Lần đầu tiên trong lịch sử lõi sao Hỏa được 'nhìn thấu': Nhà khoa học phải 'tự sửa sai'!

Trang Ly |
Lần đầu tiên trong lịch sử lõi sao Hỏa được 'nhìn thấu': Nhà khoa học phải 'tự sửa sai'!
Lần đầu tiên trong lịch sử lõi sao Hỏa được 'nhìn thấu': Nhà khoa học phải 'tự sửa sai'!
Cấu trúc sao Hỏa: Có 3 lớp, vậy độ dày của các lớp như thế nào?

Cấu trúc sao Hỏa đã được các nhà khoa học 'nhìn thấu'.

Năm 2018, tàu đổ bộ InSight của NASA đáp xuống sao Hỏa. 3 năm sau, InSight lập kỳ tích giúp các nhà khoa học lần đầu tiên 'nhìn thấu' cấu trúc bên trong sao Hỏa, có được số liệu về kích thước của lớp lõi, lớp phủ và lớp vỏ của sao Hỏa.

Những phát hiện này đã được công bố trong ba nghiên cứu sử dụng dữ liệu của NASA InSight, từ Đại học Cologne (Đức), Viện công nghệ California (Mỹ) và Đại học ETH Zurich (Đức).

KÍCH THƯỚC CẤU TRÚC BÊN TRONG SAO HỎA

Sử dụng dữ liệu 'Marsquakes - địa chấn trên sao Hỏa' của InSight, các nhà khoa học đã tìm thấy bằng chứng về: Lớp vỏ sâu 66 km so với bề mặt sao Hỏa - Tiếp đến là lớp phủ dày 806 km - Cuối cùng là lớp lõi chứa đầy sắt-niken nóng chảy.

Lần đầu tiên trong lịch sử lõi sao Hỏa được nhìn thấu: Nhà khoa học phải tự sửa sai! - Ảnh 1.

Cấu trúc sao Hỏa gồm: Lớp vỏ sâu 66 km so với bề mặt sao Hỏa - Tiếp đến là lớp phủ dày 806 km - Cuối cùng là lớp lõi chứa đầy sắt-niken nóng chảy. Nguồn: Getty Images

Tàu đổ bộ sao Hỏa InSight của NASA hoạt động trên Hành tinh Đỏ từ ngày 5 tháng 5 năm 2018 cho đến tháng 2 năm 2021 khi bụi bao phủ các tấm pin năng lượng Mặt trời khiến nó không thể 'sạc'. Trước khi ngừng hoạt động, InSight đã kịp gửi dữ liệu về Trái Đất, giúp các nhà khoa học có được cái nhìn bên trong của sao Hỏa.

Mục tiêu của InSight là đặt một máy đo địa chấn trên bề mặt sao Hỏa để đo hoạt động địa chấn và tạo ra các mô hình 3D bên trong hành tinh này.

Nhóm nghiên cứu, bao gồm các nhà nghiên cứu từ Viện công nghệ California (Caltech, Mỹ), giải thích rằng việc nghiên cứu các lớp bên trong của sao Hỏa - lớp vỏ, lớp phủ và lõi của nó - có thể tiết lộ thông tin chi tiết về sự hình thành và tiến hóa của hành tinh này, cũng như khám phá ra bất kỳ hoạt động địa từ và kiến ​​tạo nào đang diễn ra trên Hành tinh Đỏ.

Các vùng sâu bên trong có thể được thăm dò bằng cách đo các sóng truyền qua hành tinh sau các sự kiện địa chấn như động đất. Các đặc điểm bên trong của Trái Đất cũng từng được khảo sát bằng các phương pháp như vậy, mới giúp các nhà khoa học biết được kích thước, cấu trúc và cấu tạo của lõi và lớp phủ Trái Đất.

Tiến sĩ Knapmeyer-Endrun, tác giả chính của bài báo đăng trên tạp chí Science, cho biết: "Những gì địa chấn học có thể đo được chủ yếu là sự tương phản vận tốc. Đây là những khác biệt về vận tốc lan truyền của sóng địa chấn trong các vật liệu khác nhau".

Các phát hiện chỉ ra rằng lõi sắt-niken của sao Hỏa ít đặc hơn so với suy nghĩ trước đây và được làm giàu bằng các nguyên tố nhẹ hơn. Điều này khiến các nhà khoa học phải tự sửa lại!

Nhóm nghiên cứu cho biết: "Các quan sát địa chấn trực tiếp trên sao Hỏa đại diện cho một bước tiến lớn trong địa chấn học hành tinh. Trong những năm tới, khi số lượng sao hỏa được đo nhiều hơn, các nhà khoa học sẽ tinh chỉnh các mô hình này của hành tinh đỏ và tiết lộ nhiều bí ẩn khó hiểu hơn về sao Hỏa".

BỘ BA DỤNG CỤ QUAN TRỌNG CỦA INSIGHT

NASA cho biết, để tàu thăm dò Insight có thể thực hiện các phép đo giúp các nhà khoa học lần đầu tiên 'nhìn thấu' cấu trúc sao Hỏa thì Insight có sự trợ giúp đắc lực của bộ 3 dụng cụ rất quan trọng này:

1. Máy đo địa chấn: Tàu đổ bộ InSight mang theo máy đo địa chấn, gọi là SEIS, lắng nghe 'nhịp đập' của sao Hỏa. Máy đo địa chấn ghi lại các sóng truyền qua cấu trúc bên trong của một hành tinh. Nghiên cứu sóng địa chấn cho chúng ta biết điều gì có thể tạo ra sóng địa chấn trên sao Hỏa.

Lần đầu tiên trong lịch sử lõi sao Hỏa được nhìn thấu: Nhà khoa học phải tự sửa sai! - Ảnh 3.

Máy đo địa chấn siêu nhạy của InSight, được gọi là SEIS. Ảnh: NASA

2. Đầu dò nhiệt: Đầu dò dòng nhiệt của InSight, tên là HP3, đào sâu hơn bất kỳ thiết bị thăm dò, khoan hoặc thăm dò nào khác trên sao Hỏa trước đó. Nó sẽ điều tra xem có bao nhiêu nhiệt lượng thoát ra khỏi sao Hỏa.

3. Ăng-ten vô tuyến: Giống như Trái Đất, sao Hỏa dao động một chút khi nó quay quanh trục của nó. Để nghiên cứu điều này, hai ăng-ten vô tuyến của InSight sẽ đo dao động của sao Hỏa.

Điều này giúp các nhà khoa học kiểm tra phản xạ của Hành tinh Đỏ và cho họ biết cấu trúc bên trong sâu ảnh hưởng đến chuyển động của hành tinh xung quanh Mặt Trời như thế nào.

Bài viết sử dụng nguồn: NASA, DM