Kịch bản tồi tệ nào đang đợi Ukraine nếu Nga lập vùng cấm bay ở Donbass: Cục diện đảo chiều

Trà Khánh |

Kịch bản tồi tệ nào đang đợi Ukraine nếu Nga lập vùng cấm bay ở Donbass: Cục diện đảo chiều
Kịch bản tồi tệ nào đang đợi Ukraine nếu Nga lập vùng cấm bay ở Donbass: Cục diện đảo chiều
(Ảnh minh họa)

Để hạn chế sức mạnh của Quân đội Ukraine đồng thời hỗ trợ cho lực lượng ly khai, Nga rõ ràng cần tới một vùng cấm bay ngay trên không phận Donbass.

Sức mạnh của Ukraine đã đạt đỉnh, Donbass đứng trước mối nguy lớn

Trong một bài bình luận mới đây về tình hình ở Donbass (miền Đông Ukraine) trên tờ Topcor, chuyên gia quân sự Sergey Marzhetsky tin rằng trong chiến tranh hiện đại, bất kỳ bên nào muốn giành được chiến thắng cần phải có được ưu thế trên không, mà điều này thì phải phụ thuộc vào lực lượng phòng không - không quân.

Một trong hình thức đảm bảo sự ưu thế trên không như đã nhắc đến ở trên chính là "vùng cấm bay", giống như điều mà Mỹ và đồng minh từng làm nhằm "bóp chết" Không quân Iraq và Libya khi họ xâm lược hai quốc gia này. Thực tế này khiến Marzhetsky đặt ra câu hỏi, liệu Nga có tính tới việc thiết lập một vùng cấm bay ở miền Đông Ukraine để cứu lực lượng Donbass?

Không giống như Quân đội Ukraine, các lực lượng vũ trang của hai nước cộng hòa tự xưng Donetsk (DPR) và Lugansk (LPR) không sở hữu lực lượng không quân cũng như không có máy bay chiến đấu.

Trong khi đó, quân chính phủ lại được trang bị những chiếc tiêm kích Su-27, MiG-29, tiêm kích bom Su-24 và cả cường kích Su-25, chưa nói đến các dòng trực thăng vũ trang. Đây rõ ràng là một lợi thế lớn đối với Kiev.

Tuy nhiên, số máy bay chiến đấu trên chưa phải là tất cả những gì Quân đội Ukraine có bởi họ mới mua thêm hàng chục máy bay tấn công không người (UAV) Bayraktar TB2 từ Thổ Nhĩ Kỳ, khả năng tấn công mặt đất của Bayraktar thì đã được chứng minh quá rõ trong các cuộc xung đột gần đây ở Syria, Libya hay mới nhất là Nagorno-Karabakh.

Kịch bản tồi tệ nào đang đợi Ukraine nếu Nga lập vùng cấm bay ở Donbass: Cục diện đảo chiều - Ảnh 2.

Lợi thế về không quân sẽ giúp Ukraine dễ dàng hơn trong việc đoạt lại các vùng ly khai ở Donbass. Ảnh: Russian Planes.

Từ những gì diễn ra trong cuộc xung đột Nagorno-Karabakh lần 2 cho thấy, để đối phó với các lực lượng bán vũ trang và không có sự hỗ trợ của không quân thì sử dụng UAV tấn công vẫn hiệu quả hơn là máy bay chiến đấu có người lái. Ưu thế của Quân đội Azerbaijan trên chiến trường phần lớn đều dựa vào lực lượng máy bay không người lái.

Cũng theo Marzhetsky, vai trò của UAV trong cuộc chiến ở Nagorno-Karabakh đã mang đến cho Quân đội Ukraine một chiến lược mới để có thể đoạt lại vùng ly khai, chưa kể quân chính phủ luôn áp đảo phe ly khai về mặt quân số lẫn trang bị.

Với tiềm lực của Quân đội Ukraine hiện tại, nếu họ phát động một cuộc tấn công quy mô lớn vào Donbass thì lực lượng DPR và LPR khó có thể giữ vững phòng tuyến của họ như trong giai đoạn 2014-2015.

Vì sao Nga cần tới một vùng cấm bay ở miền Đông Ukraine?

Theo như phân tích của Sergey Marzhetsky, để hạn chế sức mạnh của Quân đội Ukraine đồng thời hỗ trợ cho lực lượng ly khai, Nga rõ ràng phải đơn phương thiết lập một vùng cấm bay ngay trên vùng Donbass và dọc theo đường biên giới. Như Bộ Quốc phòng Nga cần phải làm gì để đạt mục tiêu này?

Thứ nhất, Nga phải thực hiện việc giám sát chặt toàn bộ không phận Ukraine với các hệ thống radar cảnh báo sớm Voronezh vốn có tầm hoạt động lên đến 6.000km nhằm phát hiện sớm các cuộc tấn công bằng tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo lẫn máy bay của đối phương hoat động ở độ cao lớn.

Để đối phó với các mục tiêu bay cỡ nhỏ và máy bay tàng hình, Quân đội Nga có các hệ thống radar cảnh giới tầm xa 55Zh6M với tầm hoạt động lên đến 700km. Do là hệ thống radar di động, 55Zh6M hoàn toàn có thể được triển khai tới gần biên giới Nga - Ukraine nếu cần thiết.

Kịch bản tồi tệ nào đang đợi Ukraine nếu Nga lập vùng cấm bay ở Donbass: Cục diện đảo chiều - Ảnh 3.

Hệ thống radar cảnh báo sớm Voronezh của Quân đội Nga. Ảnh: cmano-db.

Thứ hai, Bộ Quốc phòng Nga đừng ngại việc sẵn sàng bắn hạ bất cứ mục tiêu bay nào xâm nhập trái phép vào vùng cấm bay.

Về phần quân ly khai Donbass, Moscow nên trang bị cho lực lượng này các hệ thống tác chiến điện tử Krasukha để đối phó với lực lượng máy bay không người lái của Quân đội Ukraine. Đây được xem là phương án đáp trả "nhẹ nhàng" nhất nếu Kiev cố tình leo thang xung đột.

Nếu Moscow muốn mạnh tay hơn, các hệ thống phòng không tầm xa S-400 Triumph đang được triển khai ở Crimea có thể phong tỏa hoàn toàn không phận phía Tây Donbass lẫn khu vực lân cận, ở phía Tây Donbass, Quân đội Nga cũng có hệ thống phòng không tầm xa S-300 ở Rostov. Như vậy, Nga có thể chặn đứng bất cứ cuộc tập kích đường không nào nhằm vào vùng ly khai từ Không quân Ukraine lẫn NATO.

Tuy nhiên, để đối phó với máy bay không người, việc sử dụng S-400 và S-300 có vẻ hơi thừa thải, thay vào đó Quân đội Nga có thể chuyển sang sử dụng hệ thống phòng không như Pantsir-S1 và Buk. Cũng không loại trừ khả năng Moscow sẽ chuyển các hệ thống phòng không này cho lực lượng thân Nga ở Donbass.

Kịch bản tồi tệ nào đang đợi Ukraine nếu Nga lập vùng cấm bay ở Donbass: Cục diện đảo chiều - Ảnh 5.

Các hệ thống S-400 ở Crimea sẽ giúp Nga đánh chặn mọi cuộc tập kích đường không nhầm vào lực lượng ly khai ở phía Tây Donbass. Ảnh: Medium.

Cuối cùng, một phương tiện hữu hiệu để đảm bảo cho "vùng cấm bay" ở Donbass chính là các phi đội tiêm kích của Không quân Nga, chúng vừa có thể bắn hạ máy bay đối phương vừa buộc chúng phải từ bỏ cuộc tấn công.

Nhiệm vụ bảo vệ vùng cấm bay ở Donbass nhiều khả năng sẽ được giao cho lực lượng không quân của Moscow đang đóng tại bán đảo Crimea. Các đơn vị này được biên chế tiêm kích đa năng Su-30SM có khả năng kiểm soát vùng không phận có bán kính lên đến 1.500km tính từ bán đảo.

Một chiếc Su-30SM với tên không đối không tầm xa R-37M có thể tấn công các mục tiêu từ khoảng cách lên đến gần 400km.

Nhìn chung, Quân đội Nga hoàn toàn có đủ sức mạnh để thiết lập một vùng cấm bay trên Donbass nhưng điều này còn tùy thuộc ý chí kiên định của Moscow trong việc bảo vệ lợi ích của nước Nga ở Donbass hay trên Biển Đen.

Lực lượng phòng không Nga phô diễn sức mạnh nhân ngày truyền thống 11/4.

Đọc thêm về:

    Đọc tin nhanh về quân sự tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên