Người thợ mộc vẽ bộ tranh phong cảnh ‘khác người’, bị các họa sĩ cùng thời vùi dập thậm tệ: Sau này bán được 400 tỷ đồng!

Mai Thủy |

Ít ai biết rằng, bộ tranh bạc tỷ của Tề Bạch Thạch cũng từng bị phỉ báng là "chưa đáng giá 10 tệ".

Là danh họa nổi bật trong giới hội họa hiện đại Trung Quốc, "họa sĩ trăm triệu đô" Tề Bạch Thạch (1864-1957) thường được biết đến với những tác phẩm có nội dung mộc mạc giản dị nhưng lại chạm tới mức giá cao ngất ngưởng.

Người thợ mộc vẽ bộ tranh phong cảnh ‘khác người’, bị các họa sĩ cùng thời vùi dập thậm tệ: Sau này bán được 400 tỷ đồng! - Ảnh 1.

Bộ tranh "Chỉ xích thiên nhai" – Ảnh: Baijiahao

Trong phiên đấu giá mùa thu Poly tại Bắc Kinh năm 2016, bộ tranh phong cảnh gồm 12 bức mang tên "Chỉ xích thiên nhai" của ông đã được bán với giá cao ngất ngưởng là hơn 195 triệu NDT (tương đương với gần 400 tỷ VNĐ). Ít ai biết rằng, bộ tranh bạc tỷ này từng bị phỉ báng "chưa đáng giá 10 tệ".

Phong cách hội họa "không giống ai"

Tề Bạch Thạch vốn là một thợ mộc, thông qua việc sao chép tranh trong cuốn "Giới tử viên họa phổ" (1679), ông đã học được cách vẽ cây cỏ và côn trùng, và cái duyên với hội họa cũng bắt đầu từ đây.

Tề Bạch Thạch tự xây dựng cho mình một trường phái nghệ thuật khác biệt, tranh của ông không sử dụng bút pháp truyền thông, cũng không toát lên vẻ trang nhã như hội họa truyền thống. Bất cứ thứ gì trong đời sống, như chuột, ếch, lợn, hay côn trùng đều có thể xuất hiện trong tranh của họa sĩ trẻ, dường như sự nhã nhặn, tinh tế không phải là điều mà ông muốn hướng tới.

Người thợ mộc vẽ bộ tranh phong cảnh ‘khác người’, bị các họa sĩ cùng thời vùi dập thậm tệ: Sau này bán được 400 tỷ đồng! - Ảnh 3.

Bất kỳ thứ gì trong đời sống đều được Tề Bạch Thạch đưa vào tranh - Ảnh : Baijiahao

Đặc biệt, phong cách vẽ tranh phong thủy của ông càng khiến người khác khó lòng cảm nhận, bởi nó khác xa với hình ảnh thiên nhiên hùng vĩ trong phong cách hội họa đương thời.

Những ngọn núi đá hay dòng sông, được khắc họa từ nhiều đường kẻ vuông tròn không đồng nhất, mang nhiều mảng màu lộn xộn phía trong. Bút pháp của ông tạo nên cảm giác dường như chỉ đang "vẽ phác họa" qua loa đường nét của sự vật, không tập trung tạo hình chi tiết tả thực.

Sự chỉ trích khắt khe từ dư luận

Đối với những người đã quen nhìn tranh phong cảnh truyền thống nhã nhặn và tinh tế, đương nhiên sẽ khó lòng tán thưởng bút pháp "dở ông dở thằng" của danh họa họ Tề. Vì vậy, không thể tránh khỏi những lời chế giễu và chỉ trích từ khán giả đại chúng.

Người thợ mộc vẽ bộ tranh phong cảnh ‘khác người’, bị các họa sĩ cùng thời vùi dập thậm tệ: Sau này bán được 400 tỷ đồng! - Ảnh 5.

Tranh phong cảnh của Tề Bạch Thạch bị chỉ trích là thô thiển- Ảnh: Baijiahao

Có người cho rằng, tranh vẽ của ông mang theo sự thô thiển chứ không có chút trang nhã. Một số thậm chí còn dùng thái độ khắt khe hơn cùng những lời nhận xét trào phúng để chế nhạo tranh Tề Bạch Thạch.

Chu Triệu Tường (1880-1954), thư pháp gia và họa sĩ cùng thời đã từng tố cáo Tề Bạch Thạch vì "không tuân theo luật cổ", là kiểu họa sĩ chưa giác ngộ mà đã tham vọng xưng vương trong giới hội họa.

Dư Thiệu Tống (1882一1949), người từng giữ chức Hiệu trưởng trường Đại học Mỹ thuật Bắc Kinh, khi nói về tranh của danh họa này, thẳng thừng mà phán xét tranh của ông vô cùng lố bịch và xấu xí. Thậm chí, có người còn công khai viết bài chế giễu Tề Bạch Thạch trên báo "Làm thợ mộc mà lại muốn trở thành họa sĩ nổi tiếng? Tác phẩm của một con ong thợ thì chỉ đáng giá 10 tệ."

Người thợ mộc vẽ bộ tranh phong cảnh ‘khác người’, bị các họa sĩ cùng thời vùi dập thậm tệ: Sau này bán được 400 tỷ đồng! - Ảnh 7.

Bài báo chỉ trích công khai Tề Bạch Thạch - Ảnh: Baijiahao

Tuyệt bút…

Trước chỉ trích của các đồng nghiệp, Tề Bạch Thạch mặc dù trong lòng biết rất rõ rằng bản thân đang đi đúng đường những vẫn chùn chân, thậm chí ông còn muốn ngừng vẽ tranh phong cảnh.

Trong suốt hơn 30 năm theo đuổi hội họa, ông luôn cố gắng xóa bỏ giới hạn trong bút pháp truyền thống, không ngừng nỗ lực tạo ra sự đột phá nhưng cuối cùng, chiến thắng nhận về là những lời chỉ trích và phỉ báng từ các đồng nghiệp.

Điều này được phản ánh trong phần tái bút của một trong những bức tranh của ông: "Tranh phong cảnh của tôi có chút khác người, vì vậy khó lòng tránh khỏi sự phỉ báng". Một khoảng thời gian sau, Tề Bạch Thạch gần như không vẽ tranh phong cảnh, nếu có thì chỉ vẽ để dành tặng cho bạn bè thân thiết, phần lớn thời gian ông sử dụng để sáng tác tranh về đề tài hoa cỏ và chim muông.

Người thợ mộc vẽ bộ tranh phong cảnh ‘khác người’, bị các họa sĩ cùng thời vùi dập thậm tệ: Sau này bán được 400 tỷ đồng! - Ảnh 9.

May mắn thay, khi những người khác luôn đánh giá thấp tranh phong cảnh của Tề Bạch Thạch, một người bạn thân thiết của ông là Văn Tố Tùng, sĩ quan quân đội yêu thích thư pháp và đồ cổ, luôn khuyến khích ông tiếp tục sáng tạo thêm nhiều tranh phong cảnh. Trong mắt Văn Tố Tùng, tranh của Tề Bạch Thạch vượt xa tranh của Thạch Đào (1642-1707), bậc thầy vẽ tranh phong cảnh cuối triều nhà Minh (1368-1644).

Đáp lại sự ủng hộ của người bạn chí cốt, năm 1931, Tề Bạch Thạch vẽ cho Văn Tố Tùng một album tranh phong cảnh gồm 24 bức và đặt tên là "Chỉ xích thiên nhai", gần nhau trong gang tấc mà biển trời cách mặt. Trong năm mươi hoặc sáu mươi sau đó, album này đã du hành đến bốn quốc gia châu Âu, tới năm 2016 thì chỉ còn sót lại 12 bức. Mặc dù chỉ còn lại một nửa, nhưng bộ tranh này đã tạo nên kỷ lục đấu giá cao nhất cho tới thời điểm bấy giờ.

Vẻ đẹp nằm ở sự khác biệt

Dưới góc nhìn của các chuyên gia thuộc Hội Mỹ thuật Trung Quốc, tranh phong cảnh của đại danh họa có thể được bán với giá cao như vậy là do sự khác biệt giữa tranh phong cảnh của ông và tranh truyền thống. Tư tưởng "dám nghĩ dám làm, độc lập sáng tạo" thể hiện ngay trong nét bút thẳng thắn, mạnh mẽ và tràn đầy sức sống, năng động.

Đầu tiên, thay vì sử dụng bút pháp tả thực thịnh hành, ông chọn cách vẽ truyền thần, tập trung làm nổi bật cái "thần" của sự vật sự việc trong tranh.

Hai là bút pháp giản lược. Xóa bỏ tất cả các nét vẽ phức tạp, chi tiết rườm rà trong tranh phong cảnh truyền thống, và tập trung vào vẽ phác thảo đường viền, sau đó nhấn mạnh làm nổi bật phần chính của phong cảnh;

Ba là tạo nên sự đổi mới trong từng chi tiết. Từ bố cục, hình dáng, nét bút và phác mực, màu sắc, góc nhìn, tất cả đều kỳ lạ và khác thường, bởi chủ trương của ông là "xóa bỏ mọi sự trùng lặp".

Cuối cùng, là nét "thô" đặc trưng chỉ có trong tranh Tề Bạch Thạch. Ông quan niệm, vẽ nguệch ngoạc một vài nét, cũng chẳng thể coi là phá hoại hội họa. Nhưng thật ra, trong những nét vẽ thô, có thể tạo nên cảm giác chi tiết, chính là cái trang nhã riêng trong tranh sơn thủy của Tề Bạch Thạch.

Và bộ sưu tập phong cảnh này thể hiện đầy đủ bốn nét đặc sắc trong bút pháp của đại danh họa, đồng thời cũng là kiệt tác khắc họa rõ nhất sự tự do tự tại trong con người ông, vì vậy được bán với mức giá cao ngất ngưởng là hoàn toàn xứng đáng.

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên