Ông Netanyahu thề trở lại: Chính phủ liên minh Israel của Thủ tướng Bennett "dễ vỡ" đến mức nào?

Đại sứ Nguyễn Quang Khai |

Ông Netanyahu thề trở lại: Chính phủ liên minh Israel của Thủ tướng Bennett "dễ vỡ" đến mức nào?
Ông Netanyahu thề trở lại: Chính phủ liên minh Israel của Thủ tướng Bennett "dễ vỡ" đến mức nào?

Ông Benjamin Netanyahu đã phải chấm dứt 12 năm cầm quyền của mình tại Israel sau khi Quốc hội nước này bỏ phiếu phê chuẩn thành lập chính phủ liên minh mới ngày 13/6.

Ngày 13/6/2021, với 60 phiếu thuận, 59 phiếu chống và 1 phiếu trắng, Quốc hội Israel (Knesset) đã phê chuẩn chính phủ liên minh tám đảng do Lapid - Bennett đứng đầu, chấm dứt 12 năm cầm quyền liên tục của Thủ tướng Netanyahu, kết thúc cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài hai năm rưỡi tại Israel.

Theo thỏa thuận của liên minh, ông Bennett, thủ lĩnh đảng Yamina sẽ đứng đầu chính phủ luân phiên trong hai năm (2021-2023), sau đó sẽ là Lapid, thủ lĩnh đảng Yesh Atid (2023-2005).

Ngày 14/6/2021, ông Netanyahu đã bàn giao chính quyền cho Thủ tướng Bennett trong 30 phút tại Văn phòng Thủ tướng. Ông chỉ thông báo ngắn gọn cho Bennett về những vấn đề quan trọng cần phải giải quyết và tuyên bố không tham dự lễ nhậm chức của Thủ tướng Bennett, một nghi thức được tổ chức kể từ khi thành lập Nhà nước Israel cách đây 73 năm.

Kênh truyền hình Kan của Israel nhận xét rằng, ông Netanyahu hành động giống Tổng thống Mỹ Donald Trump khi từ chối tham gia lễ nhậm chức của người kế nhiệm Joe Biden.

Chính phủ liên minh Israel tìm cách kết thúc thời kỳ Netanyahu

Hãy còn quá sớm để đánh giá được chính sách của chính phủ mới. Thường thì sau nhậm chức 100 ngày, chính phủ mới mới đưa ra được các đường nét lớn trong chính sách của mình. Tuy nhiên, gọi là "chính phủ của sự thay đổi" thì chắc chắn họ sẽ phải tìm cách để tạo ra được sự thay đổi.

12 năm cầm quyền của cựu Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã đẩy đất nước Israel vào một cuộc khủng hoảng chính trị triền miên, cuộc xung đột với Palestine bế tắc. Không thể tiếp tục một chính sách như vậy được.

Chính phủ mới của Israel mặc dù gồm nhiều thành phần phức tạp, nhưng về cơ bản nó phù hợp với chính sách Trung Đông của chính quyền Mỹ. Thủ tướng Naftali Bennett tuyên bố sẵn sàng sẵn sàng hợp tác với chính quyền của Tổng thống J. Biden và ông Biden là lãnh đạo nước ngoài đầu tiên gọi điện chúc mừng ông Bennett, khẳng định mối quan hệ đồng minh chiến lược bền chặt với Tel Aviv.

Ông Bennett tự cho mình có quan điểm cực đoan hơn cả ông Netanyahu. Ông nói, Israel là quốc gia của người Do Thái và khẳng định Israel có các quyền lịch sử đối với Bờ Tây, Đông Jerusalem và cao nguyên Golan của Syria mà họ chiếm đóng năm 1967.

Ông Netanyahu thề trở lại: Chính phủ liên minh Israel của Thủ tướng Bennett dễ vỡ đến mức nào? - Ảnh 2.

Các nhà phân tích chính trị cho rằng, ông Bennett phải tuyên bố như vậy để làm yên lòng các phần tử cánh hữu, nhưng trên thực tế chính phủ mới sẽ hợp tác chặt chẽ với chính quyền Biden để giải quyết các vấn đề của khu vực Trung Đông.

Đã xuất hiện một số dấu hiệu ban đầu của sự thay đổi. Thủ tướng Bennett đang tìm cách hàn gắn quan hệ với Jordan do Netanyahu gây căng thẳng và mong muốn nối lại đàm phán với Palestine. Đặc biệt, trong quan hệ với Iran, ông Bennett tuyên bố sẽ bằng mọi cách ngăn cản Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng tỏ ý không tìm cách ngăn cản các cố gắng của Washington quay trở lại thỏa thuận hạt nhân JCPOA.

Ông nói: "Chính ông Netanyahu đã không ngăn được chính quyền của Tổng thống B. Obama ký JCPOA với Iran thì tôi cũng không thể ngăn cấm được ông Biden quay trở lại thỏa thuận này."

Những thách thức của chính quyền mới

Chính phủ mới bao gồm 27 bộ trưởng và 6 thứ trưởng, trong đó có 9 bộ trưởng là phụ nữ. Một liên minh gồm 8 đảng phái có sự khác biệt rất lớn về hệ tư tưởng và quan điểm đối với các vấn đề đối nội cũng như đối ngoại thì rất khó có thể đạt được đồng thuận.

Đặc biệt, việc đưa một đảng của người Ả Rập vào tham gia chính phủ không phải là xuất phát từ thiện chí mà là nhằm tranh thủ lá phiếu của họ để có thể thành lập một liên minh được Quốc hội thông qua.

Con đường đi của chính phủ mới sẽ hết sức khó khăn. Một chính phủ chỉ giành được thắng lợi mong manh với sự ủng hộ của một nửa số đại biểu Quốc hội thì khó có thể ổn định, đứng vững.

Mặt khác, chính phủ mới không có đại diện của đảng Likud của ông Netanyahu, mặc dù Likud là phe lớn nhất trong Quốc hội Knesset và luôn giành được nhiều phiếu nhất trong các cuộc bầu cử.

Ông Netanyahu nói: "Cuộc bầu cử vừa qua là gian lận lớn nhất, là sự lừa dối thế kỷ."

Ông Netanyahu thề trở lại: Chính phủ liên minh Israel của Thủ tướng Bennett dễ vỡ đến mức nào? - Ảnh 4.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (phải) và ông Naftali Bennett tại một phiên họp của Quốc hội Israel tháng 12/2016 (Ảnh: Yonatan Sindel/Flash90)

Ngay tại phiên bỏ phiếu tín nhiệm chính phủ liên minh, bài phát biểu của Thủ tướng Bennett liên tục bị gián đoạn bởi những tiếng la hét "đồ phản bội", "đồ lừa đảo" của các đại biểu Likud và các đảng phái khác trung thành với Netanyahu.

Ngày 15/6/2021, chỉ sau hai ngày chính phủ liên minh nhậm chức, các nhóm cực hữu đã tổ chức buổi "Diễu hành cờ" với sự tham gia của hơn 2.500 người bên trong và xung quanh khu Thành Cổ ở Đông Jerusalem nhằm kích động, gây căng thẳng giữa người Do Thái và Palestine. Các nhà quan sát cho rằng, đây là thử thách đầu tiên có bàn tay của ông Netanyahu nhằm gây khó khăn cho chính quyền mới của Thủ tướng Bennett.

Bennett cho biết chính phủ của ông sẽ tìm cách tránh các vấn đề gây tranh cãi, tập trung vào các lĩnh vực có thể đạt được đồng thuận như kinh tế hoặc đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, việc đưa đảng của người Ả Rập (Raam) và các đảng cánh tả của Israel vào tham gia chính quyền có nghĩa là căng thẳng có thể bùng nổ bất cứ lúc nào.

Tương lai của cựu Thủ tướng Netanyahu

Mặc dù mất chức Thủ tướng, ông Netanyahu vẫn không chịu rời chính trường. Phát biểu lần cuối tại Quốc hội, ông nói: "Đây chưa phải là mọi việc đã kết thúc. Chúng tôi sẽ trở lại. Chúng tôi sẽ lật đổ chính phủ trong thời gian sớm nhất. Với sự giúp đỡ của Chúa, điều này sẽ xảy ra sớm hơn nhiều so với mọi người nghĩ."

Ông Netanyahu sẽ đứng ra tập hợp lực lượng, thành lập phe đối lập chống lại chính phủ liên minh. Năm 1999, khi thất bại phải rời ghế Thủ tướng, ông đã chuyển sang lãnh đạo phe đối lập đấu tranh để trở lại cầm quyền.

Ông Netanyahu thề trở lại: Chính phủ liên minh Israel của Thủ tướng Bennett dễ vỡ đến mức nào? - Ảnh 6.

Tuy nhiên, tình hình hiện nay đã khác trước rất nhiều, uy tín của ông Netanyahu xuống rất thấp, nội bộ đảng Likud chia rẽ nghiêm trọng, người dân Israel hết sức mệt mỏi với 12 năm cầm quyền liên tục của ông, đẩy đất nước vào một cuộc khủng hoảng chính trị triền miên.

Cuộc xung đột Israel-Palestine không những không được giải quyết mà còn trở nên bế tắc, căng thẳng hơn với nhiều cuộc chiến tranh vô nghĩa. Ông Netanyahu có thể được một số đảng tôn giáo cực hữu ủng hộ trong Quốc hội, nhưng người dân Israel muốn có sự thay đổi.

Ông Netanyahu hiện vẫn đang phải hầu tòa về các cáo buộc tham nhũng, hối lộ và lạm dụng quyền lực... Khi không còn là Thủ tướng nữa thì ông sẽ mất quyền miễn trừ, tòa án sẽ dễ dàng luận tội hơn và đưa ra một bản án đối với ông. Các nhà phân tích chính trị không loại trừ khả năng ông sẽ phải ngồi tù, chung số phận của cựu Tổng thống Moshe Katsav trước đây.

Chính trường Israel hết sức phức tạp. Một nước chỉ hơn 9 triệu dân, nhưng lại có đến hơn 50 đảng phái chính trị khác nhau. Trong tình hình như vậy thì không ai có thể dự đoán trước được điều gì.

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức VN mới nhất, xem tình hình an ninh thế giới nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên