Politico: Nga đang bực bội với Trung Quốc, Tổng thống Putin đã nhận thấy rõ một điều

Nam Anh |
Politico: Nga đang bực bội với Trung Quốc, Tổng thống Putin đã nhận thấy rõ một điều
Politico: Nga đang bực bội với Trung Quốc, Tổng thống Putin đã nhận thấy rõ một điều
Ảnh minh họa

Một số phân tích về liên minh Nga-Trung Quốc đang khiến chính quyền Mỹ “đứng ngồi không yên”. Song, sự hợp tác giữa 2 nước này thực chất vẫn bị ngắt quãng và còn nhiều ngờ vực.

Tờ Politico đăng bài viết cho hay, dù bận rộn với lịch trình nghị sự dày đặc để chuẩn bị cho cuộc gặp quan trọng và rất được mong chờ với người đồng cấp Nga Vladimir Putin tại một biệt thự cổ tuyệt đẹp ở thủ đô Geneva (Thụy Sĩ), Tổng thống Mỹ Joe Biden và các trợ lý vẫn “không quên” dõi theo nhất cử nhất động của Moscow và Bắc Kinh.

NGA-TRUNG BẮT TAY LIÊN MINH?

Hồi đầu tháng này, các quan chức Nga và Trung Quốc đã tổ chức lễ kỷ niệm 20 năm ký kết “Hiệp ước láng giềng hữu nghị và hợp tác” đồng thời công khai những tuyên bố thách thức nhắm vào Mỹ.

“20 năm sau khi ký Hiệp ước láng giềng hữu nghị và hợp tác, mối quan hệ Trung - Nga đã tiến đến những tầm cao mới và sẵn sàng đạt đến “quy mô lớn hơn, phạm vi rộng hơn và cấp độ sâu hơn”, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị phát biểu như vậy tại một diễn đàn trực tuyến.

Trong khi đó, theo một bài báo của Nga, phát biểu tại diễn đàn này, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng ca ngợi mối quan hệ hai nước, nhấn mạnh rằng “Moscow và Bắc Kinh luôn nhất quán trong việc ủng hộ hình thành một hệ thống trật tự thế giới công bằng, dân chủ và ổn định hơn”.

Liệu cả hai có quá cường điệu? Theo giới chuyên gia, ở một mức độ nào đó, câu trả lời rõ ràng là có. Liệu có "đạo đức giả"? Trên một số mặt, nhận định đó là chắc chắn. Nhưng với chính quyền ông Biden thì khác. Ông chủ Nhà Trắng đương nhiệm không thể phớt lờ những tuyên bố có cánh như vậy giữa Moscow và Bắc Kinh.

Trên thực tế, Mỹ gần đây đang rất thận trọng theo dõi mối quan hệ Nga-Trung. Sự thận trọng này đã tăng lên đến mức các chiến lược gia cấp cao của Mỹ đang cân nhắc xem xét nó như thế nào khi định hướng chính sách đối ngoại của Mỹ, vốn tập trung nhiều hơn vào một Trung Quốc đang trỗi dậy mạnh mẽ.

Tại cuộc gặp cấp cao đầu tiên với người đồng cấp Putin - nhà lãnh đạo mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, đã gọi là “người bạn tốt nhất” - Tổng thống Biden dự kiến ​​sẽ bàn sâu về mối quan hệ của Moscow với Bắc Kinh.

Trả lời phỏng vấn tờ Politico mới đây, một quan chức cấp cao của Nhà Trắng cho rằng, trên thực tế, trong nhiều năm, mối quan hệ Nga-Trung dường như chỉ giới hạn ở mức độ hợp tác chiến thuật hoặc quan hệ đối tác cùng có lợi. Tuy nhiên, gần đây hơn, Nga-Trung dường như đang chuyển đổi thành “một thứ gì đó” mang tính bền vững và chiến lược hơn.

“Những gì chúng tôi chứng kiến trong suốt thập kỷ qua là một cái gì đó sâu sắc hơn nhiều và nói thẳng ra là đáng lo ngại hơn”, quan chức cấp cao này nhấn mạnh và nói thêm: “Theo tôi, ở một mức độ nào đó, cả hai gần như là đã hình thành một liên minh”.

Politico: Nga đang bực bội với Trung Quốc, Tổng thống Putin đã nhận thấy rõ một điều - Ảnh 2.

Tổng thống Nga Vladimir Putin (phải) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại cuộc hội đàm ở Điện Kremlin hồi tháng 6/2019 (Ảnh: AP).

MỸ LO SỢ ĐIỀU GÌ?

Nhưng ở giai đoạn đầu trong nhiệm kỳ của ông Biden, khi nhiều vị trí chủ chốt vẫn còn trống, Nhà Trắng vẫn loay hoay trong nỗ lực tìm kiếm những cơ chế giám sát tốt nhất mọi nhất cử nhất động của Bắc Kinh và Moscow.

“Chúng tôi có trách nhiệm xem xét lại chiến lược tổng thể”, quan chức cấp cao này nêu rõ và đặt câu hỏi: “Liệu bạn có lo ngại khi Nga-Trung thắt chặt quan hệ không? Bạn có cố gắng tạo sự khác biệt trong cách tiếp cận để cố gắng cải thiện quan hệ với Moscow không? Đây đều là những điều vô cùng khó khăn”.

Mối quan hệ Moscow - Bắc Kinh cũng đã chứng kiến nhiều thăng trầm. Đó là thời điểm sau khi Liên Xô nhanh chóng công nhận nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào tháng 10/1949. Trong những năm 1950, cả Nga và Trung Quốc tích cực viện trợ kinh tế và hỗ trợ quân sự cho Triều Tiên trong cuộc chiến với Hàn Quốc do Mỹ hậu thuẫn.

Song, mối quan hệ Nga-Trung nguội lạnh dần vào những năm 1960 khi cả hai đụng độ ở biên giới. Năm 1980, Trung Quốc tẩy chay Thế vận hội Moscow. Tuy nhiên, vào cuối thập kỷ đó, cả hai đã nhất trí bình thường hóa quan hệ.

Trong những năm gần đây, cả hai thường đứng chung sân khấu trên mặt trận ngoại giao, đặc biệt là tại các tổ chức đa phương như Liên Hợp Quốc. Moscow và Bắc Kinh cũng thường có cùng tuyên bố về các vấn đề liên quan đến các quốc gia khác.

Chẳng hạn như về chính sách Syria, Trung Quốc thường đứng về phía Nga khi Moscow hiện cũng đem quân tham chiến ở quốc gia Trung Đông này. Thương mại song phương cũng đang gia tăng mạnh, vượt mốc 100 tỷ USD. Moscow và Bắc Kinh luôn bày tỏ mong muốn tăng gấp đôi con số đó vào năm 2024.

Vì vậy, có lẽ mối quan ngại lớn nhất của Mỹ là sự hợp tác quân sự và công nghệ đang ngày càng mạnh mẽ giữa Nga và Trung Quốc.

Khi được hỏi về vấn đề này, quan chức cấp cao của chính quyền Tổng thống Biden nêu rõ một số lĩnh vực như: “Máy bay chiến đấu tiên tiến, công nghệ siêu thanh, hệ thống các radar tân tiến và hiệu quả… các hệ thống chiến đấu tích hợp vốn có thể liên kết với nhau để hiệu quả hơn, động cơ hạt nhân đối với tàu ngầm, thiết bị nhìn đêm..., ý tôi là còn nhiều nữa. Đó là tất cả các lĩnh vực mà Nga và Trung Quốc đã hợp tác rất chặt chẽ”.

Nói với tờ Foreign Affairs, hai chuyên gia Andrea Kendall-Taylor và David Shullman gần đây nêu rõ, Nga -Trung đã và đang mở các cuộc tập trận quân sự chung “với tần suất ngày càng cao và quy mô phức tạp hơn”. Theo họ, các thỏa thuận hợp tác công nghệ “cuối cùng đã cho phép hai nước này cùng đổi mới và phát triển vượt mặt Mỹ”.

MỐI QUAN HỆ NGA-TRUNG SẼ TỰ SỤP ĐỔ

Những phân tích của các chuyên gia khác về mối liên hệ giữa Moscow và Bắc Kinh cũng khiến chính quyền ông Biden càng “đứng ngồi không yên”.

Thế nhưng, một số cựu quan chức Mỹ cảnh báo không nên “lăng xê quá mức” quan hệ Nga - Trung Quốc. Chẳng hạn, theo lưu ý của họ, hợp tác giữa hai nước này vẫn bị ngắt quãng và còn nhiều ngờ vực.

Trong những năm gần đây, Nga cáo buộc Trung Quốc đánh cắp công nghệ quân sự của họ. Moscow cũng nghi ngờ mục đích thật sự của Bắc Kinh khi đề cập đến năng lượng và các sáng kiến ​​khác ở vòng Bắc Cực.

Cả hai cũng tranh cãi quanh vấn để Ấn Độ. Nga, nhà cung cấp vũ khí lớn cho Ấn Độ, nhìn chung có quan hệ vững chắc với New Delhi. Trong khi đó, quan hệ Trung-Ấn đang căng thẳng và liên tiếp xung đột biên giới trong thời gian qua.

Cũng có khả năng Nga đang ngày càng cảm thấy mình giống như cấp dưới trong mối quan hệ với Trung Quốc và bực bội. Điều đó đặc biệt xảy ra khi Trung Quốc mở rộng quan hệ kinh tế sang các nước ở Trung Á và xa hơn nữa, những nơi mà Nga từ lâu đã coi là “sân sau”.

Politico: Nga đang bực bội với Trung Quốc, Tổng thống Putin đã nhận thấy rõ một điều - Ảnh 5.

Vấn đề Ấn Độ khiến Nga-Trung nảy sinh bất đồng. Một số cựu quan chức Mỹ cảnh báo không nên “lăng xê quá mức” quan hệ Nga - Trung Quốc (Ảnh: The Print)

Khi nói đến mối quan hệ kinh tế của Nga với Trung Quốc, đó cũng là điều gây tranh cãi. Trung Quốc là đối tác thương mại hàng đầu của Nga, nhưng Moscow thậm chí không vượt qua được 10 đối tác thương mại hàng đầu của Bắc Kinh.

Trung Quốc cũng đóng vai trò lớn hơn nhiều so với Nga trong cán cân thương mại toàn cầu nói chung: thậm chí chỉ tính riêng giá trị xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ cũng đã lớn hơn giá trị xuất khẩu của Nga ra toàn thế giới.

David Stilwell, người từng là trợ lý ngoại trưởng phụ trách các vấn đề Đông Á dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump, cho biết: “Tôi không nghĩ chúng ta cần phải làm gì nhiều. Mối quan hệ Nga- Trung sẽ tự sụp đổ khi Bắc Kinh xâm nhập vào phạm vi ảnh hưởng của Moscow”.

Tổng thống Putin thấy rõ sự mất cân bằng quyền lực mà Nga đang phải đối mặt trong mối quan hệ với Trung Quốc.

Một số nhà phân tích thậm chí còn tự hỏi liệu các hành động gần đây của Nga, chẳng hạn như tăng cường sự hiện diện của quân đội dọc biên giới với Ukraine, có phải là để nhắc nhở Mỹ rằng, Moscow không dễ bị qua mặt, ngay cả khi ông Biden đã nói rõ mối quan tâm địa chính trị hàng đầu của ông là Trung Quốc.

Cuộc gặp thượng đỉnh Biden-Putin lần này chính cơ hội vàng để cả hai trao đổi quan điểm về vấn đề Trung Quốc trong số hàng loạt chủ đề đầy tham vọng khác trong chương trình nghị sự.

Ông Biden đã rất chú trọng đến vấn đề này trong các cuộc họp với các phụ tá và có “sự hiểu biết rất rõ ràng” về mối quan hệ Moscow-Bắc Kinh nhưng Tổng thống Mỹ thật sự cũng đang ở trong thế “tiến thoái lưỡng nan” khi đối phó với bài toán khá hóc búa này.

Đọc thêm về:

    Đọc tin mới, xem tin quân sự nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên