korniychuk, Tư lệnh Không quân Sergei Drozdov và cựu lãnh đạo lực lượng quân y Igor Khomenko đã đệ đơn kiện cá nhân ông Andrei Taran. Họ công khai từ chối tuân theo mệnh lệnh của Bộ trưởng Quốc phòng.

Cú thay ngựa giữa dòng của QĐ Ukraine: Donbass sẽ một lần nữa tới bờ vực chiến tranh? - Ảnh 2.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Andrei Taran.

Về phần mình, Bộ Quốc phòng Ukraine cũng phát động một cuộc phản công, bắt đầu tích cực chỉ trích vị tổng tư lệnh.

Chỉ trích bao gồm việc làm gián đoạn cung cấp trang thiết bị theo mệnh lệnh quốc phòng của nhà nước vào năm 2021 đến việc tổ chức kém của các bệnh viện ở Donbass và thái độ thô lỗ đối với cấp dưới.

Thực tế là sau nhiều năm ở vị trí cao nhất trong quân đội, Tướng Khomchak vẫn chưa để lại được dấu ấn. Ngược lại, dưới sự lãnh đạo của ông, Quân đội Ukraine đã phải hứng chịu hàng loạt thất bại nặng nề.

Chính ông là người chỉ huy đội quân bị bao vây trong "nồi hầm" Ilovaisk vào cuối tháng 8/2014, khiến hàng trăm người thiệt mạng và Quân đội Ukraine phải từ bỏ ý định giành quyền kiểm soát tuyến biên giới giữa Donbass với Nga.

Cú thay ngựa giữa dòng của QĐ Ukraine: Donbass sẽ một lần nữa tới bờ vực chiến tranh? - Ảnh 3.

Thất bại trong Trận Ilovaisk vào mùa thu năm 2014 đã đặt dấu chấm hết cho phương án chia cắt các lực lượng thân Nga với chính nước Nga của phía Ukraine.

Vị Tân Tư lệnh "diều hâu" sẽ đẩy Donbass tới bờ vực chiến tranh?

Hiện có rất ít thông tin về Tướng Valery Zaluzhny, người từng đứng đầu OTG "Sever" và chịu trách nhiệm trong các khu vực Zhitomir, Kiev, Poltava, Cherkassk, Chernigov, cũng như Kiev.

Ông Zaluzhny chính thức gia nhập Lực lượng Vũ trang Ukraine từ năm 1997. Từ năm 2009 đến năm 2012, ông là chỉ huy của Lữ đoàn cơ giới độc lập số 24 và 51.

Tuy nhiên, dưới sự chỉ huy của ông, Lữ đoàn 51 xuống cấp đến mức phải rã ngũ vào năm 2014.

Sau khi chiến sự bùng nổ ở Donbass, Đại tá Zaluzhny được bổ nhiệm làm phó chỉ huy khu vực "C" (phía bắc vùng Donetsk, phía tây Luhansk và hướng Debaltsevo).

Các vụ pháo kích vào các khu dân cư ở vùng Donetsk và Luhansk xảy ra trong thời kỳ ông chỉ huy mặt trận này.

Cú thay ngựa giữa dòng của QĐ Ukraine: Donbass sẽ một lần nữa tới bờ vực chiến tranh? - Ảnh 5.

Tướng Valery Zaluzhny và quá trình công tác trong Quân đội Ukraine từ 2007 tới 2019.

Không kém cạnh người tiền nhiệm Khomchak, ông Zaluzhny là một trong những người phải chịu trách nhiệm trong thất bại ở "nồi hầm" Debaltsevo vào tháng 1-2 năm 2015.

Sau gần 1 tháng chiến đấu, lực lượng Ukraine đã phải rút lui và bỏ lại trang thiết bị quân sự, đạn dược và vũ khí cá nhân cho dân quân Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng (DPR).

Theo các chuyên gia, Tướng Zaluzhny được bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh Các lực lượng vũ trang Ukraine vì thái độ cứng rắn và không khoan nhượng với Donbass, trái ngược với Tướng Khomchak người cho rằng không thể nhanh chóng giải quyết tình hình bằng hoạt động quân sự.

Xét thấy việc chính quyền của Tổng thống Zelensky thường xuyên bị chỉ trích là quá mềm mỏng với các thực thể Donbass, có vẻ như Kiev đã quyết định đặt một vị tướng "diều hâu" vào đầu não quân đội.

Nếu Tướng Zaluzhny không thể lấy lại Donbass cho Kiev, thì ít nhất ông ấy cũng sẽ thể hiện sự sốt sắng tối đa trong vấn đề này.

Đối với Donbass, vấn đề bổ nhiệm một người chủ chiến lên đứng đầu Lực lượng vũ trang Ukraine sẽ không phải là viễn cảnh nhàn hạ - tình hình trên giới tuyến vẫn rất căng thẳng.

Hôm 26/7, phía Ukraine đã khai hỏa vào các vị trí của Dân quân Cộng hòa Nhân dân Luhanks tự xưng (LPR) bốn lần và cũng đã bị bắn trả.

Cú thay ngựa giữa dòng của QĐ Ukraine: Donbass sẽ một lần nữa tới bờ vực chiến tranh? - Ảnh 7.

Thất bại ở Debaltsevo cũng chấm dứt các hoạt động tấn công quy mô của phía Ukraine trong Chiến tranh Donbass (2014-2015).