Núi Bà Đen

Từ núi thiêng heo hút đến biểu tượng mới

Chứng kiến cuộc chuyển mình vĩ đại của "Nóc nhà Nam Bộ" - nơi từng chỉ có rừng rậm và hang sâu, giờ là quần thể kiến trúc tâm linh tầm cỡ châu lục.

Ngày ấy - Bây giờ

Nhấn vào ảnh để thấy sự lột xác hoàn toàn

TRƯỚC 2010 Bà Đen xưa
HIỆN TẠI Bà Đen nay

“Nóc nhà Nam Bộ” của một thời heo hút

Tọa lạc tại xã Thạnh Tân, thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh, Núi Bà Đen cao khoảng 986 m – được ghi nhận là ngọn núi cao nhất khu vực Nam Bộ. Với thế núi độc lập vươn cao giữa dải đồng bằng Đông Nam Bộ, Núi Bà Đen từ xa xưa đã là mốc địa lý dễ dàng nhận diện từ xa, đồng thời giữ vị trí đặc biệt trong đời sống tâm linh của cư dân miền đất này.

Trước thập niên 2010, diện mạo của Núi Bà Đen gắn liền với những cánh rừng rậm rạp, dốc đá cheo leo, những hang động tự nhiên và những lối mòn leo núi hiểm trở. Hành trình lên núi khi ấy chủ yếu bằng đường bộ, kéo dài nhiều giờ đồng hồ và phụ thuộc rất lớn vào điều kiện thời tiết cũng như thể lực của người chinh phục.

Lúc bấy giờ, du khách và người hành hương đến núi phần lớn là dân địa phương hoặc những người có thâm niên đi rừng. Hoạt động tín ngưỡng chủ yếu tập trung ở khu vực lưng chừng núi quanh Linh Sơn Tiên Thạch Tự (thường gọi là Chùa Bà). Núi thiêng linh ứng nhưng vẫn giữ vẻ hoang sơ, có phần heo hút và đầy thách thức với số đông du khách.

Sổ ký ức Núi Bà

Chạm để lật mở từng trang sử thời gian

Đường lên núi xưa

Đường lên núi xưa

Chùa cổ

Chùa Hang xưa

Du khách

Du khách thăm chùa

Lễ hội

Lễ hội tại Chùa Hang

Du khách

Đường bộ lên chùa

Cáp treo

Cáp treo năm 1998

Đỉnh núi

Đỉnh núi xưa

Những công trình mang tính kỷ lục

Trong nhóm những công trình mang tính kỷ lục trên núi Bà Đen, Ga cáp treo Bà Đen là dấu mốc quan trọng đánh dấu bước chuyển mình của ngọn núi này. Theo thông tin từ báo chí và website chính thức của khu du lịch, công trình được xây dựng từ năm 2018, khánh thành và đưa vào vận hành đầu năm 2020. Ga có diện tích sàn hơn 10.000 m², từng được giới thiệu là ga cáp treo lớn nhất thế giới tại thời điểm khai trương, với khả năng phục vụ hàng chục nghìn lượt khách mỗi ngày vào mùa cao điểm. Công trình này cũng giành Giải thưởng Prix Versailles – hạng mục ga cáp treo đẹp nhất thế giới, giải thưởng kiến trúc quốc tế do UNESCO bảo trợ. Trước đó, theo tư liệu báo chí, Núi Bà Đen từng có hệ thống cáp treo được xây dựng từ năm 1998, song do công nghệ cũ và công suất hạn chế, hệ thống này đã ngừng hoạt động và được thay thế hoàn toàn bằng tuyến cáp treo hiện đại giai đoạn 2018–2020.

Một trong những công trình khác được nhắc đến nhiều nhất khi nói về diện mạo mới của núi là Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn, được an vị vào đầu năm 2022. Theo thông tin công bố trên website Sun World Ba Den Mountain, đây là tượng Phật Bà bằng đồng có quy mô thuộc hàng lớn nhất châu Á, với tổng chiều cao hơn 70 m tính cả đài sen và bệ tượng, khối lượng lên tới hàng nghìn tấn đồng tinh khiết.

Tượng Phật Bà

Tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn ẩn hiện trong mây ngàn

Sự xuất hiện của pho tượng đã tạo nên điểm nhấn thị giác nổi bật cho toàn khu vực. Nhiều bài viết trên báo chí nhận định, từ đồng bằng Tây Ninh, trong điều kiện thời tiết thuận lợi, tượng Phật có thể được quan sát từ khoảng cách xa, trở thành biểu tượng mới của “nóc nhà Nam Bộ”. Các chuyên gia kiến trúc nhận định, công trình này không chỉ là thành tựu về kỹ thuật đúc đồng mà còn là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kiến trúc Phật giáo truyền thống và mỹ thuật đương đại.

Cùng với tượng Phật, toàn bộ không gian đỉnh Núi Bà Đen đã được quy hoạch đồng bộ thành quần thể tâm linh – lễ hội. Báo chí địa phương đưa tin, khu vực này bao gồm quảng trường trung tâm rộng lớn, hệ thống chùa – điện thờ, nhà trưng bày nghệ thuật Phật giáo, các trục hành lễ ngoài trời và cảnh quan phục vụ các nghi thức tôn giáo được chăm sóc tỉ mỉ.

Quần thể đỉnh núi

Quy mô quảng trường đỉnh núi hiếm có tại Việt Nam

Quy mô quảng trường được đánh giá là hiếm có tại Việt Nam, đủ điều kiện tổ chức các đại lễ Phật giáo, nghi thức cầu an với sự tham gia của hàng vạn người. Báo chí nhận định, việc hình thành quần thể này đã thay đổi căn bản cách tổ chức sinh hoạt tín ngưỡng tại Núi Bà Đen, đưa các nghi lễ quan trọng từ lưng núi lên không gian đỉnh, tạo trải nghiệm hoàn toàn mới cho du khách tham quan và thư giãn trong không khí trong lành của "Đà Lạt của miền Đông".

Dòng thời gian phát triển

Trước 1998
Núi hoang sơ, hành hương
đi bộ đường mòn
1998
Hệ thống cáp treo
đầu tiên đi vào hoạt động
2020
Khai trương nhà ga
cáp treo lớn nhất thế giới
2022
An vị tượng Phật Bà
Tây Bổ Đà Sơn kỷ lục
2024+
Hoàn thiện quần thể
tâm linh quy mô châu lục

Sự bùng nổ của ngành du lịch Tây Ninh

~150k
~350k
600k+
DỊP TẾT 2022 DỊP TẾT 2023 DỊP TẾT 2024

Lượng khách tăng trưởng mạnh mẽ qua từng năm chứng minh sức hút mãnh liệt từ những thay đổi mang tính chiến lược của khu du lịch.

Song song với sự phát triển cơ sở hạ tầng, Núi Bà Đen còn trở thành tâm điểm của những sự kiện văn hóa – tâm linh quy mô lớn. Hội Xuân Núi Bà Đen, Đại lễ Phật Đản, hay những đêm hội hoa đăng cầu nguyện quốc thái dân an giờ đây thu hút hàng vạn Phật tử và khách thập phương mỗi lần tổ chức.

Sự kiện

Điểm đến thu hút đông đảo du khách, Phật tử

Toàn cảnh

Nơi tổ chức nhiều sự kiện quan trọng

Biểu tượng du lịch tâm linh mới

Từ một ngọn núi thiêng mang vẻ đẹp hoang dại, Núi Bà Đen đã vươn mình trở thành biểu tượng du lịch rực rỡ của cả miền Nam. Quá trình chuyển mình này không chỉ nâng tầm vị thế của Tây Ninh trên bản đồ du lịch mà còn mang đến những giá trị tinh thần mới cho cộng đồng – nơi vẻ đẹp của thiên nhiên và bàn tay con người hòa quyện để tạo nên một kiệt tác tâm linh giữa trời mây.