Ngày Trung Quốc lo sợ đã đến: Thượng đỉnh Bộ tứ thành sự thật, 3/4 nước bị Bắc Kinh "đe dọa trực tiếp"

Phạm Thu Hương - Hải Võ |
Ngày Trung Quốc lo sợ đã đến: Thượng đỉnh Bộ tứ thành sự thật, 3/4 nước bị Bắc Kinh "đe dọa trực tiếp"
Ngày Trung Quốc lo sợ đã đến: Thượng đỉnh Bộ tứ thành sự thật, 3/4 nước bị Bắc Kinh "đe dọa trực tiếp"
Cuộc tập trận hải quân Malabar trên Ấn Độ Dương năm 2020 với sự tham gia của hải quân Mỹ, Nhật Bản, Úc và Ấn Độ (Ảnh: Indian Navy)

Lãnh đạo các nước thành viên của nhóm Bộ tứ (Quad) - gồm Ấn Độ, Mỹ, Nhật Bản và Úc - sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh trực tuyến đầu tiên vào ngày 12/3 tới.

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của nhóm Quad

Hội nghị quan trọng này nhằm mở rộng hơn nữa sự hợp tác ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong bối cảnh các thành viên nhóm Bộ tứ lo ngại về thái độ quyết đoán của Trung Quốc trong khu vực ngày càng tăng.

Vào hôm thứ Ba, 9/3, Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho biết các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về những vấn đề trong khu vực cũng như trên toàn cầu mà các bên cùng quan tâm. Các bên sẽ trao đổi quan điểm về sự hợp tác trong các lĩnh vực khác nhằm duy trì một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do, cởi mở và hòa nhập.

"Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng với Thủ tướng Úc Scott Morrison, Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga và Tổng thống Mỹ Joseph R. Biden sẽ tham gia Hội nghị thượng đỉnh trong khuôn khổ nhóm Quad vào ngày 12/3,", Bộ Ngoại Giao Ấn Độ cho biết.

Hội nghị thượng đỉnh là cơ hội để trao đổi quan điểm về những thách thức hiện tại như khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng, công nghệ mới, an ninh hàng hải và biến đổi khí hậu.

"Các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về những nỗ lực để chống lại đại dịch COVID-19, đồng thời tìm hiểu các cơ hội hợp tác nhằm đảm bảo vắc xin an toàn và có mức giá hợp lí ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương".

Thư ký báo chí Nhà Trắng Jen Psaki ngày 9/3 (giờ địa phương) cũng xác nhận cuộc hội đàm bốn bên sắp tới chính là hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của nhóm Bộ tứ. Bà cho biết việc tổ chức hội đàm là minh chứng sự chú trọng của Tổng thống Biden đối với đồng minh và đối tác của Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Ba thành viên Bộ tứ bị Trung Quốc thách thức trực tiếp

Bốn nước thành viên "tứ giác kim cương" này đã và đang quyết tâm duy trì một trật tự quốc tế dựa trên luật lệ ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Vào ngày 18/2, các ngoại trưởng của Bộ tứ đã nhóm họp trực tuyến, cam kết duy trì một trật tự quốc tế dựa trên các quy tắc như tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền, tự do hàng hải và giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình.

Việc Trung Quốc gia tăng sức mạnh quân sự ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tâm điểm thảo luận giữa lãnh đạo của các cường quốc hàng đầu toàn cầu này.

Trong khi thông tin về hội nghị thượng đỉnh được công bố, Reuters dẫn lời một quan chức cấp cao chính phủ Mỹ (ẩn danh), tiết lộ cuộc hội đàm "phát đi tín hiệu mạnh mẽ về mục tiêu và sự nghiệp chung. Mục tiêu cơ bản của hội đàm là đưa 'hội đàm bốn bên' trở thành một đặc trưng mới trong các hoạt động ngoại giao thông thường ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương".

Quan chức này nói rằng cuộc họp thượng đỉnh dự kiến kéo dài 2 tiếng đồng hồ, và tạo tiền đề để tổ chức cuộc gặp trực tiếp giữa lãnh đạo nhóm Quad trong năm nay. Vị quan chức cũng nhấn mạnh ba thành viên của Quad là Ấn Độ, Nhật Bản và Australia "trong thời gian gần đây đã vấp phải thách thức trực tiếp từ Trung Quốc", và hội nghị ngày 12/3 sẽ hướng tới "một viễn cảnh khác trong tương lai" cho khu vực.

Căng thẳng Trung-Nhật leo thang thời gian qua sau khi Bắc Kinh thông qua đạo luật cho phép tàu hải cảnh Trung Quốc nổ súng vào tàu thuyền nước ngoài, bao gồm ở khu vực đảo Senkaku/Điếu Ngư tranh chấp với Tokyo. Mỹ tuyên bố ủng hộ đồng minh Nhật Bản, trong khi Nhật cân nhắc triển khai tàu chiến của Lực lượng phòng vệ biển (MSDF) đến Senkaku/Điếu Ngư để hỗ trợ lực lượng tuần duyên nước này ứng phó tàu hải cảnh Trung Quốc.

Trong khi đó, Ấn Độ và Trung Quốc vừa đạt được thỏa thuận giảm lực lượng tại vùng biên giới tranh chấp trên dãy Himalaya sau nhiều tháng giằng co căng thẳng, bao gồm vụ xung đột đẫm máu vào tháng 6/2020 làm 20 binh lính Ấn Độ và 4 lính Trung Quốc tử vong.

Quan hệ Trung Quốc-Úc cũng lao dốc đáng kể từ năm 2020 khi chính phủ Úc tiên phong kêu gọi mở cuộc điều tra quốc tế đối với nguồn gốc virus SARS-Cov-2, động thái bị Bắc Kinh phản ứng gay gắt và khơi mào các biện pháp tấn công thuế quan của Trung Quốc nhằm vào hàng hóa Úc. Từ 28/11/2020, Trung Quốc áp đặt thuế suất lên tới 212% đối với rượu vang nhập khẩu từ Úc, làm chao đảo ngành công nghiệp triệu đô của nước này.

Hồi tháng 10 năm ngoái, các bộ trưởng ngoại giao của Quad đã họp tại Tokyo, Nhật Bản, để tái khẳng định tầm nhìn chung về một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do, cởi mở và hòa nhập. Trước đó, các ngoại trưởng có cuộc họp đầu tiên tại New York vào tháng 9/2019.

Đề xuất thành lập nhóm "tứ giác kim cương" được bốn nước đưa ra vào tháng 11/2017, với mục tiêu phát triển một chiến lược mới nhằm gìn giữ các tuyến đường biển quan trọng ở Ấn Độ-Thái Bình Dương không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ thế lực nào.

Bộ Ngoại giao Nhật Bản ngày 9/3 cho biết Thủ tướng Ấn Độ Modi đã chia sẻ trong điện đàm với Thủ tướng Nhật Suga rằng sự hợp tác hướng tới hiện thực hóa một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở đang ngày càng trở nên quan trọng.

Ngày Trung Quốc lo sợ đã đến: Thượng đỉnh Bộ tứ thành sự thật, 3/4 nước bị Bắc Kinh đe dọa trực tiếp - Ảnh 2.

Ngoại trưởng bốn nước nhóm Quad trong cuộc họp tại Tokyo, Nhật Bản, ngày 6/10/2020 (Ảnh: Kiyoshi Ota/Pool via Reuters]

Thái độ của Trung Quốc

Đối với việc các thành viên Bộ tứ thường đề cập vấn đề Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh từng cảnh báo các bên thiết lập chính sách và áp đặt hành động ở khu vực cần "tuân theo trao lưu thời đại về hòa bình, phát triển, hợp tác, cùng thắng lợi, có lợi cho gìn giữ và thúc đẩy hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực".

Nhà bình luận quân sự Trung Quốc Song Zhongping phân tích trên Thời báo Hoàn Cầu hôm 8/3, nói Mỹ tin rằng việc theo đuổi liên minh sẽ mang lại lợi ích cho họ, bao gồm việc các đồng minh giúp Mỹ chia sẻ gánh nặng lớn, bên cạnh những nỗ lực về điều quân và chia sẻ chi phí vận hành.

Ông Song cho rằng Mỹ đang áp dụng chiến thuật "bầy sói", trong đó Washington là "đầu đàn" và mong muốn có nhiều nước gia nhập liên minh và càng có nhiều đồng minh thì lợi ích mà Mỹ thu được sẽ càng lớn.

Ông này khẳng định Trung Quốc sẽ không nhân nhượng trước đối thủ và không ngần ngại đáp trả trước kẻ địch mạnh, đồng thời kêu gọi Mỹ và đồng minh không đánh giá sai tình hình. Ông Song nói Bắc Kinh đang xúc tiến sẵn sàng toàn diện, củng cố quân đội và huấn luyện binh sĩ. Trung Quốc có kế hoạch dài hạn về quốc phòng và kinh tế, nước này sẽ tiếp tục củng cố năng lực quân sự, đặc biệt là khả năng đánh thắng các cuộc chiến.

Lịch trình dày đặc các hoạt động của Quad thời gian qua - theo các nhà quan sát Trung Quốc - giống như một động thái của Mỹ nhằm thăm dò thái độ của các đối tác châu Á, hướng đến tạo dựng một "liên minh không thể phá vỡ" chống lại sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Các chuyên gia Trung Quốc tin rằng thử nghiệm của Mỹ sẽ mang lại kết quả thất vọng khi các nước theo đuổi nghị trình riêng và không gắn kết với chương trình của Washington. Sự chia rẽ trong mục tiêu giữa các nước sẽ làm tan rã nhóm Quad, khiến Bộ tứ này trở thành một nhóm "nói suông" thay vì một liên minh an ninh.

Đọc thêm về:

    Đọc tin nhanh VN mới nhất, xem tin tức thế giới nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên