Những vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử hàng không

Quốc Hoàng |

Những vụ tai nạn thảm khốc nhất để lại những bài học đắt giá đối với ngành hàng không.

Theo thống kê, máy bay là phương tiện giao thông an toàn nhất. Khả năng để một chiếc máy bay gặp nạn khi đang bay chỉ là 0,00001%, tức là trung bình phải 10.000 chuyến bay mới có một chuyến gặp trục trặc khi đang vận hành. Thậm chí, xác suất của việc gặp tai nạn khi đang di chuyển đến sân bay trên một chiếc ô tô còn cao hơn gấp 5.000 lần so với xác suất gặp tai nạn máy bay.

Tuy nhiên, trên thực tế, để có được sự an toàn như ngày nay là cả một chặng đường dài kiểm tra, rút kinh nghiệm từ những vụ tai nạn trước và cải thiện các thiết bị bay cũng như chương trình vận hành bay. 

Dưới đây là những tai nạn hàng không được coi là thảm khốc nhất lịch sử, là những bài học đắt giá để hàng không ngày một an toàn hơn.

Grand Canyon - Chuyến bay TWA 2 và chuyến bay 718 của hãng United Airlines

Những vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử hàng không - Ảnh 1.

Ngày 30 tháng 6 năm 1956, trên bầu trời Grand Canyon (thuộc phía Tây Bắc của Arizona, gần biên giới Utah và Nevada), hai chiếc máy bay cất cánh từ sân bay quốc tế Los Angeles - một chiếc Douglas DC-7 của United Airlines bay đến Chicago và một chiếc Super Constellation Lockheed L-1049 của hãng hàng không Trans World đến thành phố Kansas, Mỹ - đã va chạm với nhau. Toàn bộ 128 hành khách và phi hành đoàn trên hai chuyến bay đều thiệt mạng.

Vụ tai nạn đã thúc đẩy việc nâng cấp hệ thống kiểm soát không lưu (ATC - Air Traffic Control) trị giá 250 triệu đô la Mỹ. Đối với thời điểm những năm 1956, đây là một khoản tiền cực kỳ lớn. Sau đó, trong vòng 47 năm kể từ khi nâng cấp, phía Mỹ không hề ghi nhận một vụ va chạm máy bay nào khác.

Ngoài ra, sự kiện hay chiếc máy bay va chạm phía trên bầu trời Grand Canyon cũng là một lời cảnh tỉnh để thành lập nên Cơ quan Hàng không liên bang (nay là Cục Quản lý Hàng không liên bang) để thực hiện các nhiệm vụ giám sát an toàn hàng không.

Ngày 31 tháng 8 năm 1986, một máy bay tư nhân nhỏ đã bay vào khu vực kiểm soát thuộc sân bay Los Angeles và tấn công một chiếc máy bay Aeromexico DC-9 khiến 86 người thiệt mạng. Cục Quản lý Hàng không biên bang Mỹ (FAA) sau đó đã yêu cầu tất cả các bay nhỏ muốn đi qua khu vực này phải lắp thiết bị thu phát sóng và định vị độ cao (tất cả số liệu này sẽ được cập nhật trực tiếp cho trạm kiểm soát không lưu tại khu vực).

Ngoài ra, các máy bay đều phải trang bị hệ thống tránh va chạm TCAS II. Đây là hệ thống giúp máy bay và phi công phát hiện các va chạm tiềm ẩn với các máy bay hoặc các vật thể khác, đồng thời đưa ra tín hiệu và gợi ý hướng giải quyết cho phi công. Kể từ khi luật được đưa vào vận hành, Mỹ không ghi nhận một vụ va chạm máy bay nhỏ nào khác.

Portland - Chuyến bay 173 của United Airlines

Những vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử hàng không - Ảnh 2.

Ngày 28 tháng 12 năm 1978, chuyến bay mang số hiệu 173 của hãng United Airlines, một chiếc DC-8 bay đến Portland Ore, Mỹ chở 181 hành khách đã phải bay vòng gần một giờ đồng hồ trên không khi thiết bị hạ cánh gặp trục trặc và không thể hoạt động. Mặc dù trước đó các kỹ sư mặt đất đã đưa ra cảnh báo rằng lượng nhiên liệu trên máy bay có thể cạn kiệt bất kỳ lúc nào nếu cơ trưởng tiếp tục để máy bay bay vòng trên không. Sau đó, đúng như lời cảnh báo, chiếc DC-8 đã hết nhiên liệu và rơi ở vùng ngoại ô khiến 10 người thiệt mạng.

Sau đó, United Airlines đã cải tiến quy trình đào tạo phi công của mình, từ bỏ quyền tối cao của cơ trưởng trên các chuyến bay, thay vào đó, trong trường hợp khẩn cấp, cơ phó và các phi công phụ (nếu có) có thể thay cơ trưởng đưa ra quyết định để đảm bảo an toàn.

Cincinnati - Chuyến bay 797 của Air Canada

Những vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử hàng không - Ảnh 3.

Ngày 02 tháng 6 năm 1983, một chiếc DC-9 của hãng Air Canada mang số hiệu 797 đang bay ở độ cao khoảng 33.000 feet (khoảng 10.000m) trên đường từ Dallas đến Toronto đã gặp sự cố khiến 23 người chết. Ban đầu, phi hành đoàn phát hiện khói bốc ra từ phía nhà vệ sinh ở đuôi máy bay, sau đó khói bắt đầu dày đặc và bao trùm cabin. Tình thế này khiến cơ trưởng phải đưa ra quyết định cho máy bay hạ cánh khẩn cấp. Theo mô tả của những người trong khoang điều khiển, khói đặc tới nỗi gần như không thể nhìn thấy bảng điều khiển. Chiếc máy bay sau đó đã được hạ cánh tại Cincinnati. Nhưng trước khi cửa thoát hiểm kịp mở để hành khách có thể thoát ra, cabin đã bốc cháy một cách dữ dội khiến 23 trên tổng số 46 người thiệt mạng.

Cục Quản lý Hàng không Liên bang Mỹ sau đó đã ban hành luật bắt buộc các máy bay phải lắp đặt thiết bị cảm biến khói và đặt bình chữa cháy trong nhà vệ sinh. Trong vòng 5 năm kể từ ngày đó, tất cả các máy bay đều được trang bị thêm lớp chống cháy trên ghế và các thiết bị chiếu sáng sàn để hành khách có thể thấy đường di chuyển trong điều kiện khói dày đặc. Những chiếc máy bay được chế tạo sau năm 1988 được làm từ nhiều vật liệu chống cháy tốt hơn những chiếc máy bay tiền nhiệm.

Dallas / Fort Worth - Chuyến bay 191 của hãng Delta Airlines

Những vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử hàng không - Ảnh 4.

Ngày 02 tháng 8 năm 1985, một chiếc máy bay loại Lockheed L-1011 của hãng Delta Airlines mang số hiệu 191, trong quá trình hạ cánh xuống sân bay Dallas / Fort Worth tại Mỹ đã gặp phải một cơn bão. Những người chứng kiến đã mô tả rằng họ đã nhìn thấy một ánh chớp lóe lên ở độ cao 800 feet (gần 250m), xung quanh chiếc máy bay. Một luồng gió mạnh đã khiến máy bay mất tốc độ đột ngột.

Chiếc L-1011, sau đó đã rơi xuống đường băng và theo quán tính đã tiếp tục lao ra phía đường cao tốc gần sân bay, đè bẹp một chiếc xe và khiến tài xế thiệt mạng. Trong nỗ lực điều khiển của mình, phi công đã đánh lái sang trái và đâm vào hai bồn chứa nước khổng lồ của sân bay. 134 người trên tổng số 163 người có mặt trên máy bay đã thiệt mạng.

Sau vụ tai nạn, Cục Quản lý Hàng không Liên bang Mỹ, phối hợp với NASA, đã thực hiện một dự án kéo dài 7 năm để cho ra đời thiết bị đo sức gió cho máy bay, tránh được những vụ tai nạn tương tự.

Sioux City - Chuyến bay 232 của hãng United Airlines

Những vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử hàng không - Ảnh 5.

Ngày 19 tháng 7 năm 1989, chiếc máy bay loại DC-10 của hãng United Airlines mang số hiệu 232 trên đường từ Denver đến Chicago đã bị hỏng động cơ ở đuôi máy bay. Động cơ bị hỏng đã làm đứt các ống dẫn thủy lực của máy bay và khiến bộ phận điều khiển gần như tê liệt hoàn toàn. Cơ trưởng Alfred Haynes đã phải chật vật mới có thể hạ cánh xuống một sân bay gần đó. Song, mọi việc không như mong đợi, chiếc máy bay đã lao ra khỏi đường băng và bốc cháy. 111 trên tổng số 296 người đã thiệt mạng, 185 hành khách sống sót được cho là một kỳ tích của vụ tai nạn này.

Ban An toàn Giao thông Quốc Gia Mỹ sau đó đã xác định nguyên nhân của vụ tai nạn là do thợ máy trong quá trình kiểm tra an toàn bay đã không phát hiện ra vết nứt trên cánh quạt. Vụ tai nạn đã khiến Cục Quản lý Hàng không Liên bang phải ban hành lệnh sửa đổi hệ thống thủy lực trên toàn bộ máy bay loại DC-10, đồng thời yêu cầu lắp các hệ thống an toàn dự phòng trên tất cả các máy bay hiện hành.

Maui - Chuyến bay 243 Aloha Airlines

Những vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử hàng không - Ảnh 6.

Ngày 28 tháng 4 năm 1988, máy bay loại Boeing 737 của hãng Aloha Airlines mang số hiệu 243 - một chiếc máy bay 29 tuổi - trên chặng đường bay từ Hilo, Hawaii đến Honolulu ở độ cao 24.000 feet (khoảng 7.300m) đã nổ một phần thân máy bay và để lộ ra khoang hành khách. Điều kỳ diệu là phần còn lại của máy bay vẫn đủ để các phi công hạ cánh an toàn, chỉ có một tiếp viên bị thiệt mạng do bị rơi khỏi máy bay.

Ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ cho rằng nguyên nhân xảy ra sự việc là do phần vỏ và khung máy bay bị ăn mòn khi đã hoạt động trong một thời gian quá dài, thực hiện hơn 89.000 chuyến bay trong suốt vòng đời của mình.

Và Cục Quản lý Hàng không Liên bang đã bắt đầu chương trình nghiên cứu tuổi thọ máy bay từ năm 1991, trong đó yêu cầu thắt chặt các quy trình kiểm tra và bảo dưỡng đối với các máy bay đã hoạt động lâu năm hoặc thường xuyên vận hành ở tốc độ cao.

Pittsburgh - Chuyến bay 427 của US Air

Những vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử hàng không - Ảnh 7.

Ngày 08 tháng 9 năm 1994, máy bay Boeing 737 của Hãng hàng không Mỹ (US Airlines) mang số hiệu 737 trong quá trình hạ cánh đã bất ngờ lao sang trái và lết đi một quãng đường dài 5.000 feet (hơn 1,5km) khiến toàn bộ 132 người trên chuyến bay thiệt mạng. Dữ liệu phân tích từ hộp đen cho thấy bánh máy bay đã bị lệch hoàn toàn sang bên trái, gây ra hiện tượng nói trên. Nhưng nguyên nhân là từ đâu?

US Airline cho rằng nguyên nhân là do máy bay của hãng Boeing, nhưng phía Boeing lại đổ lỗi cho phi hành đoàn. Sau đó, phải mất tới gần 5 năm, Ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ mới có thể đưa ra kết luận rằng một van của hệ thống điều khiển bánh lái đã bị kẹt khiến bánh lái đi ngược lại với hướng điều khiển. Do đó, khi phi công điều khiển máy bay sang phải thì nó lại đi sang trái.

Sau sự vụ trên, hãng Boeing đã bỏ ra 500 triệu USD để cải tiến toàn bộ phần van điều khiển máy bay.

Miami - Chuyến bay 592 của ValuJet

Những vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử hàng không - Ảnh 8.

Mặc dù Cục Quản lý Hàng không Liên bang Mỹ đã áp dụng các biện pháp chống cháy trên cabin sau vụ tai nạn năm 1983 của hãng Canada Airlines, nhưng các hãng bay không ngờ đến việc cháy khoang chở hàng. Ngày 11 tháng 5 năm 1996, một chiếc máy bay loại DC-9 của hàng ValuJet mang số hiệu 592 bay từ Everglades đến Miami đã gặp hỏa hoạn ở khoang chở hàng.

Vụ cháy được cho là xuất phát từ các máy tạo Oxi vận chuyển trái phép trong khoang chở hàng. Một trong những chiếc máy đã đột ngột phát nổ và kích nổ các thiết bị còn lại nhờ nguồn khí oxi dồi dào. Chiếc máy bay sau đó đã bốc cháy dữ dội và các phi công không thể hạ cánh kịp thời. 110 người có mặt trên máy bay đã thiệt mạng. Cục Quản lý Hàng không Liên bang sau đó đã yêu cầu các hãng bay bổ sung thiết bị phát hiện khói và bình chữa cháy trong cả khoang chở hàng.

Long Island - Chuyến bay 800 của TWA

Những vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử hàng không - Ảnh 9.

Ngày 17 tháng 7 năm 1996, chiếc máy bay Boeing 747 của hãng hàng không TWA mang số hiệu 800 từ sân bay John F. Kennedy, New York đến Paris đã phát nổ trên không gây ra cái chết của toàn bộ 230 người có mặt trên máy bay.

Sau khi cẩn thận ghép lại các mảnh vỡ máy bay, Ban An toàn Giao thông quốc gia Mỹ đã bác bỏ khả năng chiếc máy bay bị tấn công bằng tên lửa hoặc bằng bom. Họ đã kết luận rằng chiếc máy bay đã bị đoản mạch và phát ra các tia lửa điện, đốt cháy thùng nhiên liệu ở cánh máy bay.

Cục Quản lý Hàng không Liên bang đã ban hành luật đối với các thiết bị dẫn điện bên trong máy bay để đảm bảo không bị đoản mạch trong quá trình vận hành. Cùng lúc đó, hãng Boeing đã phát triển một hệ thống làm trơ nhiên liệu để giảm nguy cơ cháy nổ.

Nova Scotia - Chuyến bay 111 của hãng Swissair

Những vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử hàng không - Ảnh 10.

Ngày 02 tháng 9 năm 1998, chiếc máy bay loại MD-11 của hãng hàng không Thụy Sĩ Swissair mang số hiệu 111 bay từ New York đến Geneva, đã phát hiện khói trong buồng lái khoảng một giờ sau khi cất cánh. Bốn phút sau đó, chiếc máy bay bắt đầu hạ độ cao và hướng về phía Halifax Nova Scotia cách đó hơn 100km.

Nhưng tốc độ lan rộng của lửa quá nhanh khiến cho các thiết bị trong buồng lái bị hỏng. Chiếc máy bay sau đó đã lao xuống Đại Tây Dương cách bờ biển Nova Scotia khoảng 5km. Toàn bộ 229 người trên tàu bay đều thiệt mạng.

Theo các nhà phân tích, do hệ thống mạng giải trí trên máy bay bị quá tải dẫn đến phát nhiệt, làm cháy các dây Kapton phía trên buồng lái. Sau đó, Cục Quản lý Hàng không Liên Bang đã yêu cầu bọc vật liệu chống cháy đối với các máy bay hiệu McDonnell Douglas.

Từ Rio đến Paris - Chuyến bay 447 của hãng Air France

Những vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử hàng không - Ảnh 11.

Ngày 01 tháng 6 năm 2009, chiếc Airbus A330-200 mang số hiệu 447 của hãng hàng không quốc gia Pháp Air France xuất phát từ Rio đến Paris đã gặp phải một cơn bão dẫn đến một tai nạn khủng khiếp.

Khi đang hoạt động ở độ cao 38.000 feet (khoảng 11.600m), chiếc máy bay đã đi vào một vùng không khí nhiễu động mạnh do ảnh hưởng của hoàn lưu bão. Sau đó, nó đã lao thẳng xuống Đại Tây Dương và khiến toàn bộ 228 người thiệt mạng. Vài ngày sau, các mảnh vỡ dần nổi lên mặt nước, nhưng tung tích các bộ phận còn lại của máy bay là một bí ẩn lớn trong hơn 2 năm sau đó. Khi một cuộc tìm kiếm do tư nhân tài trợ đã tìm được một phần lớn xác máy bay và thi thể các nạn nhân.

Dựa trên dữ liệu tìm thấy từ hộp đen, các điều tra viên đã phát hiện rằng chiếc máy bay đã hoàn toàn tê liệt khi gặp cơn bão khiến các động cơ không hoạt động và lao thẳng xuống biển.

Những phát hiện sau đó đã dấy lên một cuộc tranh cãi về công nghệ fly-by-wire và phụ thuộc của các phi công vào máy tính. Boeing và Airbus đều sử dụng công nghệ này, nhưng Boeing cung cấp cho các phi công quyền giành lại kiểm soát từ máy tính. Vụ tai nạn đã dấy lên tính cấp thiết về việc đào tạo các phi công không dựa vào máy tính để điều khiển thiết bị.

Vẫn còn là một ẩn số - Chuyến bay MH 370 của Malaysia Airlines

Những vụ tai nạn thảm khốc nhất trong lịch sử hàng không - Ảnh 12.

Ngày 08 tháng 3 năm 2014, cả thế giới rúng động vì sự kiện chiếc máy bay Boeing 777 mang số hiệu MH370 của hãng hàng không Malaysia mất tích không dấu vết trong quá trình di chuyển từ Kuala Lumpur đến Bắc Kinh. Đây vẫn là một bí ẩn lớn nhất đối với ngành hàng không tính đến thời điểm hiện tại.

Câu hỏi lớn nhất của các nhà điều tra là tại sao bộ phát của máy bay lại bị vô hiệu hóa khiến nó vô hình trên màn hình radar và cản trở quá trình tìm kiếm.

Với một vài manh mối tìm được ở ngoài khơi Châu Phi, nhiều giả thiết được đưa ra về lý do MH 370 mất tích như: Thiếu hụt oxy dẫn đến giảm áp suất đột ngột, khủng bố, phá hoại có chủ đích, phi công tự sát, v.v.

Một điều khá rõ ràng là nếu như MH370 được lắp đặt thiết bị theo dõi thời gian thực giống các máy bay khác kể từ vụ Air France 447 thì có lẽ giờ này cả thế giới sẽ không phải đau đầu để tìm kiếm nó. Kể từ đó, Tổ chức hàng không Dân dụng Quốc tế đã ra lệnh tất cả các hãng hàng không phải lắp đặt thiết bị theo dõi thời gian thực cho tất cả các máy bay.

https://soha.vn/nhung-vu-tai-nan-tham-khoc-nhat-trong-lich-su-hang-khong-20220321214946542.htm

Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email khampha@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

Soha
Trí Thức Trẻ
    Công ty Cổ phần VCCorp

    © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

    Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
    Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
    Email: btv@soha.vn
    Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên mạng số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
    Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân
    Điện thoại: 024 7309 5555

    Liên hệ quảng cáo:
    Hotline: 0942.86.11.33
    Email: giaitrixahoi@admicro.vn
    Hỗ trợ & CSKH:
    Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
    số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
    Tel: (84 24) 7307 7979
    Fax: (84 24) 7307 7980
    Chính sách bảo mật

    Chat với tư vấn viên