Trung Quốc tiêm 1 tỉ liều vắc xin COVID-19: Động lực "bí ẩn" khiến dân nước này đổ xô đi tiêm bằng mọi giá

Tất Đạt |
Trung Quốc tiêm 1 tỉ liều vắc xin COVID-19: Động lực "bí ẩn" khiến dân nước này đổ xô đi tiêm bằng mọi giá
Trung Quốc tiêm 1 tỉ liều vắc xin COVID-19: Động lực "bí ẩn" khiến dân nước này đổ xô đi tiêm bằng mọi giá

Trung Quốc đã tiêm 1 tỉ liều vắc xin COVID-19. Nhiều người dân đã đi tiêm phòng mặc cho những rào cản về tâm lí.

Khi vắc xin COVID-19 được công bố rộng rãi ở Thẩm Dương, đông bắc Trung Quốc vào cuối tháng 4, Li Tingting không cảm thấy cần thiết phải đăng ký tiêm chủng.

Không có trường hợp dương tính nào xuất hiện ở địa phương trong nhiều tháng và cô thường chỉ ra khỏi nhà để mua hàng tạp hóa từ các chợ ngoài trời. Đối với cô, hoạt động này có ít rủi ro và đeo khẩu trang chỉ là hình thức.

Trung Quốc tiêm 1 tỉ liều vắc xin COVID-19

Tuy nhiên, vài tuần sau Li đã thay đổi ý định khi phát hiện 3 cư dân quanh đó bị nhiễm bệnh trong đợt bùng phát mới tại thành phố. Những người khác cũng cảm thấy như vậy. Cô đã đến trung tâm tiêm chủng 3 lần để tiêm nhưng không nhận được mũi tiêm nào.

"Lần nào tôi cũng đến trước 10 giờ sáng, nhưng có ít nhất 500 người đã xếp hàng trước tôi", cô nói. "Một số phụ nữ lớn tuổi đã xếp hàng từ 5 giờ sáng... Không có đủ vắc xin cho tất cả mọi người."

Những cảnh tương tự đã diễn ra trên khắp đất nước. Nhiều người đã xóa bỏ sự ngần ngại ban đầu để xếp hàng tiêm chủng. Một số thậm chí còn đi đến các thành phố khác để được tiêm nhanh hơn.

Trung Quốc tiêm 1 tỉ liều vắc xin COVID-19: Động lực bí ẩn khiến dân nước này đổ xô đi tiêm bằng mọi giá - Ảnh 1.

Trung Quốc tiêm 1 tỉ liều vắc xin COVID-19

Theo CNN, việc người dân quan tâm rộng rãi tới vắc xin là một trong những lý do tại sao Trung Quốc đang đi đúng hướng để đạt được tỷ lệ tiêm chủng cao và mở lại biên giới đất nước càng sớm càng tốt.

Kể từ khi tăng cường sản xuất vắc xin vào tháng 5, Trung Quốc đã cung cấp trung bình 18,25 triệu liều mỗi ngày trong tháng 6 và đang có mục tiêu đạt được mục tiêu tiêm chủng đủ liều cho 40% dân số 1,4 tỷ dân vào cuối tháng. Tính đến ngày 20/6, Trung Quốc đã sử dụng 1,01 tỷ liều.

Tỷ lệ tiêm chủng ở Trung Quốc đã tăng lên đáng kể. Hiện tại, nước này chỉ mất khoảng 6 ngày để tiêm cho 100 triệu người, so với khoảng 25 ngày trong giai đoạn đầu của chương trình tiêm chủng đại trà.

Chiến dịch ban đầu bị chậm trễ một phần vì sự hoài nghi của công chúng về vắc xin. Một cuộc thăm dò theo dõi vắc xin toàn cầu của công ty dữ liệu Morning Consult từ ngày 8/6 cho thấy ở Trung Quốc, 54% những người được phỏng vấn không chắc chắn về việc có nên tiêm vắc xin hay không và họ đều lo ngại về tác dụng phụ.

Các nhà nghiên cứu cho biết nhu cầu cao đối với vắc xin không có nghĩa là công chúng không còn lo ngại nữa. Nhiều người đã gạt bỏ mối lo ngại của họ vì đợt dịch bùng phát ở các tỉnh Liêu Ninh, An Huy và Quảng Đông đã khiến họ không còn nghĩ rằng Covid-19 hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của Trung Quốc.

Alex Cook, phó giáo sư Trường Y tế Công cộng Saw Swee Hock, Đại học Quốc gia Singapore, cho biết: "Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự chần chừ về việc tiêm vắc xin, nhưng nhận thức của mỗi cá nhân về mối đe dọa của căn bệnh này là điều quan trọng. Các đợt bùng phát có thể sẽ khiến các gia đình nhận ra sự cấp thiết trong việc tiêm chủng, mặc dù họ có thể không vượt qua tất cả các rào cản để chấp nhận vắc xin."

Hiệu quả của vắc xin

Hiện có rất ít thông tin công khai về hiệu quả của vắc xin tại Trung Quốc. Chỉ 1 trong số 7 loại vắc xin Covid-19 được chấp thuận sử dụng ở Trung Quốc đã công bố dữ liệu từ các thử nghiệm giai đoạn 1, 2 và 3 trên một tạp chí được bình duyệt. Hai loại vắc xin chưa tiến hành thử nghiệm giai đoạn 3 đã được phép sử dụng trong trường hợp khẩn cấp. Cũng không rõ vắc xin có thể chống lại các biến thể mới hay không.

Trung Quốc tiêm 1 tỉ liều vắc xin COVID-19: Động lực bí ẩn khiến dân nước này đổ xô đi tiêm bằng mọi giá - Ảnh 2.

Zhuang Shilihe, một nhà thần kinh học của Công ty tư vấn Saint Lucia ở thành phố Quảng Châu, miền nam Quảng Châu, đã viết rất nhiều trên mạng xã hội về sự phát triển của vắc xin Covid-19. Zhuang cho biết anh đã nhận được nhiều tin nhắn từ công chúng hỏi liệu họ có nên tiêm chủng trước khi dữ liệu được công bố hay không.

Nhưng sau đó một đợt dịch bùng phát ngay tại địa phương.

Ông Zhuang nói: "Những người sợ COVID-19 thường đồng ý tiêm vắc xin. Mọi người chấp nhận vắc xin sau khi cân nhắc lợi ích và rủi ro, đặc biệt là khi có dịch bùng phát ở Quảng Châu."

Giáo sư Jin Dongyan, một nhà virus học của Đại học Hồng Kông, cho biết vẫn còn sự hoài nghi và miễn cưỡng trong dân chúng, nhưng Bắc Kinh có thể vận động người dân.

"Ở Trung Quốc, nếu các nhà chức trách quyết tâm làm điều gì đó, chính sách sẽ được thực hiện rất thành công. Đó là nhờ vào uy tín cũng là lợi thế của hệ thống xã hội kinh tế của họ", Jin nói. "Cũng giống như việc xóa đói giảm nghèo. Không quan trọng họ làm như thế nào, họ đã đạt được mục tiêu của mình."

Tiêm phòng bắt buộc

Khi thời hạn cho mục tiêu tiêm chủng 40% của Trung Quốc sắp tới vào cuối tháng, chính quyền địa phương ở những khu vực không có dịch bùng phát - do đó người dân ít quan tâm đến việc tiêm chủng hơn - đang đưa ra các biện pháp khuyến khích tiêm vắc xin COVID-19.

Phiếu giảm giá tiền mặt, dầu ăn, hộp sữa, trứng hoặc thậm chí khăn giấy đã được cung cấp cho những người đã tiêm đủ 2 liều. Các cửa hàng và tòa nhà dân cư có ít nhất 80% nhân viên hoặc cư dân đã tiêm chủng được vinh danh, và một số khu vực lân cận thậm chí còn công khai vinh danh những người từ 60 tuổi trở lên đã tiêm phòng.

Có nhiều trường hợp, người dân phải tiêm phòng bắt buộc. Mặc dù các cơ quan y tế Trung Quốc nói rằng việc tiêm chủng phải là tự nguyện, nhưng những người làm việc trong các tổ chức công, công ty nhà nước, cơ quan chính phủ hoặc các dịch vụ thiết yếu bắt buộc phải tiêm vắc xin trừ khi họ không đủ sức khỏe.

Những người khác không tiêm phòng có thể phải đối mặt với vô số tình huống bất tiện.

Đầu tháng này, một số thành phố và quận thuộc tỉnh Hà Bắc đã thông báo rằng chỉ những cư dân có thể chứng minh họ đã được tiêm chủng và chưa đến khu vực có ca nhiễm Covid-19 mới được phép vào các địa điểm công cộng như bệnh viện, siêu thị, nhà hàng và rạp chiếu phim. "Tình hình trên thế giới rất nghiêm trọng và nguy cơ tiếp xúc gần từ các khu vực có nguy cơ cao hoặc trung bình là rất lớn", nhà chức trách quận Đông Kiều, thành phố Trương Gia Khẩu cho biết.

Một số trung tâm mua sắm và các tòa nhà văn phòng ở Bắc Kinh và Thượng Hải cũng hạn chế chỉ cho những người đã được tiêm chủng vào cửa, mặc dù những hạn chế này đã được dỡ bỏ sau khi người dân có khiếu nại với chính quyền.

Giáo sư Jin cho biết, việc huy động dân số của Trung Quốc có nghĩa là nước này có khả năng đạt được mục tiêu tiếp theo là tiêm chủng cho ít nhất 70% tổng dân số vào cuối năm nay.

Việc này trái ngược với các khu vực khác trong khu vực, chẳng hạn như Nhật Bản, những nơi có tỷ lệ sử dụng vắc xin thấp mặc dù có nguồn cung cấp vắc xin dồi dào.

Baruch Fischhoff, giáo sư tại Viện Chính trị và Chiến lược và Khoa Kỹ thuật và Chính sách Công của Đại học Carnegie Mellon, cho biết phương tiện truyền thông cũng đóng một vai trò lớn trong sự thành công của chương trình vắc xin.

Ông Fischhoff cho rằng ở Mỹ, chính phủ liên bang đã không thông báo đầy đủ về nhiều khía cạnh của đại dịch, bao gồm cả vắc xin.

Còn tại Thẩm Dương, Li Tinging vẫn đang chờ đợi cơ hội để được tiêm một liều vắc xin nội địa.

"Các loại vắc xin hiện đang chờ dành cho liều thứ hai. Tôi sẽ thử vận may của mình vào tháng 7 khi họ bắt đầu có đợt tiêm chủng mới", Li nói.