Phớt lờ di nguyện của Lưu Bị, Gia Cát Lượng phạm sai lầm lớn: Gây họa cho Thục Hán

Minh Hằng |

Phớt lờ lời cảnh báo của Lưu Bị trước khi mất, bậc kỳ tài Gia Cát Lượng đã phạm phải sai lầm đáng tiếc.

Cuối thời Đông Hán, thiên hạ đại loạn, quần hùng khắp nơi nổi lên tranh cứ. Tuy nhiên, chỉ có ba thế lực tương ứng với những đại diện tiêu biểu là Tào Tháo, Tôn Quyền và Lưu Bị là mạnh nhất.

Trong số đó, hành trình xây dựng cơ nghiệp của Lưu Bị là được nhiều người ngưỡng mộ nhất. Bởi ông có xuất phát điểm thấp hơn so với Tào Tháo và Tôn Quyền.

Xuất thân cơ hàn, không giỏi đánh trận, nhưng Lưu Bị lại nổi tiếng là vị quân chủ giỏi dùng người và trọng nhân tài. Thậm chí, so với bậc kỳ tài như Gia Cát Lượng, Lưu Bị được đánh giá là có đôi mắt nhìn người sáng suốt hơn.

Trên hành trình trở thành quân chủ của Thục Hán (một trong ba tập đoàn chính trị lớn nhất thời Tam Quốc), Lưu Bị may mắn khi nhận được sự phò tá đắc lực của nhiều anh hùng, hào kiệt, mưu sĩ tài danh nhất thời bấy giờ như Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân, Gia Cát Lượng, Bàng Thống....

Những người này đều có chung một đặc điểm là hết mình phò tá Lưu Bị và dốc sức vì đại nghiệp thống nhất thiên hạ của Thục Hán. Điều này cũng có thể phần nào thấy được tài năng giỏi dùng người của Lưu Bị.

Theo ghi chép trong "Tam Quốc chí", Lưu Bị được mô tả là người có tính tình hào sảng, biết nhìn người, biết cách trọng nhân tài.

Phớt lờ di nguyện của Lưu Bị, Gia Cát Lượng phạm sai lầm lớn: Gây họa cho Thục Hán - Ảnh 1.

Lưu Bị dặn dò Gia Cát Lượng trước khi qua đời.

Trước khi qua đời, Lưu Bị thậm chí giúp con trai của mình giữ vững cơ nghiệp của nhà Thục Hán. Ông còn chỉ ra điểm yếu chí mạng của Gia Cát Lượng là không giỏi dùng người. Đáng tiếc, vị quân sư nổi tiếng của nhà Thục Hán lại phớt lờ lời dặn này, khiến Thục Hán rơi vào tình cảnh khó khăn.

Theo đó, sau khi đại bại ở trận Di Lăng, đến năm 223, Lưu Bị đổ bệnh ở Vĩnh An. Ông ra lệnh triệu Gia Cát Lượng, bấy giờ đang ở Thành Đô đến để dặn dò về chuyện hậu sự.

Lưu Bị dặn dò Gia Cát Lượng: "Con trai ta, nếu có thể phò tá thì hãy phò tá, nếu nó bất tài, thừa tướng hãy tự làm chủ".

Tự làm chủ ở đây được hiểu theo nghĩa là Gia Cát Lượng có thể tự quyết định việc lớn của quốc gia, thậm chí là phế lập nếu 'thiên tử' bất tài.

Đây là hai điều mà Gia Cát Lượng luôn thực hiện tốt sau sự ra đi của Lưu Bị, đúng như câu nói "Cúc cung tận tụy, đến chết mới thôi", hết lòng phò tá Lưu Thiện và nhà Thục Hán.

Phớt lờ di nguyện của Lưu Bị, Gia Cát Lượng phạm sai lầm lớn: Gây họa cho Thục Hán - Ảnh 3.

Sau khi Lưu Bị qua đời, Gia Cát Lượng phò tá Lưu Thiện.

Tiếc rằng, Gia Cát Lượng lại phớt lờ lời dặn thứ ba của Lưu Bị, đó là "không thể trọng dụng Mã Tắc".

Sai lầm đáng tiếc của Gia Cát Lượng

Tại sao lại không thể trọng dụng Mã Tắc? Dù khi đó sắp qua đời, nhưng Lưu Bị vẫn nhất quyết dặn dò Gia Cát Lượng điều này.

Đối với Lưu Bị, Mã Tắc không phải người giỏi giang và chỉ là kẻ biết khua môi múa mép chứ không có tài cán gì, thậm chí còn ngang ngạnh cố chấp, tự cho mình là đúng.

Lưu Bị rất giỏi nhìn người nên ông đã cảnh báo Gia Cát Lượng không nên trọng dụng Mã Tắc vì tình cảm cá nhân.

Mã Tắc (190 – 228) hay còn gọi là Mã Tốc, là tướng nhà Thục Hán trong thời Tam Quốc. Mã Tắc có 5 anh em trai, nhưng giỏi nhất là người anh Mã Lương (vị tướng đi theo Lưu Bị khi vị quân chủ này đang trấn giữ Kinh Châu.

Thế nhưng, bậc tài trí như Gia Cát Lượng lại có lúc hồ đồ. Ông phớt lờ những đánh giá của vị quân chủ nhà Thục Hán về Mã Tắc. Kết quả, Mã Tắc sau này quả nhiên là người ngang ngược, bỏ qua lời khuyên can từ cấp dưới là Vương Bình.

Cụ thể, trong lần thực hiện cuộc Bắc phạt đầu tiên (năm 228), không sử dụng mãnh tướng Nguỵ Diên, Gia Cát Lượng đã làm trái lời dặn của Lưu Bị khi cho Mã Tắc đảm nhận vị trí tiên phong.

Nhưng do không có nhiều kinh nghiệm thực chiến, lại cố chấp, khinh địch, làm trái với kế hoạch đề ra, Mã Tắc đã đánh mất Nhai Đình, một khu vực mang tính chiến lược của Thục Hán. Nhai Đình bị thất thủ, đại quân của Thục Hán bấy giờ không thể tiến nữa, buộc phải lui về Hán Trung

Sự mất mát đột ngột này cũng khiến cho những tính toán của Gia Cát Lượng bị đổ bể. Đồng thời thất bại này cũng đẩy Thục Hán rơi vào tình thế khó khăn hơn.

Phớt lờ di nguyện của Lưu Bị, Gia Cát Lượng phạm sai lầm lớn: Gây họa cho Thục Hán - Ảnh 5.

Sau khi Nhai Đình thất thủ, Gia Cát Lượng hạ lệnh chém đầu Mã Tắc.

Thất bại trong việc dùng sai người lần này cũng là hồi chuông cảnh tỉnh cho Gia Cát Lượng. Trước tình thế này, dù có tình cảm gắn bó nhiều năm với Mã Tắc, nhưng Gia Cát Lượng vẫn phải phục tùng quân lệnh khi hạ lệnh chém đầu Mã Tắc.

Cuối thời Thục Hán rơi vào tình trạng khan hiếm nhân tài. Tuy nhiên, không thể vì thế mà chọn sai người, đặc biệt là trong những cuộc chiến mang tính quyết định.

Nếu Gia Cát Lượng nghe theo lời dặn của Lưu Bị là không dùng Mã Tắc, có lẽ chiến dịch Bắc phạt sẽ thành công và Thục Hán cũng sẽ không bị diệt vong. Quả thật là đáng tiếc!

Bài viết tham khảo nguồn: Sohu, Qulishi


Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email khampha@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên