Philippines đòi Mỹ 16 tỷ USD để nối lại thỏa thuận quân sự: Giá "đẹp" hay "tống tiền"?

Minh Khôi |

Philippines đòi Mỹ 16 tỷ USD để nối lại thỏa thuận quân sự: Giá "đẹp" hay "tống tiền"?
Philippines đòi Mỹ 16 tỷ USD để nối lại thỏa thuận quân sự: Giá "đẹp" hay "tống tiền"?
Binh lính Mỹ trong một cuộc tập trận ở Philippines. Ảnh: Reuters.

Yêu cầu của chính phủ Philippines đòi Mỹ tăng gấp 4 lần hỗ trợ cho Manila nhằm đổi lại việc binh lính Mỹ được hoạt động ở Philippines có thể khiến Washington kinh ngạc.

Philippines đòi tăng gấp 4 lần tiền hỗ trợ

Sau các cuộc thảo luận nhằm nối lại Hiệp định thăm viếng quân sự (VFA) giữa 2 nước, Tổng thống Duterte đã đưa ra thông báo cho phía Mỹ rằng, nếu muốn có thỏa thuận này, Mỹ phải "trả phí".

Ông Duterte lý giải yêu cầu rằng, Philippines là quốc gia ở khu vực gần nhất với chiến tranh, và là tiền đồn tiện lợi nhất cho lực lượng Mỹ.

Phát biểu này dường như muốn nhắc đến tranh chấp với Trung Quốc ở Biển Đông, tờ SCMP bình luận.

Ba ngày sau đó, Người Phát ngôn của Tổng thống Duterte, ông Harry Roque đưa ra yêu cầu, khoản hỗ trợ mà Mỹ cung cấp cho Manila nên gần với con số 16,4 tỷ USD mà Mỹ cung cấp cho Pakistan từ 2002 đến 2017. Hiện số tiền Manila nhận được trong giai đoạn tương tự là 3,9 tỷ USD.

Việc ông Duterte rút lại sự ủng hộ đối với VFA được xem là một phần trong nỗ lực tiến gần hơn với Trung Quốc và rời xa đồng minh truyền thống của Philippines.

Ông Duterte lần đầu tiên đe dọa cắt đứt thỏa thuận sau khi Mỹ hủy bỏ thị thực của Thượng nghị sĩ Ronald "Bato" dela Rosa, cánh tay phải của Tổng thống Duterte trong cuộc chiến chống ma túy gây tranh cãi của ông. Nhưng sau đó, ông Duterte đã 2 lần đình chỉ việc hủy bỏ thỏa thuận của mình.

"Tống tiền" hay chiêu thương lượng?

Đã có các chỉ trích đối với động thái này.

Phó Chủ tịch đảng đối lập Tư do Len Robredo cho rằng, phát ngôn của ông Duterte là "đáng xấu hổ, giống như chúng ta đang tống tiền họ".

"Với tôi, khi chúng ta nói chúng ta muốn làm mới VFA, chúng ta sẽ cùng đưa ra các lý do để cho Mỹ thấy vì sao nó không tốt cho chúng ta. Tiền không nên là điều kiện cân nhắc", ông Robredo nói.

Chủ tịch Ủy ban quốc phòng tại Thượng viện Panfilo Lacson có dùng quan điểm, cho rằng, Tổng thống có thể tạo ra ấn tượng rằng Philippines là quốc gia của những kẻ tống tiền khi có những người đòi bồi thường từ đồng minh truyền thống

Tổng thống Duterte cho rằng cả Lacson và Robredo đều "không biết gì".

Greg Poling, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng, việc định hình liên minh một cách đơn thuần, trong đó Mỹ trả tiền để trở thành đồng minh của Philippines, là một cách nguy hiểm để định hình mối quan hệ.

Ông cho biết, theo chính phủ Mỹ, năm ngoái, Philippines đã nhận được 428 triệu USD viện trợ, đứng đầu danh sách các nước nhận viện trợ ở Đông Á.

Một liên minh ổn định phải dựa trên sự thừa nhận rằng quan hệ đó phục vụ cho an ninh quốc gia của cả 2 nước. Nếu chỉ là vấn đề tiền bạc thì đó là rắc rối nghiêm trọng, ông nói thêm.

Derek Grossman, nhà phân tích an ninh quốc gia và khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương của Rand Corporation, không đồng ý với quan điểm này.

"Tôi nghĩ rằng ông Duterte rất nghiêm túc vì ông ấy luôn tuyên bố rằng Washington cần nhượng bộ để đổi lấy quyền tiếp cận quân sự với Philippines. Bây giờ, liệu 16 tỷ USD có phải là một con số không thể thương lượng hay không vẫn cần phải thảo luận, nhưng đó ít nhất là điểm khởi đầu", ông Grossman nói.

Mặc dù vậy, ông cho rằng "đây là lúc để Manila siết chặt một số nhượng bộ từ Washington, khi sức mạnh của Trung Quốc tiếp tục gia tăng ở Biển Đông, đặc biệt là thời điểm hiện tại".

"Mỹ nên coi trọng những gì ông Duterte nói vì ông ấy không chỉ là tổng thống mà còn rất được yêu thích khắp Philippines," chuyên gia Grossman nói thêm.

Aaron Jed Rabena, thành viên nghiên cứu của Asia-Pacific Pathways to Progress, một tổ chức tư vấn về chính sách đối ngoại ở Manila, cho biết Duterte đang sử dụng "VFA như một con bài thương lượng" vì trước đó, họ đã từng thành công bằng cách này.

Khi Tổng thống Duterte chỉ trích Mỹ luôn giao cho Philippines các khí tài quân sự cũ, Mỹ bắt đầu trao các khí tài quân sự mới. Ngoài ra, khi chính phủ Duterte bày tỏ mong muốn có được vũ khí từ Nga, người Mỹ đã tỏ ra lo sợ và can ngăn Philippines làm như vậy.

Tương tự như vậy, khi Tổng thống Duterte đe dọa bãi bỏ VFA, Mỹ đã cấp lại thị thực cho Thượng nghị sĩ Bato và thúc giục Philippines giải quyết mọi chuyện với họ, Rabena dẫn chứng.

Collin Koh, thành viên nghiên cứu tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam ở Singapore, cũng cho rằng, có vẻ như đó là một chiến thuật thương lượng.

Chuyên gia Singgapore cũng nghĩ rằng chi phí Philippines đưa ra không hoàn toàn vô lý. "Xét đến tầm quan trọng địa chiến lược của Philippines - nhìn ra các tuyến đường thủy quan trọng như Kênh Bashi, một tuyến đường trung chuyển quan trọng cho các lực lượng hải quân và không quân của Trung Quốc và Mỹ - vai trò của quân đội Philippines trở nên quan trọng hơn."

Ông cũng nói rằng với việc các lực lượng của Mỹ trải dài trên Thái Bình Dương, các đồng minh của họ sẽ cần đóng một vai trò lớn hơn "trong trường hợp xảy ra xung đột vũ trang ở Biển Đông".

"Về vấn đề này, quân đội Philippines dự kiến ​​sẽ đóng một vai trò quan trọng hơn", ông Koh nói thêm.

Đọc thêm về:

    Xem tin nhanh, đọc báo an ninh Thế Giới tại SohaBạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên