Nóng bức ban ngày, lạnh âm độ ban đêm: Vì sao nhiệt độ trên sa mạc lại biến đổi khôn lường tới vậy?

Triệu Hồ |

Nóng bức ban ngày, lạnh âm độ ban đêm: Vì sao nhiệt độ trên sa mạc lại biến đổi khôn lường tới vậy?
Nóng bức ban ngày, lạnh âm độ ban đêm: Vì sao nhiệt độ trên sa mạc lại biến đổi khôn lường tới vậy?

Nhiệt độ ở sa mạc Sahara có thể giảm mạnh từ 38 độ C vào ban ngày xuống -4 độ C vào ban đêm, nhưng đối với các loài vật bản địa, đây còn không phải vấn đề!

Theo NASA, nhiệt độ ở Sahara có thể giảm mạnh khi mặt trời lặn, từ mức cao trung bình là 38 độ C vào ban ngày xuống mức thấp trung bình là -4 độ C vào ban đêm. Lý do khiến các sa mạc khô cằn trở nên nóng và sau đó lại quá lạnh là do sự kết hợp của hai yếu tố chính: Cát và độ ẩm.

Khi nhiệt và ánh sáng từ mặt trời chiếu vào sa mạc cát, các hạt cát ở lớp trên cùng của sa mạc sẽ hấp thụ và cũng giải phóng nhiệt trở lại không khí, theo một báo cáo năm 2008 từ Phòng thí nghiệm sức đẩy phản lực của NASA.

Vào ban ngày, bức xạ năng lượng mặt trời của cát làm nóng không khí và khiến nhiệt độ tăng cao. Nhưng ban đêm, hầu hết nhiệt trong cát nhanh chóng tỏa ra không khí và không có ánh sáng mặt trời để hâm nóng nó, khiến cát và môi trường xung quanh lạnh hơn trước.

Nóng bức ban ngày, lạnh âm độ ban đêm: Vì sao nhiệt độ trên sa mạc lại biến đổi khôn lường tới vậy? - Ảnh 1.

Những ngôi sao tỏa sáng trên bầu trời đêm trên sa mạc Sahara. (Hình ảnh: Shutterstock)

Tuy nhiên, nguyên nhân chính dẫn đến sự thay đổi nhiệt độ nghiêm trọng là không khí ở sa mạc rất khô. Ở các sa mạc khô cằn như sa mạc Sahara và sa mạc Atacama ở Chile, độ ẩm - lượng hơi nước trong không khí - thực tế là bằng 0.

Do nước có khả năng giữ nhiệt rất tốt nên hơi nước trong không khí sẽ giống như một tấm chắn khổng lồ vô hình, ngăn cản sự thay đổi và tiêu tán nhiệt độ đột ngột. Chính vì vậy, việc thiếu độ ẩm ở các sa mạc sẽ khiến những địa điểm khô cằn này nhanh chóng nóng lên nhưng cũng nhanh chóng nguội lạnh.

Thích ứng với nhiệt độ khắc nghiệt

Bất chấp sự thay đổi nhiệt độ nhanh chóng như vậy, động vật sa mạc thích nghi tốt với sự thay đổi nhiệt độ khắc nghiệt của sa mạc.

Dale DeNardo, nhà sinh lý học môi trường tại Đại học bang Arizona, người chuyên nghiên cứu về động vật sa mạc cho biết: "Nhiệt độ chỉ là một vấn đề tương đối nhỏ đối với chúng. Thách thức lớn hơn là kiếm đủ thức ăn và nước uống để tồn tại. "

Bò sát, nhóm động vật phong phú và đa dạng nhất trên sa mạc, thích nghi tốt với sự biến đổi nhiệt độ khắc nghiệt vì chúng là sinh vật nhiệt đới, có nghĩa là chúng không cần đầu tư năng lượng để duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định.

Nói cách khác, loài bò sát có thể sử dụng năng lượng này ở nơi khác. Nhiều loài bò sát cũng được lợi từ việc nhỏ bé, điều này cho phép chúng tìm thấy những ngóc ngách râm mát vào ban ngày hoặc những tảng đá ấm hơn vào ban đêm.

Tuy nhiên, các loài động vật có vú máu nóng, như lạc đà, quá lớn để trốn tránh ánh nắng mặt trời và không thể để nhiệt độ cơ thể giảm xuống. Đúng hơn, lạc đà tồn tại bằng cách duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định trong cả điều kiện nóng và lạnh.

Chúng làm được điều này bằng cách có nhiều lớp cách nhiệt ở dạng mỡ và lông dày, giúp chúng không bị hấp thụ quá nhiều nhiệt vào ban ngày và mất quá nhiều vào ban đêm.

Nóng bức ban ngày, lạnh âm độ ban đêm: Vì sao nhiệt độ trên sa mạc lại biến đổi khôn lường tới vậy? - Ảnh 3.

Xương rồng Saguaro trước dãy núi Mazatzal ở Phoenix, Arizona. (Hình ảnh: Shutterstock)

Thay đổi khí hậu

Các nhà nghiên cứu vẫn đang tìm hiểu xem biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng như thế nào đến những nơi khô cằn và các sinh vật, nhưng "chắc chắn chúng ta sẽ thấy những thay đổi", DeNardo nói. "Đối với hầu hết các sa mạc, chúng tôi dự đoán nhiệt độ tăng trung bình từ 1,7 đến 2,2 độ C."

Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra rằng: "Ban đêm sẽ ấm hơn, nhưng điều đó không tệ bằng những ngày ấm áp hơn", DeNardo nói. Thay vào đó, vấn đề thực sự là biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng đến lượng mưa hàng năm mà các sinh vật sa mạc dựa vào.

DeNardo nói thêm rằng: "Khí hậu sẽ trở nên ít nhất quán hơn, sẽ có những năm tương đối ẩm ướt và những năm tương đối khô hạn. Nhưng ngay cả khi hầu các năm đủ ẩm ướt, chỉ một năm thực sự khô hạn cũng có thể gây ra những vấn đề lớn."

Bài viết tham khảo từ Live Science

Đọc thêm về:

    Đọc tin tuc mới, xem động vật nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email khampha@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên