Nhận tiền và vaccine, nước muốn dựng tượng ông Tập, nước "hiến đất" xây ĐH Trung Quốc giữa EU

Thi Anh |
Nhận tiền và vaccine, nước muốn dựng tượng ông Tập, nước "hiến đất" xây ĐH Trung Quốc giữa EU
Nhận tiền và vaccine, nước muốn dựng tượng ông Tập, nước "hiến đất" xây ĐH Trung Quốc giữa EU

Vậy nhưng, các nước này có sẵn lòng rời bỏ EU để theo Trung Quốc?

Dựng tượng ông Tập làm "quà cảm ơn"

Đầu tiên là hàng tỉ USD đầu tư, rồi sau đó là hàng triệu liều vaccine Covid-19. Hiện giờ Serbia đang có chiến dịch để cảm ơn Trung Quốc theo cái cách từ một thuở đã xa: Dựng tượng.

Đề xuất dựng tượng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình do Đảng Cộng sản Mới của Yugoslavia đưa ra. Đảng này trước đó đã bỏ tiền ra đặt biển quảng cáo tri ân ông Tập trong một công viên địa phương để thể hiện sự ủng hộ.

Mặc dù chính quyền Serbia vẫn chưa tỏ rõ quan điểm về ý tưởng nêu trên nhưng khó có thể phủ nhận chuyện Serbia "hướng đông" hơn là "hướng tây" trong giai đoạn đại dịch.

Serbia, cùng với thành viên Liên minh châu Âu Hungary, đã đi trước phần lớn châu lục trong nỗ lực chủng ngừa Covid-19 cho người dân sau khi mua trực tiếp vaccine từ Trung Quốc. Trong khi đó, chương trình tiêm chủng do Brussels sắp xếp vẫn còn lúng túng.

Và đó cũng là khi giới lãnh đạo ở Belgrade và Budapest tiếp tục tranh thủ quyền lực mềm của Trung Quốc.

Tại Belgrade, một Trung tâm Văn hóa Trung Quốc mới với chi phí 55 triệu USD đang được xây dựng ngay tại địa điểm của đại sứ quán Trung Quốc trước kia, nơi đã bị tên lửa NATO phá hủy năm 1999 khi liên minh quân sự này can thiệp tìm cách chấm dứt xung đột giữa quân đội chính phủ Serbia và những phần tử ly khai gốc Albania.

Cơ sở mới sẽ có nhiều phòng hội thảo và sảnh triển lãm.

Trong khi đó, Hungary dự định ủng hộ đất để xây một khuôn viên đại học Trung Quốc ngay tại Budapest bất chấp sự phản đối từ thị trưởng thành phố và làn sóng chỉ trích trong EU về mối quan hệ ngày càng thân thiết giữa nước này với Bắc Kinh.

Hiện nay Budapest và Belgrade đang được kết nối bởi một tuyến đường sắt mới xây từ các khoản vay Trung Quốc và do công ty Trung Quốc thi công.

Tới giờ, tình bạn với Trung Quốc vẫn ổn thỏa với Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic.

Đất nước đông dân nhất hành tinh đã đầu tư vào công ty sản xuất thép độc nhất của Serbia (Tập đoàn HBIS của Trung Quốc mua lại) và cơ sở khai thác đồng - vàng lớn nhất giờ thuộc quyền điều hành của Zijin Mining (Trung Quốc).

Cùng với những hợp đồng trao cho các nhà xây dựng Trung Quốc để tái phát triển hạ tầng của Serbia, các khoản đầu tư vượt quá 8 tỷ USD.

Cách đây 1 năm, chính phủ Serbia đã nồng nhiệt khen ngợi ông Tập khi Trung Quốc gửi lô hàng viện trợ y tế thiết yếu đầu tiên, bao gồm cả máy thở. Sau đó, Serbia đã nhập 3,7 triệu liều vaccine Sinopharm, chiếm gần 70% số vaccine tính tới hiện tại.

Theo chương trình theo dõi vaccine của BNN Bloomberg, Serbia đã tiêm chủng cho khoảng 27% số dân - cao hơn mức trung bình 15% của EU.

Câu hỏi đặt ra là việc Serbia tiến lại gần với Trung Quốc có ý nghĩa gì đối với con đường tiến tới tư cách thành viên EU của nước này, điều mà ông Vucic theo đuổi. Đầu tư của EU vào Serbia cũng ít ỏi hơn - so với Trung Quốc.

"Người Serbia coi trọng những người bạn thực sự", ông Aleksandar Banjanac thuộc nhóm đứng sau đề xuất dựng tượng nói, "Đây sẽ là một cử chỉ tượng trưng nhưng quan trọng để thể hiện lòng biết ơn của chúng tôi trước tất cả những sự giúp đỡ".

Chính sách vaccine thú vị của Serbia

Tại Serbia, người dân có thể tự do chọn lựa loại vaccine Covid-19 mà họ muốn nhận, dù là Pfizer-BioNTech, AstraZeneca của phương Tây, Sinopharm của Trung Quốc hay Sputnik V của Nga.

Chính sách này đã khiến Serbia đột nhiên trở thành trung tâm tiêm chủng của khu vực. Khác với Serbia, những nước khác thuộc vùng Balkan chật vật với nguồn cung vaccine khi đặt hy vọng vào chương trình COVAX quốc tế và liên minh châu Âu. Trong khi đó, Belgrade không chỉ nhập vaccine do phương Tây phát triển, mà còn từ Nga và Trung Quốc.

Bắc Kinh đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch tiêm chủng của Serbia. Ngay từ giai đoạn đầu của đại dịch, hồi tháng 3/2020, Serbia đã nhờ tới sự trợ giúp của Trung Quốc. Tổng thống Vucic chỉ trích EU vì hạn chế xuất khẩu thiết bị y tế và cho rằng "sự đoàn kết châu Âu" chỉ là chuyện cổ tích.

Cùng lúc đó, ông khen ngợi và gọi ông Tập là "bằng hữu, anh em". Kết quả là tháng 1/2021, Serbia trở thành nước châu Âu đầu tiên sử dụng vaccine Covid-19 do Trung Quốc phát triển để tiêm chủng tập thể.

Bản thân ông Vucic chọn chủng ngừa bằng vaccine Sinopharm của Trung Quốc, trong khi Thủ tướng Ana Brnabic tiêm vaccine Pfizer. Lựa chọn thú vị này có thể biểu trưng cho đường hướng địa chính trị của Belgrade.

Mặc dù phụ thuộc lớn vào phương Tây, với xung quanh là các nước EU, NATO nhưng dường như Serbia vẫn cố gắng cân bằng giữa lợi ích của EU, Mỹ, Trung Quốc và Nga.

Theo phân tích của nhà báo Nikola Mikovic trên trang của Viện Lowy, mặc dù Belgrade sử dụng "ngoại giao vaccine" nhưng về mặt dài hạn, lập trường của nước này nhiều khả năng sẽ không thay đổi. Serbia có lẽ vẫn sẽ thúc đẩy hướng tới tư cách thành viên EU dù cơ hội rất thấp.

Cho tới mãi gần đây, các cường quốc phương Tây vẫn còn tương đối mơ hồ về tầm ảnh hưởng của Trung Quốc tại Serbia. Tháng 4/2012, Trung Quốc đã khởi động sáng kiến 16+1, một cơ chế quy tụ Trung Quốc với 11 nước EU ở Đông Âu và 5 nước ứng viên vùng Balkan.

Việc làm ăn của Bắc Kinh ở Serbia giờ đã thu hút sự chú ý của các cơ quan EU. Các nước châu Âu sẽ muốn duy trì hiện trạng, giữ Serbia trong quỹ đạo địa chính trị Châu Âu - Đại Tây Dương, còn những nhân tố khác như Trung Quốc và Nga chia sẻ một phần ảnh hưởng hạn chế.

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên