GS Tạ Thành Văn 'đập tan' nỗi lo, khẳng định SASR-CoV-2 chưa thể "trốn" vắc xin ở Việt Nam

Ngọc Anh |

GS Tạ Thành Văn 'đập tan' nỗi lo, khẳng định SASR-CoV-2 chưa thể "trốn" vắc xin ở Việt Nam
GS Tạ Thành Văn 'đập tan' nỗi lo, khẳng định SASR-CoV-2 chưa thể "trốn" vắc xin ở Việt Nam

Lô vắc xin Covid-19 đầu tiên đã về Việt Nam, nhưng theo các chuyên gia, với lượng vắc xin còn ít so với nhu cầu thực tế để tiêm cho người dân.

Virus biến thể có trốn được vắc xin?

Theo GS Tạ Thành Văn – Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Y Hà Nội cho biết qua thông tin đại chúng và thông tin khoa học thì gần đây có quá nhiều biến thể mới của virus.

Virus thay đổi với cách thức lây lan và tốc độ lây lan nhanh nhưng để virus lây truyền từ người này sang người kia thì virus phải có thụ thể trên bề tế bào. Đây là điều kiện đầu tiên có các cá thể phải có thụ thể trên bề mặt tế bào để tiếp nhận virus.

Còn virus có các protein nhận biết thụ thể và các protein hòa màng với màng tế bào. Với các thụ thể các nhà khoa học thấy rằng có sự thay đổi của các cơ quan thụ cảm trên bề mặt của virus nên chỉ cần có sự thay đổi 1 hay vài axit amin của virus cũng làm thay đổi biến thể khác.

Hiện nay, cả thế giới đều chạy đua vắc xin để chống lại virus. Tạo ra các cơ thể chủ kháng lại sự nhận biết của virus với thụ thể trên bề mặt tế bào chủ cũng như kháng lại hòa màng của virus với tế bào chủ.

GS Tạ Thành Văn đập tan nỗi lo, khẳng định SASR-CoV-2 chưa thể trốn vắc xin ở Việt Nam - Ảnh 1.

GS Tạ Thành Văn.

Các hãng khác nhau và các quốc gia đều sản xuất phát triển vắc xin khác nhau nhưng đều có nguyên tắc khoa học tạo ra kháng thể để ngăn cản sự xâm nhập của virus vào tế bào chủ.

Với sự thay đổi biến thể của virus hiện tại có thể trốn được vắc xin hay không, GS Văn cho rằng các nghiên cứu khẳng định virus lan truyền từ cá thể này sang cá thể khác trong cộng đồng thì chỉ cần 1-2 đột biến ở phân tử protein nhận diện của virus.

Tuy nhiên, để thay đổi tính kháng nguyên, nó phải đột biến rất nhiều. Trong khi phân tử làm vắc xin có chiều dài tới 1.273 axit amin. Vì vậy, với vắc xin Việt Nam đang sản xuất và vắc xin AstraZeneca nhập khẩu mới về sẽ ít bị ảnh hưởng bởi các biến thể của virus hơn.

Với vắc xin phòng Covid-19 hiện nay có 2 nhóm chính:

Thứ nhất, vắc xin phát triển dựa trên protein toàn phần hay protein S để nhận biết các thụ thể trên bề mặt tế bào chủ. Khi nhận biết xong sẽ hòa màng vào tế bào chủ nhận biết tế bào chủ. Tạo kháng nguyên từ phân tử protein S nguyên bản.

Thứ hai: Tạo protein tái tổ hợp dựa trên cộng nghệ gen dựa trên phân đoạn protein S và tạo ra một loại vắc xin khác.

Tạo miễn dịch từ vắc xin

Việc tiêm chủng đại trà, trong vùng dịch các nước đều ưu tiên tiêm chủng cho công dân vùng dịch còn ngoài vùng dịch nên lựa chọn đối tượng ưu tiên. Điều này phụ thuộc vào năng lực sản xuất vắc xin.

Để tạo miễn dịch cộng đồng tạo an toàn trong phòng chống dịch, GS Văn cho rằng theo các nghiên cứu khi có kháng thể trong cộng đồng khoảng 60 -70 % thì có thể yên tâm miễn dịch cộng đồng.

Hiện nay có hai cách tiếp cận: Để dịch lan truyền tự nhiên trong cộng đồng một số quốc gia đã làm nhưng Việt Nam không đi theo hướng này.

Việt Nam đi theo cách thứ hai đó là tạo miễn dịch bằng vắc xin. Đây là hướng an toàn – GS Văn đánh giá.

Nhưng Việt Nam cần lượng vắc xin đủ lớn để tạo miễn dịch cho cộng đồng. Trước mắt, chúng ta có thể tạo miễn dịch cộng đồng trong vùng dịch là đã là thành công lớn.

Trong tương lai, khi có vắc xin trong nước thì việc đạt miễn dịch cộng đồng ở vùng dịch, vùng nguy cơ khả thi hơn và dần dần mới đạt miễn dịch chung.