Ông Biden vừa ra đòn "nắn gân", các đồng minh Trung Đông vội vã có động thái phản ứng

Minh Đức |

Ông Biden vừa ra đòn "nắn gân", các đồng minh Trung Đông vội vã có động thái phản ứng
Ông Biden vừa ra đòn "nắn gân", các đồng minh Trung Đông vội vã có động thái phản ứng
Cuộc xung đột ở Yemen đã khiến hơn 100.000 thiệt mạng và đưa đất nước đối mặt với nạn đói. Ảnh: AFP.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đang thu hẹp vai trò trong các cuộc xung đột nước ngoài, đẩy nhanh sự thay đổi từ các chính sách mà họ theo đuổi sau Mùa xuân Ả Rập 2011.

Tín hiệu của Biden

Theo các chuyên gia, quốc gia giàu dầu mỏ đã giảm đáng kể sự hỗ trợ vũ khí và hậu cần cho chỉ huy quân sự ở phía đông của Libya, tướng Khalifa Haftar. UAE cũng đang tháo dỡ một phần căn cứ quân sự ở thành phố Assab, Eritrea, đồng thời rút quân và thu hồi khí tài được sử dụng để hỗ trợ cuộc chiến của liên quân do Ả Rập Saudi dẫn đầu ở Yemen.

UAE đã không trả lời yêu cầu bình luận nhưng trước đó đã từ chối cung cấp vũ khí cho Haftar. Hồi tháng Giêng, UAE đã hoan nghênh lời kêu gọi của Hội đồng Bảo an về việc các lực lượng nước ngoài rút khỏi Libya và tuyên bố ủng hộ chính phủ lâm thời mới được bầu vào hồi tháng Hai.

Động thái được cho là diễn ra khi Tổng thống Mỹ Joe Biden, sau khi nhậm chức, đã thúc đẩy sự điều chỉnh lại mối quan hệ giữa các đồng minh vùng Vịnh.

UAE đã có quan hệ đặc biệt mật thiết với cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump và hoan nghênh quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran của Trump.

Ông Biden đã tìm cách tái liên kết với Cộng hòa Hồi giáo đồng thời tái khởi động sự phối hợp với NATO và châu Âu. Ông cũng đánh tín hiệu rằng mình sẽ ít khoan dung hơn với việc các đồng minh của Mỹ tham gia vào các cuộc xung đột làm suy yếu các mục tiêu của Washington.

Các động thái của UAE nhằm làm giảm những dấu ấn quân sự của mình được thực hiện dưới thời Tổng thống Trump khi căng thẳng ở vùng Vịnh liên tục đe dọa dẫn đến những xung đột có thể tác động tới nguồn cung dầu toàn cầu và trung tâm kinh tế Dubai của UAE.

Thay đổi một loạt nhân sự

Khi các cuộc nổi dậy lớn quét qua khu vực vào năm 2011, UAE đã tìm cách vô hiệu hóa ảnh hưởng của chính trị Hồi giáo, những tín đồ ở Ankara, Doha và Tehran, những phong trào như vậy được coi là yếu tố gây bất ổn và là mối đe dọa đối với nền chính trị quốc gia.

Mặc dù UAE không có vẻ như đang từ bỏ các mục tiêu chiến lược, nhưng các nhà ngoại giao và nhà phân tích cho rằng Abu Dhabi đã và đang thay đổi các phương pháp của mình: nghiêng về chính trị nhiều hơn, làm việc thông qua các tổ chức chính quyền địa phương và tránh gây sự chú ý mang tính tiêu cực có nguy cơ gây ra xung đột bởi sự can thiệp trực tiếp và tốn kém.

Tarek Megerisi, chuyên gia chính sách tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu cho biết: "Có một chính quyền mới ở Mỹ và Các Tiểu vương quốc cần phải có được cái nhìn phù hợp".

Điều này trùng hợp với sự thay đổi nhân sự: Ông Anwar Gargash, Bộ trưởng Ngoại giao, người được cho là người phát ngôn thường xuyên nhất cho các hoạt động can thiệp của UAE, đã từ chức để đảm nhận vai trò cố vấn ngoại giao. Ông Khalifa Shaheen al-Marar được bổ nhiệm thành Bộ trưởng Ngoại giao. Ông là Đại sứ UAE tại Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Syria. Điều này thể hiện một sự thay đổi có thể xảy ra về việc hàn gắn mối quan hệ với các đối thủ.

Sự thay đổi rõ ràng nhất đến ở Yemen, nơi UAE tham gia chiến dịch do Ả Rập Xê-út dẫn đầu nhằm đánh bật phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn khỏi thủ đô Sanaa. Sáu năm trôi qua, cuộc chiến đã không đạt được những mục tiêu đó, đã vậy còn góp phần gây ra thảm họa nhân đạo tồi tệ nhất trên thế giới, khiến Biden yêu cầu chấm dứt giao tranh trong khi tạm dừng việc bán vũ khí cho UAE và Ả Rập Saudi.

UAE bắt đầu rút khỏi Yemen vào cuối năm 2019 nhưng vẫn duy trì sự ủng hộ đối với lực lượng ly khai ở miền Nam Yemen, và giờ đây đang thu hẹp vai trò ở vùng Sừng châu Phi, nơi UAE đã dành vài năm qua để xây dựng sự hiện diện quân sự và ngoại giao của mình - thậm chí giúp làm trung gian cho một thỏa thuận hòa bình giữa Ethiopia và Eritrea - như một phần của cuộc cạnh tranh rộng lớn hơn để giành ảnh hưởng.

Sự dính líu đã phải trả giá. Theo tờ New York Times, trong tháng Hai đã xảy ra một cuộc tấn công bất thành vào đại sứ quán UAE ở Ethiopia được dàn dựng bởi một điệp viên ngầm của Iran nhằm đáp trả vụ Mỹ ám sát một gián điệp cao cấp vào năm ngoái.

Ông David Wearing, chuyên gia về quan hệ đối ngoại của Vương quốc Anh ở Trung Đông tại trường Royal Holloway, Đại học London, cho biết: "Sự quyết đoán trong khu vực của UAE cùng với Ả Rập Saudi đã là một thất bại lớn." "Những người đứng đầu khôn ngoan hơn ở UAE sẽ chấp nhận rằng họ không có đủ năng lực cho việc này và do đó".

Định hướng lại chiến lược tốn kém

Tại Libya, nơi một báo cáo mật của Liên hợp quốc chỉ ra rằng hồi tháng Năm, UAE đã vận hành một cầu hàng không bí mật để cung cấp vũ khí cho Haftar, trái với lệnh cấm vận vũ khí của Liên hợp quốc.

Các chuyên gia cho biết UAE hiện đã hoàn toàn rời khỏi Libya về mặt quân sự. UAE đã bày tỏ sự thất vọng với Haftar sau sự can thiệp của Thổ Nhĩ Kỳ hồi năm ngoái đã giúp chấm dứt cuộc tấn công của Haftar nhằm lật đổ chính phủ được quốc tế công nhận ở Tripoli.

Các chuyên gia cho biết các chuyến bay của UAE đến miền đông Libya đã giảm đáng kể mặc dù điều đó có thể là do họ đã triển khai đủ thiết bị cho bất kỳ trận chiến nào trong tương lai. UAE giảm dấu ấn quân sự của mình, mặc dù tất cả đều nói rằng không có bằng chứng rằng UAE đã cắt đứt liên lạc với Haftar hoặc Sudan và các lực lượng lính đánh thuê khác tham gia vào cuộc chiến.

Lực lượng lính đánh thuê được triển khai bởi công ty quân sự tư nhân của Nga Wagner Group để hỗ trợ Haftar thì vẫn đang ở Libya. Trong khi đó, căn cứ không quân Al-Watiya ở phía tây nam Tripoli, đã chiếm được từ Haftar bởi lực lượng chính phủ do Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn vào năm ngoái, được mở rộng; cụ thể là đường băng được mở rộng để phục vụ các máy bay lớn hơn và có thể là cả các máy bay chiến đấu tiên tiến.

Mặc dù điều đó phần lớn sẽ ngăn cản các cuộc không kích tiếp theo của Haftar vào phía tây Libya, nhưng Thổ Nhĩ Kỳ có thể không muốn tiến hành cuộc chiến tới thành trì phía đông của mình, dẫn đến bế tắc cho hiện tại.

Tuy nhiên, chung quy lại, việc UAE thay đổi chính sách về khu vực không mang lại lợi ích tự động cho Thổ Nhĩ Kỳ, nước đang điều chỉnh lại cách tiếp cận của chính mình, chuyển sang ngoại giao với châu Âu trong tranh chấp đảo Síp và thăm dò khí đốt ở đông Địa Trung Hải.

Mohamed Anis Salem, cựu đại sứ và quan chức Liên Hợp Quốc, hiện làm việc tại Hội đồng Đối ngoại Ai Cập, cho biết: "Tất cả các bên dường như đã quá mệt mỏi với những cuộc chiến kéo dài này." "Họ nhận ra rằng tốt hơn hết là nên định hướng lại các chiến lược tốn kém và đầy tính chính trị đó."

Đọc thêm về:

    Đọc tin nhanh VN mới nhất, xem tin tức thế giới nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên