Đồng minh giàu nhất của Mỹ bất ngờ "phản thùng": Thôi rồi Washington, TT Nga Putin ra đòn hiểm!

Bảo Lam |

Đồng minh giàu nhất của Mỹ bất ngờ "phản thùng": Thôi rồi Washington, TT Nga Putin ra đòn hiểm!
Đồng minh giàu nhất của Mỹ bất ngờ "phản thùng": Thôi rồi Washington, TT Nga Putin ra đòn hiểm!
Ảnh minh họa.

Sự từ chối của Mỹ đang đẩy Saudi Arabia "vòng tay" của Nga. Những tiêu đề như vậy hoặc tương tự bắt đầu xuất hiện dày đặc trên các báo cáo về thị trường buôn bán vũ khí thế giới.

Những nước cờ đầu tiên của Chính quyền Tổng thống Mỹ mới do ông Joe Biden khởi xướng và bắt đầu đánh giá lại một cách chiến lược mối quan hệ của mình với Ryad, đã thu hút sự quan tâm của tất cả những bên liên quan trong thị trường đặc biệt này.

Đáng lưu ý, một trong những phần hết sức quan trọng của chiến lược này được thể hiện bằng việc đóng băng (tạm thời) việc bán vũ khí, khí tài quân sự và đặc biệt cho Saudi Arabia.

Quyết định dù có bất ngờ như thế nào đối với Ryad, mà tự nhận mình là đồng minh thân cận của Washington, người Xê Út không hề cảm thấy thiếu đối tác trong lĩnh vực hợp tác kỹ thuật-quân sự.

Một trong những đối tác như thế, mà có khả năng thoả mãn toàn bộ nhu cầu của Saudi Arabia, theo ý kiến của tạp chí The National Interest, là Nga.

Kết luận này được tạp chí bảo thủ của Mỹ đưa ra trên cơ sở những nỗ lực nhiều lần của người Xê Út nghiên cứu khả năng mua lô tên lửa phòng không S-400 Triumf của Nga.

Trước đây (năm 2009 và 2017), trên các phương tiện truyền thông thế giới thậm chí đã xuất hiện những tin tức, dường như, về các thoả thuận đã đạt được giữa Moscow và Ryad đối với việc cung cấp vài tổ hợp tên lửa S-400 Triumf.

Các nhóm quyền lực tại Washington không công bố những mục tiêu nào trong mối quan hệ với Saudi Arabia mà chiến lược mới của chính quyền Tổng thống Biden theo đuổi.

Theo giả thiết của nhật báo The Wall Street Journal (Mỹ), các trợ lý của Tổng thống Mỹ mới được bầu chọn sẽ tiến hành đánh giá về mặt pháp lý các khoản thanh toán trị giá hàng tỷ USD liên quan tới việc cung cấp vũ khí và đã được chấp thuận thông qua trong giai đoạn ông Trump nắm quyền.

Theo ý kiến của WSJ, mục tiêu chính của các cuộc kiểm tra này nằm ở sự cần thiết khẳng định rằng những vũ khí đã mua của Mỹ không được mang ra sử dụng trong cuộc xung đột với Yemen.

Như vậy, chính quyền hiện tại ở Nhà Trắng cố gắng chối bỏ trách nhiệm của mình đối với những hành động của đồng minh, điều mà Tổng thống thứ 32 của Mỹ Roosevelt đã nói rằng, việc bảo vệ Saudi Arabia là điều quan trọng sống còn đối với lĩnh vực quốc phòng của Mỹ.

Tuy nhiên đến nay, vấn đề liên quan tới việc người Xê Út mua các tổ hợp tên lửa S-400 của Nga vẫn còn để ngỏ, mặc dù tính cấp thiết của việc triển khai nó đối với quốc gia đang chiến đấu trong thành phần Liên minh Ả Rập không ngừng gia tăng.

Đồng minh giàu nhất của Mỹ bất ngờ phản thùng: Thôi rồi Washington, TT Nga Putin ra đòn hiểm! - Ảnh 2.

Cơ sở chế biến dầu mỏ trọng yếu của Saudi Arabia bị tấn công gây cháy nổ kinh hoàng.

Hồi tháng 9/2019, các phương tiện phòng không của Saudi Arabia đã không có khả năng đánh chặn một cách hiệu quả cuộc tấn công của UAV nhằm vào những cơ sở chế biến dầu mỏ thuộc Tập đoàn khổng lồ Saudi Aramco.

Khi bình luận về sự việc này, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã khuyên ban lãnh đạo Saudi Arabia bảo vệ các cơ sở dầu mỏ của mình, với sự giúp đỡ của những tổ hợp tên lửa phòng không S-400 hoặc S-300 của Nga.

Ví dụ được đánh giá cao - đó là việc Thổ Nhĩ Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran đã mua những tổ hợp tên lửa phòng không tối tân kể trên.

Đương nhiên, rào cản duy nhất để cụ thể hoá về mặt pháp lý những thoả thuận đã đạt được giữa Moscow và Ryad vẫn là sự lo sợ của người Xê Út đối với phản ứng tiêu cực của chính quyền Mỹ trước bản hợp đồng này.

Có nghĩa là những biện pháp trừng phạt về kinh tế và chính trị, cũng như cắt giảm đột ngột các hỗ trợ về tài chính.

Sự rộng mở của các lợi ích từ phía Ryad

Điều đáng nói đó là sự quan tâm của Ryad đối với vũ khí và khí tài của Nga không giới hạn bởi các tổ hợp và hệ thống tên lửa phòng không tầm xa và trung.

Người Xê Út cũng để mắt tới chiếc tiêm kích đa năng siêu cơ động đại diện cho thế hệ "4++" của Nga sử dụng động cơ vector lực đẩy Su-35.

Chính Tạp chí The National Interest lưu ý rằng "đội ngũ máy bay chiến đấu của Lực lượng không quân Hoàng gia Saudi Arabia bao gồm gần 200 chiếc tiêm kích F-15 Eagles đang dần lỗi thời.

Trong bối cảnh này, lời đề nghị của Nga về việc nâng cấp đội máy bay tiêm kích bằng một trong những sản phẩm xuất khẩu thành công hơn cả, mà được đa số các bên tham gia thị trường vũ khí thế giới công nhận, nghe vô cùng hấp dẫn".

Đương nhiên, cả những kế hoạch này của người Xê Út sẽ vấp phải, nếu chưa từng vấp phải, sự phản đối khốc liệt của Washington, với những khó khăn lớn của "kẻ kéo lê" tới chính thị trường này một dự án đắt đỏ tới mức tuyệt hảo và "cần hoàn thiện" tới mức không có hồi kết của mình - Lockheed Martin F-35 Lightning II.

Đồng minh giàu nhất của Mỹ bất ngờ phản thùng: Thôi rồi Washington, TT Nga Putin ra đòn hiểm! - Ảnh 4.

Tiêm kích F-35 do Mỹ chế tạo

Ngoài ra, Ryad đã ký kết và hoàn tất về mặt thủ tục:

- Thoả thuận đối với việc sản xuất và nhập khẩu súng tiểu liên AK-103, biến thể nâng cấp của AK-74M, sử dụng đạn 7,62х39mm, ký với Tập đoàn Rostech, năm 2019;

- Hợp đồng được Công ty SAMI (công ty công nghiệp quân sự nhà nước Saudi Arabia) ký kết để mua phiên bản nâng cấp của tên lửa chống tăng có điều khiển 9M133 - "Kornet-EM" với mức độ kháng nhiễu và bám sát mục tiêu một cách siêu hang.

- Hợp đồng với Công ty Rosoboronexport của Nga đối với việc sản xuất hệ thống pháo phản lực bắn loạt TOS-1A "Solntzepek" - hệ thống hoả lực trên nền tảng xe tăng T-72 và khác biệt bởi tính hiệu quả khi sử dụng để chống lại khí tài thiết giáp hạng nhẹ.

Các chuyên gia cho rằng thoả thuận giữa Moscow và Ryad về việc bán tổ hợp tên lửa phòng không S-400 có thể coi như "ván đã đóng thuyền".

Chuyên gia đã bày tỏ ý nghĩa này, khi bình luận về một vài thông tin xuất hiện trên các phương tiện truyền thông phương Tây đối với việc một trong những phương án tăng cường các phương tiện phòng không của Saudi Arabia và để đối trọng với những tổ hợp tên lửa S-400 của Nga được người Xê Út xem xét là các tổ hợp phòng thủ chống tên lửa THAAD của Mỹ.

Nói về sự canh tranh của THAAD và S-400, thì ít ra đó là điều không chính xác, bởi vì những hệ thống chiến đấu này thuộc các dòng khác nhau.

Nếu như chức năng chính của tổ hợp phòng không S-400 là đánh chặn những tên lửa tác chiến và tác chiến-chiến thuật, thì THAAD được nhà sản xuất định vị như kẻ đánh chặn ngoài khí quyển của hệ thống phòng thủ chống tên lửa và không nhìn thấy những sự khác biệt hoàn toàn trong chức năng của các hệ thống này là điều không thể.

Phỏng đoán một cách hợp lý việc người Xê Út có kế hoạch cùng lúc mua các tổ hợp của Nga và Mỹ, mặc dù tính đúng đắn của việc mua THAAD mà được nghiên cứu chế tạo như một cấu phần của hệ thống phòng thủ chống tên lửa toàn cầu, nói một cách nhẹ nhàng là đáng ngờ vực.

Đương nhiên, những khả năng về tài chính của vương quốc Saudi Arabia cho phép mua sắm cả các tổ hợp của Nga, lẫn của Mỹ. Nhưng cần phải hiểu rằng, S-400 cạnh tranh không phải với THAAD, mà với tổ hợp tên lửa phòng không Patriot, khi vượt trội hơn tổ hợp này về nhiều tính năng kỹ-chiến thuật.

Tuy nhiên, ưu thế vô điều kiện của S-400 trong mắt Ryad là sự đảm bảo không có những "điểm mở" trong các tổ hợp tên lửa phòng không. Tại sao điều này lại quan trọng?

Việc có những cái gọi là "điểm mở" hàm ý khả năng của các hệ thống chiến đấu Mỹ không thể đối đầu với vũ khí và khí tài quân sự do Mỹ và các đồng minh thân cận sản xuất, trước tiên là Israel.

Trong khi đó, tình hình luôn leo thang căng thẳng ở Vùng Vịnh, cùng với chính sách đối ngoại không ổn định của Mỹ đối với các nước tại khu vực, đang tạo nên một cấp độ nguy hiểm cao cho Saudi Arabia khi sử dụng vũ khí và khí tài của Mỹ sản xuất.

Lối thoát thực sự khỏi tình huống này có thể là việc mua vũ khí, khí tài quân sự và chuyên dụng do Nga sản xuất. Ngoài ra, rủi ro xung đột quân sự giữa khu vực và Nga có xác suất thấp, bởi vì Nga không có những lợi ích địa chính trị tại Bán đảo Ả Rập.

Ngoài ra, sự hợp tác kỹ thuật quân sự bền chặt và sự tăng cường các hoạt động mua sắm quân sự của phía Nga có khả năng đưa những quan điểm của Moscow và Ryad về một loạt các vấn đề của khu vực Trung Đông tiến sát lại gần nhau.

Những lý do của các đối thủ cạnh tranh

Hoàn toàn là điều tự nhiên khi các đối thủ cạnh tranh nỗ lực tác động lên quyết định cuối cùng của Ryad, trong bối cảnh vị thế của Nga trên thị trường vũ khí thế giới nói chung, và trong việc chuyển hướng hợp tác kỹ thuật-quân sự của Saudi Arabia nói riêng.

Thậm chí không ngần ngại áp dụng các phương pháp yêu thích của mình: Sử dụng những sự thật không được kiểm chứng, phân tích các sự việc hư cấu và hình thành những kết luận thiếu bằng chứng.

Hồi tháng 11 năm ngoái, một vài phương tiện thông tin đại chúng đã đăng lại thông tin của toà soạn EurAsian Times về việc "Saudi Arabia và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất đã rút khỏi quá trình đàm phán mua sắm vũ khí của Nga".

Đồng minh giàu nhất của Mỹ bất ngờ phản thùng: Thôi rồi Washington, TT Nga Putin ra đòn hiểm! - Ảnh 6.

Hệ thống phòng không Iron Dome - Vòm sắt

Khi trích dẫn "báo cáo hiện có" và không ghi rõ lý do và ai đã xây dựng báo cáo này, EurAsian Times còn hăng hái tuyên bố về sự khởi đầu của cuộc đàm phán giữa những đại diện của phía Saudi Arabia, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất và Israel về việc thống nhất mua của Tel-Aviv hệ thống phòng thủ chống tên lửa/phòng không "Vòm sắt" mà được cho là hiệu quả để chống lại tất cả các loại tên lửa, máy bay và UAV.

Tuy nhiên, khi tham vấn ý kiến của Giáo sư Trường Công nghệ Massachussetts, ông Ted Postol về khả năng của các tổ hợp Iron Dome mà Mỹ trước đây đã mua, tạp chí The National Interest thừa nhận những tuyên bố của các phương tiện thông tin đại chúng Nga về tính hiệu quả bị cường điệu hoá của Mái vòm sắt "có những căn cứ không thể chối cãi".

Cụ thể hoá câu trả lời của mình, ông Ted Postol bổ sung: "Giới quân sự Israel đã đánh giá quá mức và quảng cáo quá rùm beng về Vòm sắt.

Trong khuôn khổ chiến dịch "Trụ cột phòng thủ", khi lãnh thổ của Israel đã hứng chịu các cuộc tấn công bằng tên lửa từ phía các đơn vị của tổ chức Hồi giáo HAMAS, tỷ lệ các tên lửa do hệ thống "Vòm sắt" đánh chặn được không quá 5%. Để tham khảo: Khi quảng cáo sản phẩm của mình, nhà sản xuất Israel từng tuyên bố về tỷ lệ này là 90%.

Nhưng EurAsian Times lại đánh giá một cách "vô tư" và "khách quan" về tên lửa S-400 của Nga. Hồi tháng 9/2020, không đưa ra các bằng chứng và không nêu nguồn tin, toà soạn này thông báo về "những hỏng hóc" của các hệ thống phòng không Nga được Thổ Nhĩ Kỳ mua.

Các tổ hợp tên lửa S-400 do Nga cung cấp, theo EurAsian Times, không thể sửa chữa xong trong vòng nửa năm, và bằng chứng của điều này là việc cho đến nay chúng vẫn chưa được tham gia tuần tra chiến đấu.

Những ví dụ này đủ để mô tả các nỗ lực của những tổ chức nhất định, bao gồm cả các phương tiện thông tin đại chúng "độc lập" của phương Tây, gây ra những nghi ngờ đối với tính hiệu quả của vũ khí do Nga sản xuất nói chung và tổ hợp S-400 nói riêng.

Họ không ngần ngại đưa ra các lý do hư cấu, những sự việc "lọt tai", các lời bàn tán ngờ nghệch, bất chấp việc bất cứ chuyên gia có trình độ nào trong lĩnh vực hợp tác kỹ thuật-quân sự đều biết rằng việc tiếp nhận vũ khí đa tầng nấc diễn ra kỹ lưỡng như thế nào, và điều khoản về bảo hành cũng như sửa chữa sau khi mua trên lãnh thổ của khách hàng đều có gần như trong bất cứ bản hợp đồng.