Báo Israel: Tel Aviv trước viễn cảnh đen tối, phải đối đầu với cả Iran lẫn Mỹ?

Hoài Giang |

Báo Israel: Tel Aviv trước viễn cảnh đen tối, phải đối đầu với cả Iran lẫn Mỹ?
Báo Israel: Tel Aviv trước viễn cảnh đen tối, phải đối đầu với cả Iran lẫn Mỹ?
Hình minh họa.

Nhà phân tích Caroline B. Glick cho rằng Israel đã phải chịu sự thù địch lớn dưới thời ông Obama, và điều này có thể sẽ tái diễn dưới thời ông Biden.

Mới đây, tờ Israel Hayom đăng tải bài phân tích của tác giả Caroline B. Glick có nhan đề: "Israel goes back the future" (tạm dịch: Israel quay trở lại tương lai).

Nhằm đem lại cho độc giả cái nhìn đa chiều, đặc biệt là liên quan tới những căng thẳng hiện tại ở Trung Đông cũng như quan hệ giữa "tam giác" Mỹ, Iran và Israel trong tương lai, chúng tôi xin được lược dịch bài viết.

Nhân sự chính quyền Mỹ dưới thời ông Biden: "Tiên liệu xấu" cho Israel

Trong một cuộc phỏng vấn với New York Times vào tháng trước, Tổng thống Mỹ mới đắc cử ông Joe Biden đã trình bày lại ý định quay trở lại thỏa thuận hạt nhân năm 2015 với Iran (JCPOA).

Về phần mình Israel phản đối kế hoạch này và cho rằng JCPOA sẽ đảm bảo Iran sẽ trở thành quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân.

Giới truyền thông trong vài tuần qua đã nêu chi tiết một số kế hoạch của Israel để thuyết phục chính quyền Mỹ của ông Biden xem xét lại quan điểm của mình.

Tel Aviv dự định sử dụng các tài liệu mà các điệp viên Mossad thu được từ kho lưu trữ hạt nhân của Iran vào năm 2018, để cho ông Biden và các cố vấn thấy rằng JCPOA dựa trên giả định không chính xác rằng chương trình hạt nhân của Iran nhằm mục đích phòng thủ và dân sự.

Tài liệu được cho là chứng minh một cách không thể chối cãi rằng chương trình hạt nhân của Iran luôn hướng tới việc chế tạo vũ khí chứ không phải phục vụ mục đích y tế và mục đích của Tehran đối với vũ khí hạt nhân không phải là để răn đe mà là để hủy diệt kẻ thù.

Báo Israel: Tel Aviv trước viễn cảnh đen tối, phải đối đầu với cả Iran lẫn Mỹ? - Ảnh 1.

Hình minh họa.

Tuy vậy, bất chấp các bằng chứng của Israel được cho là khá chắc chắn, nó không có khả năng thuyết phục đội ngũ của ông Biden thay đổi hướng đi.

Cần nhấn mạnh rằng Israel đã chia sẻ bằng chứng tương tự như vậy với chính quyền Mỹ dưới thời ông Obama nhưng chính ông Obama và các cố vấn cũng tỏ ra không quan tâm.

Họ "tiến về phía trước" và coi các lãnh đạo Israel và những người Mỹ hậu thuẫn họ như những kẻ cực đoan.

Trớ trêu thay chính những người bác bỏ các bằng chứng của Israel lúc đó đang lãnh đạo nhóm phụ trách an ninh quốc gia trong tương lai của ông Biden.

Hôm 12/1, ông Biden tuyên bố bổ nhiệm ông William Burns làm Giám đốc CIA. Thông báo này theo sau quyết định của Biden bổ nhiệm Jake Sullivan làm cố vấn an ninh quốc gia.

Dưới thời Obama, các ông Burns và Sullivan đã tổ chức các cuộc đàm phán hạt nhân bí mật với Iran sau lưng các đồng minh là Israel, Arab Saudi và UAE.

Các cuộc đàm phán đó dẫn đến JCPOA - một con đường rộng mở để Tehran chạm tay vào vũ khí hạt nhân vào năm 2025 khi cho phép Iran làm giàu Uranium và không đả động đến chương trình tên lửa.

Báo Israel: Tel Aviv trước viễn cảnh đen tối, phải đối đầu với cả Iran lẫn Mỹ? - Ảnh 2.

Mới đây, Iran cho biết tên lửa của họ đã tiêu diệt một mục tiêu cách 1.800 km trên Ấn Độ Dương. Bằng tuyên bố này, chương trình tên lửa đạn đạo chống hạm tầm xa mà Iran phát triển trong nhiều năm đã thành công.

Nó cũng cho Iran quyền quyết định các địa điểm hạt nhân mà các thanh sát viên của Liên Hiệp Quốc có thể vào. Và nó cũng đã mang lại cho Iran khoản tiền lên tới 150 tỷ USD, bao gồm 1,7 tỷ đô la tiền mặt.

Ông Biden đã bổ nhiệm Wendy Sherman, người từng là trưởng đoàn đàm phán hạt nhân với Iran làm thứ trưởng ngoại giao.

Burns là một lựa chọn hợp lý để dẫn dắt các cuộc đàm phán bí mật với Iran bởi vì ông có một bề dày thành tích trong việc "đối xử công bằng" với Iran và Israel. Dưới thời chính quyền của ông George W. Bush, Burns từng là trợ lý ngoại trưởng phụ trách các vấn đề Cận Đông.

Theo các quan chức từng làm việc với ông ở vị trí đó, Burns chủ trương chống lại việc trừng phạt Syria và Iran, phá hoại các lệnh trừng phạt chống lại Yemen.

Ông này cũng cố gắng ngăn chặn Israel phát triển Hệ thống phòng thủ tên lửa Arrow, bằng cách tuyên bố rằng nó vi phạm Chế độ Kiểm soát Công nghệ Tên lửa (MTCR) - là chế độ kiểm soát xuất khẩu đa phương của 35 quốc gia trong đó có Mỹ để hạn chế sự phổ biến tên lửa.

Báo Israel: Tel Aviv trước viễn cảnh đen tối, phải đối đầu với cả Iran lẫn Mỹ? - Ảnh 3.

Hệ thống phòng thủ tên lửa Arrow của Israel.

"Giải pháp 2 nhà nước" sẽ trở lại dưới thời ông Biden?

Vào tháng 9 /2000, người Palestine đã phát động một cuộc nổi dậy lớn chống lại Israel. Tuy nhiên, vào năm 2001, ông Burns đã thuyết phục ông Bush trở thành Tổng thống Mỹ đầu tiên ủng hộ nhà nước Palestine.

Sự ủng hộ của ông Burns dành cho người Palestine có vẻ như được chia sẻ rộng rãi giữa các thành viên trong đội ngũ của Biden.

Hôm 13/1, ông Biden thông báo ông sẽ bổ nhiệm cựu Đại sứ Mỹ tại LHQ, bà Samantha Power dưới thời ông Obama làm người đứng đầu USAID (Cơ quan Phát triển Quốc tế của Mỹ - cơ quan được giao việc điều hành viện trợ dân sự cho nước ngoài).

Với tư cách mới ở USAID, bà Power sẽ chịu trách nhiệm cung cấp hỗ trợ tài chính cho Palestine - gián tiếp "hà hơi thổi ngạt" cho các nhóm vũ trang ví dụ như Hamas ở Dải Gaza.

Báo Israel: Tel Aviv trước viễn cảnh đen tối, phải đối đầu với cả Iran lẫn Mỹ? - Ảnh 4.

Hình minh họa.

Theo các nguồn tin liên hệ với nhóm chuyển tiếp của Biden, ông này dự định bổ nhiệm ông Dan Shapiro, cựu Đại sứ Israel dưới thời Obama để giám sát Hiệp định Abraham và chia sẻ lo ngại rằng mục tiêu của ông Biden là khôi phục quyền phủ quyết của Palestine đối với việc bình thường hóa quan hệ giữa Israel và các quốc gia Arab.

Với dự đoán về việc chính quyền Biden sẽ khôi phục các chính sách dưới thời Obama - được gọi là "giải pháp hai nhà nước" đối với Israel và Palestine, các bộ trưởng ngoại giao của Đức, Pháp Anh, Ai Cập và Jordan đã kêu gọi họ dẫn đầu các cuộc đàm phán giữa Israel và Palestine với việc Israel rút khỏi các vị trí sau Thỏa thuận đình chiến năm 1949.

Các ngoại trưởng cũng kêu gọi Israel "chấm dứt hoàn toàn mọi hoạt động định cư kể cả ở Đông Jerusalem."

Nhóm chính trị cánh tả J Street của Mỹ cũng đã đưa ra lời kêu gọi ông Biden chính thức từ bỏ Kế hoạch hòa bình Trung Đông của chính quyền Trump, chấm dứt hợp tác khoa học với các tổ chức của Israel đang nằm ngoài giới hạn đình chiến năm 1949, mở một cơ sở ngoại giao ở Jerusalem để giúp đỡ người Palestine và cam kết mở Đại sứ quán Mỹ ở Paletine tại Jerusalem.

Báo Israel: Tel Aviv trước viễn cảnh đen tối, phải đối đầu với cả Iran lẫn Mỹ? - Ảnh 6.

Tên lửa Qassam-A của Hamas.

Kết luận

Israel đã có thể chịu được áp lực không ngừng và sự thù địch từ Washington trong những năm ông Obama nắm quyền một phần là do sự ủng hộ to lớn trong quốc hội và giới truyền thông Mỹ.

Nhưng các cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ Mỹ năm 2020 chứng kiến ​​một số đồng minh vững chắc nhất của Israel bị thay thế bởi những người công khai thù địch với Tel Aviv.

Về phần mình, Đảng Cộng hòa Mỹ vẫn đang chống lại "cuộc săn lùng phù thủy" này.

Nhờ vào tình bạn phi thường của ông Trump, Israel đã mạnh hơn nhiều so với khi Obama rời nhiệm sở, nhưng nước này vẫn dễ bị tổn thương. Liệu điều này có đủ sức thuyết phục ông Biden và các cố vấn của ông thay đổi hướng đi hay không vẫn còn phải xem xét.

Nhưng chắc chắn Israel sẽ phải xem xét về sức mạnh sẽ phải được sử dụng để bảo vệ mình trước cơn bão sắp tới trong quan hệ với Mỹ.