Người Trung Quốc thành con mồi béo bở ở "vùng đất máu": Trả cả cục tiền hoặc bị giết!

Tất Đạt |
Người Trung Quốc thành con mồi béo bở ở "vùng đất máu": Trả cả cục tiền hoặc bị giết!
Người Trung Quốc thành con mồi béo bở ở "vùng đất máu": Trả cả cục tiền hoặc bị giết!
Một thợ khai thác thủ công tìm vàng ở tỉnh Nam Kivu của Cộng hòa Dân chủ Congo. Ảnh: AFP

Những cuộc đụng độ giành địa bàn hoặc bắt cóc người Trung Quốc đòi tiền chuộc đã trở nên phổ biến ở những mỏ khoáng sản dồi dào ở Congo.

Cái chết của 4 người, trong đó có 2 công dân Trung Quốc, trong một cuộc tấn công của một nhóm vũ trang vào một mỏ vàng ở Cộng hòa Dân chủ Congo hôm 24/11 chỉ là vụ việc mới nhất trong một chuỗi các vụ việc phức tạp ở khu vực phía đông nước này.

5 công nhân mỏ Trung Quốc vẫn đang nằm trong tay những kẻ bắt cóc. Những người này đã bị bắt cóc từ mỏ vàng của Công ty Khai thác vàng ở tỉnh Nam Kivu trong một cuộc tấn công có vũ trang khiến một sĩ quan cảnh sát thiệt mạng và một người khác bị thương.

Khai thác khoáng sản bất hợp pháp

Kivu và tỉnh Ituri lân cận, nơi vụ tấn công mới nhất diễn ra, là nơi có một lượng lớn khoáng sản, bao gồm vàng, thiếc, vonfram và tantali, thu hút hàng nghìn cá nhân và công ty đến các làng khai thác của họ.

Khu vực này có hơn 100 dân quân địa phương và quốc gia chiến đấu để kiểm soát tài nguyên khoáng sản và đất đai.

Người Trung Quốc thành con mồi béo bở ở vùng đất máu: Trả cả cục tiền hoặc bị giết! - Ảnh 1.

Những người thợ khai thác thủ công tại một mỏ vàng ở tỉnh Nam Kivu ở Cộng hòa Dân chủ Congo. Ảnh: AFP

Các công ty Trung Quốc phải đánh đổi gặp những rủi ro lớn khi đầu tư vào khu vực. Chính quyền Trung Quốc và Congo cho biết một số công nhân, bao gồm một số công dân Trung Quốc, đã bị bắt cóc trong thời gian gần đây.

Sau vụ bắt cóc mới nhất, Bắc Kinh đã kêu gọi các công ty Trung Quốc hoạt động ở miền đông Congo đề phòng và sơ tán sang nơi khác.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết đại sứ quán của họ tại Congo đã được chỉ thị "bằng mọi cách giải cứu và đảm bảo an toàn cho các con tin, đồng thời yêu cầu công ty chuyển 8 công dân Trung Quốc khác tại địa điểm này đến các khu vực an toàn".

Người phát ngôn Triệu Lập Kiên cho biết các vụ bắt cóc đã xảy ra ở Congo và Nigeria từ đầu năm đến nay, làm tăng nguy cơ an ninh. Ông kêu gọi các công ty và nhân viên Trung Quốc tại các khu vực có nguy cơ cao "vui lòng di dời hoặc sơ tán càng sớm càng tốt".

Vào tháng 8, 3 công nhân khai thác vàng Trung Quốc đã mất tích ở tỉnh Ituri, cùng khu vực nơi đại sứ Ý tại Congo bị phục kích và sát hại.

Các nhà quan sát và một báo cáo của Liên hợp quốc cho biết các nhóm vũ trang là những kẻ tham gia khai thác và buôn lậu vàng bất hợp pháp thông qua các nước láng giềng. Các điểm đến cuối cùng bao gồm Trung Đông và Trung Quốc.

Mặc dù có lượng khoáng sản dồi dào thu hút các nhà kinh doanh hàng hóa lớn nhất thế giới, Congo chỉ là một trong số những quốc gia có mức GDP bình quân đầu người thấp nhất toàn cầu. Việc khai thác vàng quy mô nhỏ và thủ công, sử dụng công cụ thô sơ diễn ra khá phổ biến.

Một số nhà đầu tư Trung Quốc đã bị cáo buộc khai thác bất hợp pháp, "đi đêm" với quân đội Congo và các nhóm vũ trang để khai thác khoáng sản.

Trung Quốc vi phạm quy định

Hồi tháng 9, Bắc Kinh đã yêu cầu 6 công ty ở Nam Kivu ngừng hoạt động và rời khỏi đất nước, sau khi chính phủ Congo đình chỉ hoạt động của họ vì khai thác trái phép và hủy hoại môi trường.

"Chúng tôi sẽ không bao giờ cho phép các công ty Trung Quốc ở châu Phi vi phạm luật pháp và quy định của địa phương", Wu Peng, Tổng giám đốc Cục các vấn đề châu Phi của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, cho biết vào thời điểm đó.

Christian-Geraud Neema, một nhà phân tích chính sách và khai thác mỏ độc lập người Congo, cho biết những nhóm khai thác bất hợp pháp ở Nam Kivu là một vấn đề lớn trong khu vực.

Neema cho biết nhiều hoạt động của Trung Quốc liên quan chặt chẽ với giới tinh hoa chính trị và quân sự địa phương, đồng thời có rất nhiều hoạt động tranh giành địa bàn giữa các nhóm vũ trang trong khu vực.

"Hầu hết người Trung Quốc đang cộng tác với các nhà lãnh đạo chính trị hoặc quân đội địa phương. Vì những nhà lãnh đạo này không được phép tham gia vào các hoạt động khai thác khoáng sản, nên họ thuê người Trung Quốc để thực hiện công việc đó cho họ. Đổi lại, người Trung Quốc được đảm bảo an toàn", ông nói .

"Đây là lý do tại sao, bất chấp sự phản đối kịch liệt trong nhiều năm, người Trung Quốc vẫn ở đó và tiếp tục đến và phát triển các hoạt động của họ. Họ sẽ không ở đó nếu không có sự bảo vệ từ quan chức địa phương".

Tuy nhiên, các vụ bắt cóc cũng thường xuyên xảy ra. Nhiều vụ liên quan đến người dân địa phương và người nước ngoài. "Với tình trạng rối ren và rủi ro mất an ninh cao trong khu vực, không có gì đáng ngạc nhiên khi nhiều vụ án diễn ra như thời điểm hiện tại".

Theo Neema, người Trung Quốc là "mục tiêu sộp" vì họ có khả năng mang theo nhiều tiền mặt. Ông nói: "Bắt cóc công nhân Trung Quốc trong các mỏ vàng sẽ đảm bảo nhóm tội phạm thu được nhiều tiền".

Tuy nhiên, ông cho biết người địa phương không có thái độ bài trừ người Trung Quốc. "Thật ra, rất nhiều hoạt động khai thác liên quan tới các nhóm bảo kê địa phương. Người Trung Quốc trả tiền bảo kệ để được bảo vệ và kinh doanh an toàn".

Sự hiện diện bất hợp pháp của các lực lượng vũ trang đã được ghi nhận tại 7 mỏ vàng ở Nam Kivu, theo một báo cáo do Nhóm chuyên gia của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về Cộng hòa Dân chủ Congo công bố vào tháng 6.

Bộ luật khai thác của Congo và các quy định quân sự nghiêm cấm sự hiện diện của lực lượng vũ trang tại các địa điểm khai thác.

Ủy ban LHQ cho biết: "Tại 6 mỏ, chính quyền địa phương đã khai thác vàng cùng các công ty khai thác bán công nghiệp thuộc các nhà đầu tư Trung Quốc".

Congo là nhà sản xuất coban lớn nhất thế giới, một thành phần quan trọng trong pin lithium-ion cho ô tô điện và điện thoại di động, đồng thời là nhà sản xuất đồng hàng đầu của Châu Phi.

Chính quyền của Tổng thống Felix Tshisekedi gần đây đã nêu ra lo ngại rằng các hợp đồng khai thác mà nước này ký với các công ty Trung Quốc không đủ mang lại lợi ích cho người Congo.

Một thỏa thuận "cơ sở hạ tầng cho khoáng sản" trị giá 6 tỷ USD với các nhà đầu tư Trung Quốc - được ký năm 2008 dưới thời cựu tổng thống Joseph Kabila - hiện đang được xem xét lại.

Và vào tháng 8, Congo đã thành lập một ủy ban để điều tra trữ lượng tại dự án khai thác đồng và coban Tenke Fungurume, do công ty China Molybdenum sở hữu phần lớn.

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên