Thêm một bất ngờ tại di chỉ Tam Tinh Đôi: Dưới hố sâu 2m là kho báu 'quý hơn vàng', số lượng lớn đến choáng ngợp

TAMMY |
Thêm một bất ngờ tại di chỉ Tam Tinh Đôi: Dưới hố sâu 2m là kho báu 'quý hơn vàng', số lượng lớn đến choáng ngợp
Thêm một bất ngờ tại di chỉ Tam Tinh Đôi: Dưới hố sâu 2m là kho báu 'quý hơn vàng', số lượng lớn đến choáng ngợp

Việc phát hiện vật phẩm đặc biệt bên trong di chỉ Tam Tinh Đôi đã khiến các chuyên gia đau đầu tìm cách bảo quản.

Ngày 20/3/2021, giới khảo cổ Trung Quốc thông báo đã phát hiện nhiều cổ vật đặc sắc bên trong khu di chỉ Tam Tinh Đôi ở thị trấn Quảng Nguyên, tỉnh Tứ Xuyên. Các nhà khảo cổ tìm thấy 6 hố hiến tế mới, bên cạnh 2 hố hiến tế phát hiện năm 1986, theo đó khai quật hơn 500 cổ vật có niên đại khoảng 3000 năm.

Các chuyên gia cho rằng phát hiện mới này có thể "viết lại lịch sử" Trung Quốc bởi những cổ vật tìm thấy, như chiếc mặt vàng Tam Tinh Đôi, có độ tinh xảo vượt xa đồ tạo tác chế tạo cùng thời ở những khu vực khác tại Trung Quốc, kể cả ở vùng Trung Nguyên - nơi được coi là cái nôi của triều đại nhà Thương quanh đồng bằng sông Hoàng Hà.

Kho báu ngà voi

Hố tế lễ số 3 của di chỉ Tam Tinh Đôi có chiều dài 5,8m; chiều rộng 2,5m; độ sâu ước tính 2m. Tính đến ngày 21/3, hố đã được khai quật xuống 1,8m. Khi khai quật hố tế lễ này, các chuyên gia đã bất ngờ phát hiện bên dưới lớp bùn đất là hơn 100 chiếc ngà voi cổ đại.

Các phóng viên hiện trường cho biết tất cả ngà voi đều đang được bọc trong màng nilon, bên ngoài có thêm một lớp khăn ướt để bảo quản. Hiện thông tin về loài voi cho ngà vẫn đang được nghiên cứu.

Thêm một bất ngờ tại di chỉ Tam Tinh Đôi: Dưới hố sâu 2m là kho báu quý hơn vàng, số lượng lớn đến choáng ngợp - Ảnh 1.

Hơn 30 chiếc ngà voi nằm dưới lớp tro bụi ở hố tế lễ số 4. Ảnh: Trạm khảo cổ Tam Tinh Đôi

Cách hố tế lễ số 3 chưa đầy 5m là hố tế lễ số 4 với diện tích khoảng 9m2, được phủ một lớp tro dày. Sau khi quét sạch lớp tro, các chuyên gia khảo cổ cũng tìm thấy hơn 30 chiếc ngà voi, chiều dài trung bình mỗi chiếc 1,2m. Tuy nhiên, ngà voi ở hố chôn số 4 không còn nguyên vẹn mà ngả sang xám, có vẻ chúng đã bị đốt cháy.

Ở hố tế lễ số 5, người ta cũng tìm thấy những mảnh ngà voi, một số có chạm khắc hoa văn hình mây và sấm sét trên bề mặt.

"Hầu hết các tác phẩm làm từ ngà voi ở hố chôn số 5 đã bị phân mảnh, rất khó có thể bảo vệ và tái tạo." - Ông Jiang Luman, cán bộ Viện Di tích Văn hóa và Khảo cổ thành phố Thành Đô cho biết.

Thêm một bất ngờ tại di chỉ Tam Tinh Đôi: Dưới hố sâu 2m là kho báu quý hơn vàng, số lượng lớn đến choáng ngợp - Ảnh 3.

Mảnh ngà voi bên trong hố tế lễ số 5. Ảnh: Trạm khảo cổ Tam Tinh Đôi

Rất hiếm khi các nhà khảo cổ tìm thấy số lượng lớn ngà voi tập trung như thế này tại một di chỉ khảo cổ. Điều này có thể liên quan trực tiếp tới phong tục hiến tế của nền văn minh tồn tại 3000 năm trước.

Ông Wang Chong, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo vệ Văn hóa thuộc Viện Di tích Văn hóa và Khảo cổ tỉnh Tứ Xuyên cho biết: "Số lượng ngà voi được phát hiện lần này vượt xa dự kiến, các nhân viên còn không đủ chỗ đứng để làm sạch ngà voi."

Để không làm hỏng di vật, các chuyên viên khảo cổ đã phải đứng trên một chiếc "cầu sắt" bắc qua hố hiến tế và với tay xuống để làm sạch ngà voi.

Gian nan bảo vệ ngà voi

Hơn 100 chiếc ngà voi xếp tầng tầng lớp lớp trải qua 3000 năm đã bị biến dạng, nhiều chiếc bị cong, bị bẹp. Làm thế nào để bảo vệ đúng cách những di vật văn hóa hữu cơ mong manh như ngà voi luôn là vấn đề nan giải trong giới khảo cổ, đặc biệt là tại hố hiến tế số 4, nơi ngà voi đang nằm lẫn với tro bụi.

"Lớp tro hút nước rất mạnh, độ ẩm của đất ở hố số 4 lên tới 60%, cao hơn tới 40% so với điều kiện thông thường. Nếu chôn ngà voi lâu trong môi trường ẩm ướt sẽ khiến kết cấu của chúng bị mềm, nhũn.

Thêm một bất ngờ tại di chỉ Tam Tinh Đôi: Dưới hố sâu 2m là kho báu quý hơn vàng, số lượng lớn đến choáng ngợp - Ảnh 5.

Chuyên gia khảo cổ đứng trên chiếc "cầu sắt" bắc qua hố hiến tế và với tay xuống để làm sạch ngà voi. Ảnh: Trạm khảo cổ Tam Tinh Đôi

Tuy nhiên nếu lập tức đưa ngà voi ra môi trường khô ở bên ngoài, ngà voi dễ bị nứt, bột hóa. Vì vậy nên chúng tôi phải sử dụng các biện pháp làm ẩm như quấn ngà voi trong khăn ướt" - Ông Jiang Luman phân tích.

Sau khi hoàn thành khai quật, các chuyên gia sẽ tính đến việc đưa ngà voi vào bảo quản trong tủ nitơ để đảm bảo nhiệt độ thấp, độ ẩm cao hoặc chôn ngà voi trong cát ẩm để duy trì độ ẩm, giảm hiện tượng nứt vỡ.

Hy vọng rằng kho báu ngà voi bên trong di chi Tam Tinh Đôi sẽ sớm mở ra những tri thức về nền văn minh bí ẩn tồn tại 3000 năm trước.

Bài viết tham khảo từ The Paper