Từ chàng trai nông thôn làm nhân viên biên tập "quèn" đến người kế vị ngoài dòng tộc của "đế chế" Midea

Nguyễn Thuận |

Vị tỷ phú Hà Hưởng Kiện muốn tìm kiếm một người đáng tin cậy để thay thế mình dẫn dắt Midea, và bỏ qua cả 3 đứa con ruột của mình, cuối cùng ông quyết định đặt vào tay của Phương Hồng Ba, "truyền nhân" ngoài dòng tộc sáng giá nhất.

Ngày 3/8/2021, tập đoàn Midea hân hoan phát đi thông cáo báo chí về việc thương hiệu này đã nhảy vọt lên 19 bậc, xếp thứ 288 trong bảng xếp hạng 500 công ty và tập đoàn hàng đầu trên toàn thế giới tính theo doanh số (Fortune Global 500). Đây là kết quả do tạp chí Fortune thực hiện hàng năm, và Midea được lọt vào danh sách danh giá này trong 6 năm liên tiếp kể từ năm 2016 - một thành tựu không có nhiều doanh nghiệp có thể đạt được.

Ít ai biết rằng, Phương Hồng Ba (Fang Hongbo) - CEO tập đoàn công nghệ gia dụng toàn cầu này từng là một anh chàng nhân viên làm vị trí biên tập viên cho bản tin nội bộ của Midea cách đây 29 năm. Không phải là người sáng lập ra tập đoàn nhưng 6 năm liên tiếp Midea lọt vào Fortune Global 500 đều là giai đoạn Phương Hồng Ba làm "thuyền trưởng".

KHÁT VỌNG LẬP THÂN CỦA CHÀNG TRAI NÔNG THÔN ĐƯỢC TRUYỀN CẢM HỨNG TỪ ĐẶNG TIỂU BÌNH

Ông Phương Hồng Ba sinh năm 1967, chỉ trước một năm khi nhà sáng lập tập đoàn Midea - Hà Hưởng Kiện - tay không khởi nghiệp với xưởng sản xuất nắp chai nhựa ở một thị trấn nhỏ ở phía Nam của Trung Quốc.

Từ chàng trai nông thôn làm nhân viên biên tập quèn đến người kế vị ngoài dòng tộc của đế chế Midea - Ảnh 1.

Ông Phương Hồng Ba (trái) được nhà sáng lập Hà Hưởng Kiện (phải) tin tưởng giao cho trọng trách dẫn dắt tập đoàn Midea năm 2012 (Ảnh: Min News)

Xuất thân của người đàn ông tuổi Đinh Mùi này cũng hết sức khiêm tốn chứ không "hoành tráng" như người ta có thể lầm tưởng.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo đông con tại một ngôi làng hẻo lánh chỉ có 10 nóc nhà ở khu vực miền núi xa xôi của tỉnh An Huy, tuổi thơ của ông Phương Hồng Ba gắn liền với những công việc nặng nhọc phụ giúp bố mẹ hàng ngày, từ làm công việc đồng áng, gánh nước sạch ở suối về nhà cho đến mỗi cuối tuần vào rừng chặt củi lấy chất đốt về để nấu ăn và sưởi ấm.

Cậu bé nông thôn này rất ham học hỏi và tỏ ra có tư chất thông minh hơn người. Cậu đã khiến bố mẹ lẫn người dân khắp nơi ngạc nhiên khi thể hiện xuất sắc trong kỳ thi vào đại học - vốn được xem là thách thức khó khăn nhất cho bất cứ học sinh nào ở đất nước tỷ dân này và đặt chân vào giảng đường của trường Đại học Hoa Đông. Đây là một trong những cơ sở giáo dục đại học công lập nổi tiếng nhất của Trung Quốc nơi ông theo đuổi chương trình Lịch sử.

Sau khi tốt nghiệp đại học, chàng trai trẻ xin được công việc đầu đời ở một nhà máy quốc doanh chuyên sản xuất xe hơi và xe tải. Tuy nhiên, vốn quen với sự tự do phóng khoáng nên anh đã không thể chịu đựng được môi trường làm việc chậm chạp, trì trệ và quan liêu của hệ thống doanh nghiệp do nhà nước quản lý thời bấy giờ.

Từ chàng trai nông thôn làm nhân viên biên tập quèn đến người kế vị ngoài dòng tộc của đế chế Midea - Ảnh 2.

Đến năm 1992, được truyền cảm hứng từ làn sóng mới trong cải cách kinh tế do nhà tư tưởng lớn của Trung Quốc là Đặng Tiểu Bình khởi xướng, Phương Hồng Ba quyết định bỏ việc để Nam tiến với khát khao sẽ tìm được những cơ hội mới để lập nghiệp, lập thân. Và ông đã tìm được "bến đỗ" cho sự nghiệp của cuộc đời mình tại tập đoàn Midea với vị trí ban đầu hết sức khiêm tốn: làm nhân viên biên tập các sản phẩm truyền thông của doanh nghiệp này.

HÀ HƯỞNG KIỆN VÀ CUỘC TRUYỀN NGÔI CHO NGƯỜI NGOÀI DÒNG TỘC

Vào tháng 5/1968, một xưởng nhỏ sản xuất nắp chai nhựa được hình thành ở thị trấn Bắc Giáo, một địa phương nằm ở phía Nam Trung Quốc với số vốn ban đầu chỉ 5.000 Nhân dân tệ (NDT - khoảng 15 triệu đồng) do ông Hà Hưởng Kiện (He Xiangjian) huy động được từ những gia đình quen biết.

Người đàn ông này đã có khoảng 20 năm "bầm dập" trong việc làm ăn của mình do chính quyền địa phương của Trung Quốc thời bấy giờ có thái độ không mấy thiện cảm đối với mô hình doanh nghiệp tư nhân như thế này.

Sau một thời gian khá dài mày mò thử nghiệm sản xuất nhiều mặt hàng khác nhau, từ ống thủy tinh, linh kiện xe ô tô cho đến máy phát điện nhưng không mấy thành công, ông Hà Hưởng Kiện đã liều lĩnh đặt tất cả gia sản của mình vào canh bạc cuối cùng bằng việc đầu tư sản xuất sản phẩm quạt điện được làm từ các vật liệu chính là sắt, nhôm và đồng vào những năm 1970.

Từ chàng trai nông thôn làm nhân viên biên tập quèn đến người kế vị ngoài dòng tộc của đế chế Midea - Ảnh 3.

Đến năm 1981, với sự phát triển nhanh chóng của công việc kinh doanh, ông đã quyết định đặt tên cho nhà máy sản xuất quạt điện của mình là Midea đồng thời chuyển đổi chất liệu sản phẩm từ kim loại sang sản xuất các loại quạt làm từ nhựa vào năm 1984.

Tuy nhiên, chỉ một năm sau đó, Midea chuyển hướng sang sản xuất một mặt hàng khiến hình ảnh của nó được "đóng đinh" vào thương hiệu của sản phẩm từ lúc đó cho đến tận ngày nay, đó là sản phẩm máy điều hòa.

Năm 1988, với sự kiện lần đầu tiên được xuất khẩu các sản phẩm của mình ra khỏi phạm vi thị trường Trung Quốc, Midea ngay lập tức gây sự chú ý đối với giới kinh doanh đồ gia dụng quốc tế, đồng thời ghi nhận sự gia tăng đột biến về doanh số khi tổng kết cuối năm với con số lợi nhuận lên tới 120 triệu NDT.

Mặc dù công việc kinh doanh vẫn liên tục phát triển, nhưng mãi đến năm 2016, Midea mới ngẩng cao đầu tự tin gia nhập sân chơi lớn toàn cầu theo cách "có danh có phận" khi trở thành công ty đầu tiên hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh hàng điện tử gia dụng của Trung Quốc được đặt chân vào danh sách Fortune Global 500 được công bố vào ngày 20/7/2016.

Đây cũng chính là "thời kỳ hoàng kim" của tập đoàn Midea với dấu ấn đậm nét của Phương Hồng Ba cho đến tận hôm nay trở thành một trong những tập đoàn điện máy gia dụng lớn nhất thế giới có vốn thị trường lên tới 85.5 tỷ đô la Mỹ

Sau 44 năm kể từ ngày "khai sinh" doanh nghiệp mang tên Midea và đạt được những thành tựu nhất định, đến năm 2012, ông Hà Hưởng Kiện, lúc bấy giờ cũng đã 74 tuổi, cảm thấy cần phải phải rút lui vào "hậu trường" để nghỉ ngơi với khối tài sản khổng lồ lên đến 25 tỷ đô la Mỹ mà ông có được trong suốt cuộc đời "chinh chiến" trên thương trường của mình.

Vị tỷ phú họ Hà buộc phải tìm kiếm một người đáng tin cậy để thay thế mình dẫn dắt Midea, và sau một thời gian dài cân nhắc với một danh sách có chứa những cái tên đầy tiềm năng trong đó có cả 3 đứa con ruột của mình, cuối cùng ông cũng đã quyết định đặt vào tay của Phương Hồng Ba, "truyền nhân" ngoài dòng tộc sáng giá nhất.

Gặp đúng thời điểm "Thiên thời địa lợi" cùng với công cuộc đổi mới khiến nền kinh tế của Trung Quốc khởi sắc một cách ngoạn mục, những doanh nghiệp tư nhân như Midea cũng "nương dòng nước" để phát triển lên theo khi mà người dân rủng rỉnh tiền trong túi và bắt đầu đổ ra để mua sắm các mặt hàng gia dụng phục vụ cuộc sống hàng ngày của mình như điều hòa, máy giặt cùng những thiết bị hiện đại khác.

Từ chàng trai nông thôn làm nhân viên biên tập quèn đến người kế vị ngoài dòng tộc của đế chế Midea - Ảnh 4.

Các sản phẩm gia dụng mang thương hiệu Midea được người tiêu dùng ưa chuộng (Ảnh: Brand Spurng)

Và với dân số "khủng" hơn 1.3 tỷ dân thì thị trường đồ gia dụng ở Trung Quốc có thể xem là vô tận khi mà bất cứ gia đình nào cũng không thể thiếu nhu cầu trang bị cho nhà bếp và phòng khách của mình giúp cho doanh số của Midea tăng không ngừng với 22 tỷ đô la Mỹ vào năm 2011. Giờ đây, doanh số của tập đoàn này đã lên tới 400 lần theo ước tính của tạp chí Forbes so với những ngày đầu khi ông Phương Hồng Ba mới gia nhập công ty.

CHIẾN LƯỢC CỦA PHƯƠNG HỒNG BA VÀ DẤU ẤN TẠI VIỆT NAM

Khi mà người Trung Quốc ngày càng giàu lên thì nhu cầu và đòi hỏi của họ cũng ngày càng tăng lên, nhất là đối với các mặt hàng thuộc ngành điện gia dụng. Lúc này, người tiêu dùng bắt đầu thay thế những thiết bị cũ, tìm kiếm các sản phẩm mới, hiện đại và tiện dụng hơn khiến thị trường đồ gia dụng cũng phát triển phong phú hơn để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Điều này đồng nghĩa với sự cạnh tranh giữa các nhãn hàng cũng trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết.

Đây cũng chính là lúc mà ông Phương Hồng Ba được giao sứ mệnh "điều hướng" Midea nhằm giúp tập đoàn thoát khỏi vũng lầy của tình trạng "dậm chân tại chỗ" để đối mặt với thực tế cùng với những thách thức mới cam go hơn trong vai trò của người "đứng mũi chịu sào" là Chủ tịch tập đoàn.

Từ chàng trai nông thôn làm nhân viên biên tập quèn đến người kế vị ngoài dòng tộc của đế chế Midea - Ảnh 5.

Ông Phương Hồng Ba được đánh giá là nhà lãnh đạo có khả năng nhìn xa trông rộng (Ảnh: Forbes)

Nhiều cán bộ quản lý cấp cao mô tả ông Phương như là một người lãnh đạo thích "trao quyền" bởi ông hầu như không can thiệp vào công việc thực thi của cấp dưới mà chỉ tập trung vào việc xây dựng tầm nhìn của tập đoàn trong một bức tranh tổng thể, để từ đó phát triển thành những chiến lược lớn định hướng cho hướng đi của cả tập đoàn.

Ông Zachary Hu, giám đốc Trung tâm nghiên cứu của Midea tiết lộ rằng, vị chủ tịch của tập đoàn chỉ mới ghé thăm đơn vị của mình 2 lần trong suốt 5 năm qua, thể hiện sự tin tưởng gần như tuyệt đối vào công việc quản lý của cấp dưới một khi đã được trao quyền.

Từ chàng trai nông thôn làm nhân viên biên tập quèn đến người kế vị ngoài dòng tộc của đế chế Midea - Ảnh 6.

Ông Phương Hồng Ba không ngừng thúc đẩy Midea tham gia chinh phục các thị trường mới ở nước ngoài. Trong ảnh là buổi gặp gỡ với Thủ tướng Canada Justin Trudeau năm 2018 (Ảnh: Midea)

Hiện nay, chiến lược của Midea là tập trung vào các thị trường mới nổi như Việt Nam và Indonesia nơi mức sống của người dân ngày càng tăng và nhu cầu sử dụng các sản phẩm điện - điện tử gia dụng tiện lợi ngày càng phát triển một cách chóng mặt. Ngoài ra, tập đoàn này cũng đã đầu tư khoản tiền "khủng" với hơn 160 triệu đô la Mỹ vào thị trường đông dân thứ 2 thế giới là Ấn Độ với một nhà máy được khai trương vào cuối năm 2018.

Mục tiêu của Midea là nhắm đến "tệp" khách hàng gồm những người trẻ và tầng lớp trung lưu, là nhóm đối tượng mà vị chủ tịch tập đoàn nhận xét là "quan tâm đến chất lượng sản phẩm hơn là thương hiệu của nó".

Và vị tỷ phú 54 tuổi với khối tài sản khổng lồ 1.6 tỷ đô la Mỹ, xếp thứ 362 trong danh sách những người giàu nhất Trung Quốc do tạp chí Forbes bình chọn cũng đang có những kế hoạch mới trong đầu để cùng ban lãnh đạo đưa tập đoàn Midea tiếp tục vượt qua "cơn sóng thần" COVID-19 và tiếp tục tiến lên phía trước.

Midea là cái tên khá quen thuộc với người Việt Nam qua các sản phẩm điện lạnh, điện gia dụng trong gia đình với các sản phẩm thông dụng như máy giặt, máy điều hòa, lò vi sóng, máy rửa chén đĩa, tủ lạnh, nồi cơm điện, bếp điện từ,...

Midea bắt đầu gia nhập thị trường Việt Nam vào tháng 7/2007 khi tập đoàn này bắt đầu xây dựng và đưa vào vận hành nhà máy sản xuất đồ điện gia dụng đầu tiên tại khu công nghiệp Việt Nam-Singapore ở tỉnh Bình Dương.

Đến năm 2017, Midea bắt đầu kinh doanh mảng điều hòa trung tâm tại Việt Nam bằng việc thành lập Công ty TNHH Midea HVAC Việt Nam sau 10 năm hoạt động dưới hình thức văn phòng đại diện.

Đây là 1 bước tiến quan trọng mang tính chiến lược giúp các hoạt động kinh doanh và hậu mãi được thuận tiện, nhanh chóng hơn, đáp ứng một cách kịp thời những nhu cầu của khách hàng.

Từ chàng trai nông thôn làm nhân viên biên tập quèn đến người kế vị ngoài dòng tộc của đế chế Midea - Ảnh 7.

Midea cùng các chuyên gia cùng thảo luận về những biến động cung-cầu thị trường điều hòa Việt Nam năm 2020 và đưa ra dự báo về diễn biến thị trường trong năm 2021 (Ảnh: Cafebiz)

Trong buổi Tọa đàm về thị trường điều hòa Việt Nam 2021 được tổ chức hồi tháng 1/2021 với sự tham dự của các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật điện lạnh, năng lượng và điều hòa không khí, nhận xét về thị trường điều hòa năm 2020 cũng như thảo luận và dự báo các xu hướng chính trong năm 2021, ông Liêu Triều Văn - Phó tổng giám đốc Midea Việt Nam cho rằng, đại dịch COVID-19 đã gây ra những tác động không nhỏ đến cung – cầu của ngành điều hòa không khí.

Tuy nhiên, Midea nhìn nhận thị trường với tinh thần "trong nguy có cơ", vì vậy, vẫn nhìn thấy các nhu cầu thực và hướng tiếp cận khách hàng hiệu quả.

"Chúng tôi đánh giá rằng, những sản phẩm mang đến giá trị đích thực, có chất lượng và dịch vụ hậu mãi tốt, giá thành phù hợp chính là sự lựa chọn hàng đầu của người tiêu dùng. Và Midea đáp ứng đầy đủ các yêu cầu đó", ông Liêu Triều Văn khẳng định.

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email kinhdoanh@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên