"Nuốt chửng" 90% gỗ ở Thái Bình Dương: Trung Quốc thu lãi đậm từ hoạt động bất hợp pháp

Tất Đạt |
"Nuốt chửng" 90% gỗ ở Thái Bình Dương: Trung Quốc thu lãi đậm từ hoạt động bất hợp pháp
"Nuốt chửng" 90% gỗ ở Thái Bình Dương: Trung Quốc thu lãi đậm từ hoạt động bất hợp pháp

Theo các nhóm môi trường, Trung Quốc là quốc gia mua lượng gỗ bất hợp pháp lớn trên thế giới, đặc biệt là từ các quốc gia Thái Bình Dương.

Khai thác gỗ trái phép

Một cái cây bị khai thác trái phép, bị đốn hạ trong những khu rừng ngày càng thưa cây của Papua New Guinea, có thể trở thành ván lót sàn trong phòng khách ở Sydney hoặc tủ sách trong một ngôi nhà ở Seattle.

Theo Interpol, hoạt động khai thác gỗ bất hợp pháp chiếm từ 15% đến 30% tổng thương mại gỗ toàn cầu. Theo các nhóm môi trường, Trung Quốc là quốc gia mua lượng gỗ bất hợp pháp lớn trên thế giới, đặc biệt là từ các quốc gia Thái Bình Dương như Papua New Guinea (PNG) và Quần đảo Solomon.

Cách số gỗ này được vận chuyển - từ các khu rừng Thái Bình Dương đến các ngôi nhà phương Tây thông qua tàu chở hàng và các nhà máy Trung Quốc - là điều ít ai nắm rõ. Nhưng theo dữ liệu vận tải và hải quan, con đường vận chuyển sẽ như dưới đây:

Khi các khúc gỗ bị đốn hạ - ví dụ ở huyện Pomio của tỉnh East New Britain (PNG) - chúng sẽ được đưa lên một con tàu chở hàng cỡ lớn, đăng ký quốc tịch Panama. Từ đây, chúng sẽ lênh đênh trên biển khoảng 14 ngày trước khi đến Trung Quốc. Hơn 90% lượng gỗ xuất khẩu từ PNG, Quần đảo Solomon, Tonga và Vanuatu cuối cùng đều đến Trung Quốc.

Nuốt chửng 90% gỗ ở Thái Bình Dương: Trung Quốc thu lãi đậm từ hoạt động bất hợp pháp - Ảnh 1.

Tàu chở gỗ ở New Zealand. Ảnh: Alessio Bariviera

Gỗ đi thêm vài trăm km nữa lên sông Dương Tử, qua trung tâm tài chính Thượng Hải, và con tàu ghé vào nơi con sông mở rộng và bắt đầu uốn lượn tại Trương Gia Cảng - khu nhập khẩu thương mại lớn và là nơi nhận hơn 75% lượng gỗ nhập khẩu của Trung Quốc.

Rất khó tìm thấy thông tin công khai về người sở hữu số gỗ trên các con tàu. Cuộc điều tra năm 2016 của Global Witness cho thấy 15 công ty chịu trách nhiệm khoảng 85% nhập khẩu gỗ từ PNG, nhưng trong đó một số lại làm đại lý cho các công ty khác.

Phần lớn gỗ xuất khẩu của PNG - trị giá hơn 620 triệu đô la Mỹ vào năm 2019 - đến từ các hợp đồng thuê kinh doanh nông nghiệp đặc biệt. Hợp đồng thuê đất gây tranh cãi đã bị tuyên bố là bất hợp pháp vào năm 2016 nhưng hầu hết vẫn tiếp tục hoạt động bất chấp.

Lỗ hổng pháp lý

Nhiều công ty Trung Quốc mua gỗ từ một công ty thuộc sở hữu của Malaysia ở PNG và vận chuyển gỗ trực tiếp đến nhà máy chế biến hoặc nhà phân phối của họ. Những lô gỗ khác có thể mua thông qua các đại lý thu mua tại cảng.

Theo như một số người mua Trung Quốc, việc gỗ có thể rời khỏi PNG đã là bằng chứng cho thấy hoạt động buôn bán gỗ là hợp pháp.

Zhuo Weiyong, quản lý của một công ty gỗ lớn của Trung Quốc, nói với Guardian: "Họ phải được cấp chứng chỉ để có thể chặt gỗ ở những quốc gia đó".

Nuốt chửng 90% gỗ ở Thái Bình Dương: Trung Quốc thu lãi đậm từ hoạt động bất hợp pháp - Ảnh 2.

Một khách hàng mua gỗ tại một cửa hàng Home Depot ở Pleasanton, California. Ảnh: Getty Images

"Những gì chúng tôi nhập khẩu đều hợp pháp, chúng tôi thường mua gỗ từ người Malaysia ở PNG và Quần đảo Solomon. Về tình hình khai thác bất hợp pháp. Tôi không biết nhiều lắm."

Cho đến thời điểm nhập khẩu, nguồn gỗ vẫn có thể xác định được. Loại gỗ hoặc số ID của khu vực khai thác được sơn phun hoặc trên thẻ mã vạch gắn ở cuối các khúc gỗ.

Nhưng khi chúng được gửi đến một nhà máy chế biến - có thể là tại trung tâm sản xuất ván sàn gỗ rắn lớn nhất Trung Quốc ở Nanxun - thông tin về gỗ bắt đầu khó xác định.

Nuốt chửng 90% gỗ ở Thái Bình Dương: Trung Quốc thu lãi đậm từ hoạt động bất hợp pháp - Ảnh 3.

Ảnh: MCT/Tribune News Service/Getty Images

Khi được cẩu lên khỏi sà lan và lên xe tải bằng phẳng, các khúc gỗ được chuyển đến một nhà máy, nơi các đầu thô được cắt ra và các loại gỗ được trộn với nhau để được lát thành các tấm ván không thể phân biệt được cho các nhà sản xuất ván sàn hoặc các nhà sản xuất ván ép hoặc ván mỏng.

Một số sau đó được xuất khẩu sang các quốc gia khác, bao gồm Mỹ hoặc Úc (đã nhập khẩu hơn 460 triệu đô la từ gỗ từ Trung Quốc vào năm 2019). Hầu hết các lô hàng khác được bán trong nước để sản xuất hoặc cho các công trình xây dựng, bao gồm cả các địa điểm du lịch.

Năm 2019, Trung Quốc đã thông qua các sửa đổi đối với luật lâm nghiệp, quy định “không tổ chức hoặc cá nhân nào được mua, chế biến và vận chuyển gỗ với nhận thức đầy đủ về nguồn gốc bất hợp pháp của chúng như chặt hạ trái phép hoặc phá rừng bừa bãi”, mặc dù không nêu rõ rằng điều đó có áp dụng cho hàng nhập khẩu hay không

“Theo quan điểm của chúng tôi, sẽ rất khó nếu không muốn nói là không thể khi sử dụng luật sửa đổi để xử phạt hàng nhập khẩu bất hợp pháp, đặc biệt là do cần tới yêu cầu chứng minh rằng các công ty đang cố ý thực hiện việc gian lận này" - một chuyên gia cho hay.

Đọc thêm về:

    Đọc báo VN nhanh nhất, xem tin thế giới mới nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên