Nga chơi đẹp, Thổ coi lời đề nghị "không ra gì": Moscow nổi giận - Quả báo sẽ đến sớm?

Trịnh Ngọc Tiến |
Nga chơi đẹp, Thổ coi lời đề nghị "không ra gì": Moscow nổi giận - Quả báo sẽ đến sớm?
Nga chơi đẹp, Thổ coi lời đề nghị "không ra gì": Moscow nổi giận - Quả báo sẽ đến sớm?
Nga chuyển giao cho Thổ Nhĩ Kỳ hệ thống tên lửa phòng không S-400. Ảnh minh họa

Nga đã chơi đẹp, giang tay sẵn sàng giúp đỡ Thổ Nhĩ Kỳ nhưng dường như Ankara vẫn làm cao, coi lời đề nghị "không ra gì". Điều này có thể khiến Moscow đùng đùng nổi giận!

Sau khi bị loại khỏi chương trình máy bay chiến đấu F-35 do Mỹ đứng đầu, Thổ Nhĩ Kỳ đã ráo riết tìm kiếm giải pháp thay thế; mặc dù Nga sẵn sàng chia sẻ công nghệ, nhưng rất dường như Thổ Nhĩ Kỳ vẫn làm ngơ.

THỔ NHĨ KỲ GẶP KHÓ TRONG PHÁT TRIỂN CHIẾN ĐẤU CƠ NỘI ĐỊA

Vào năm 2019, Mỹ chính thức loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình "Máy bay chiến đấu tấn công liên hợp" F-35 Lockheed Martin, sau khi Ankara quyết định mua hệ thống phòng không S-400 của Nga, mặc dù đã nhận được nhiều cảnh báo từ Washington.

Hiện tại, chỉ có ba siêu cường là Mỹ, Trung Quốc và Nga có khả năng phát triển và sản xuất máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ năm. Trong khi Mỹ tự hào có hai loại máy bay chiến đấu tàng hình khác nhau là F-35 và F-22, thì Trung Quốc và Nga lần lượt có J-20 và Su-57.

Vì Thổ Nhĩ Kỳ đang muốn phát triển phiên bản chiến đấu cơ tàng hình của riêng họ, nên Nga đã đưa ra đề xuất giúp Thổ Nhĩ Kỳ phát triển máy bay phản lực thế hệ thứ năm cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Mới đây, ông Dmitry Shugayev, Giám đốc Cơ quan Hợp tác Kỹ thuật - Quân sự Liên bang Nga thông báo: "Ở giai đoạn này, các cuộc tham vấn đang được tiến hành với phía Thổ Nhĩ Kỳ ở cấp độ các nhóm chuyên môn về các vấn đề tương tác, trong việc chế tạo máy bay chiến đấu tàng hình của Thổ Nhĩ Kỳ".

Ông Shugayev nói thêm rằng, Nga có thể hỗ trợ kỹ thuật và sẵn sàng chia sẻ kiến ​​thức chuyên môn trong việc phát triển và sản xuất máy bay với Thổ Nhĩ Kỳ.

Ankara đã phôi nghén để phát triển loại chiến đấu cơ của riêng họ từ lâu, nhằm phát triển một loại chiến đấu cơ mới, để thay thế các máy bay F-4 và F-16 đã cũ. Do đó họ đã khởi động chương trình "Máy bay chiến đấu Thổ Nhĩ Kỳ (TF)", mà trước đây được gọi là TF-X, và đã thực hiện những bước đi đầu tiên.

Dự án TF-X được khởi động vào năm 2011; bốn năm sau, Thổ Nhĩ Kỳ đã ký một thỏa thuận với công ty quốc phòng BAE Systems có trụ sở tại Anh, để tư vấn hỗ trợ phát triển loại máy bay chiến đấu này.

Nga chơi đẹp, Thổ coi lời đề nghị không ra gì: Moscow nổi giận - Quả báo sẽ đến sớm? - Ảnh 2.

Mô hình tiêm kích TF-X của Thổ Nhĩ Kỳ

Dự án TF đã bị chậm tiến độ do cản trở trong việc lựa chọn động cơ từ nước ngoài, để lắp cho nguyên mẫu ban đầu. Năm 2017, một công ty Thổ Nhĩ Kỳ là Kale Group, đã ký hợp đồng trị giá 139 triệu USD với Rolls-Royce, để phát triển động cơ cho TF. Tuy nhiên, dự án chưa đạt được nhiều tiến triển, do bất đồng về việc chuyển giao công nghệ.

Có vẻ như chính phủ Erdogan, vốn đã tự coi mình là một nhà lãnh đạo của thế giới Hồi giáo, quan tâm đến một chương trình phát triển chung với một quốc gia Hồi giáo hơn là một quốc gia phương Tây.

Bloomberg gần đây đưa tin rằng, Thổ Nhĩ Kỳ đã liên hệ với Pakistan để hợp tác phát triển máy bay chiến đấu (TF). Nguồn tin Bloomberg cho biết, các quan chức quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ đã tổ chức một loạt cuộc hội đàm với những người đồng cấp Pakistan. Tuy nhiên, không có thêm thông tin chi tiết nào về việc thực hiện kế hoạch này.

Năm ngoái, Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã tiếp cận Malaysia để liên doanh sản xuất vũ khí. Temel Kotil, Giám đốc điều hành của Công ty Hàng không Vũ trụ Thổ Nhĩ Kỳ (TAI), được Defense News dẫn lời nói rằng, Ankara coi Indonesia, Pakistan, Bangladesh và Kazakhstan là những khách hàng tiềm năng, mua máy bay chiến đấu của họ trong tương lai.

Ông Kotil nói, "Chiến đấu cơ TF sẽ là máy bay chiến đấu lớn đầu tiên của người Hồi giáo và sẽ tốt hơn nếu chúng tôi chủ động tiếp nhận các đối tác trong giai đoạn này".

Nga chơi đẹp, Thổ coi lời đề nghị không ra gì: Moscow nổi giận - Quả báo sẽ đến sớm? - Ảnh 4.

Thổ Nhĩ Kỳ đã bị Mỹ loại khỏi chương trình tiêm kích tàng hình F-35.

ĐỘNG CƠ THÚC ĐẨY THỔ NHĨ KỲ

Trong những năm qua, Thổ Nhĩ Kỳ đang cần gấp rút loại bỏ phi đội F-16, do đã gần hết niên hạn sử dụng, trong bối cảnh các đối thủ của Thổ Nhĩ Kỳ đã có được, hoặc đang trong quá trình đàm phán mua các máy bay chiến đấu tiên tiến hơn như Rafale hay Su-35, MiG-29M và thậm chí là F-35.

Nổi bật nhất là việc Mỹ đang giúp Hy Lạp nâng cấp hầu hết các máy bay F-16 của Athens lên cấu hình Viper, biến chúng thành những chiếc F-16 tiên tiến nhất ở châu Âu.

Ngoài ra, Athens đã đặt hàng một phi đội nhỏ gồm máy bay chiến đấu Rafale thế hệ 4++ do Pháp chế tạo và cũng có khả năng mua F-35A trong tương lai không xa. Ai Cập cũng đã mua Rafales và MiG-29M; đồng thời đã bắt đầu nhận các máy bay Su-35 thế hệ 4++ từ Nga.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), đối thủ chính của Thổ Nhĩ Kỳ trong thế giới Ả Rập, sử dụng máy bay phản lực F-16E/F Block 50 rất hiện đại và có thể mua máy bay chiến đấu tàng hình F-35 trong tương lai gần.

Ả Rập Xê Út đang sử dụng một phi đội lớn gồm các chiến đấu hạng nặng F-15SA tiên tiến, được trang bị vũ khí tiến công rất mạnh; trong khi Qatar sẽ có nhiều loại máy bay chiến đấu khác nhau, bao gồm Eurofighter Typhoons, Rafales và F-15QA.

Còn Israel vẫn là quốc gia duy nhất ở Trung Đông, hiện đang sử dụng F-35 cùng với các phiên bản tiên tiến nhất của F-15 và F-16.

Nhóm nghiên cứu độc lập BlueMelange, có trụ sở tại Ankara, gần đây đã được trích dẫn trên Forbes cho biết, hiện Không quân Thổ Nhĩ Kỳ có khoảng 236 chiếc F-16, bao gồm các biến thể Block 30/40/50 và Block 50+, với mức độ sẵn sàng chiến đấu giảm dần, do niên hạn sử dụng và việc khai thác với cường độ lớn của Không quân Thổ Nhĩ Kỳ.

Số F-16 Block 40 và 50 của Thổ Nhĩ Kỳ đã trải qua những nâng cấp đáng kể về cấu trúc khung thân và hệ thống điện tử hàng không trong khuôn khổ Chương trình Triển khai Cấu hình Chung (CCIP) hoàn thành vào năm 2015.

Việc nâng cấp cấu trúc bổ sung đã bắt đầu vào năm nay tại Thổ Nhĩ Kỳ, nhằm kéo dài tuổi thọ của một số chiếc F-16, kéo dài thời gian bay tương ứng của chúng từ mức trung bình 8.000 giờ lên 12.000 giờ bay.

Tuy nhiên, tương lai của những nâng cấp này vẫn đang trong trạng thái "chờ", sau khi Mỹ áp đặt trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ thông qua "Đạo luật trừng phạt (CAATSA)", đối với ngành công nghiệp quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 12/2020 để đáp trả việc mua S-400 của nước này.

Nga chơi đẹp, Thổ coi lời đề nghị không ra gì: Moscow nổi giận - Quả báo sẽ đến sớm? - Ảnh 6.

Tiêm kích tàng hình Su-75 Checkmate của Nga vừa ra mắt, có thể là ứng viên tốt cho Thổ Nhĩ Kỳ.

NGA RA TAY GIÚP ĐỠ, THỔ NHĨ KỲ CÓ NẮM LẤY CƠ HỘI?

Do Thổ Nhĩ Kỳ đang bị Mỹ và phương Tây cấm vận vũ khí, nên Ankara bị hạn chế nguồn lựa chọn, khi hiện đại hóa phi đội máy bay chiến đấu của họ. Lúc này, chỉ có Nga mới đủ năng lực đứng ra giúp đỡ Thổ Nhĩ Kỳ giải quyết các vấn đề về phát triển máy bay chiến đấu.

Vào tháng trước, Moscow đã trình làng một máy bay chiến đấu tàng hình một động cơ thế hệ thứ năm là Su-75 CheckMate, mục đích là để lấp đầy khoảng trống giữa các máy bay chiến đấu tiên tiến của nước này; đồng thời ưu tiên cho xuất khẩu.

Nitin J Ticku, một chuyên gia quốc phòng và nhà báo cấp cao của tờ EurAsian Times (Ấn Độ) cho rằng, Thổ Nhĩ Kỳ có rất ít lựa chọn vào lúc này; với mối quan hệ ngày càng tăng với Nga, sau thương vụ mua tên lửa S-400, khả năng cao là Nga và Thổ Nhĩ Kỳ có thể ký nhiều thỏa thuận quốc phòng quan trọng.

Rất có thể, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ mua máy bay chiến đấu Su-57 hoặc Su-35 của Nga; đổi lại, Moscow giúp Ankaka phát triển máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm hoặc cả hai đều có thể tham gia phát triển Su-75 Checkmate.

Tuy nhiên, hiện không có dấu hiệu nào cho thấy Nga sẽ tham gia vào chương trình TF của Thổ Nhĩ Kỳ; hoặc nếu tham gia sẽ như thế nào, và nếu có, thì có trở thành hiện thực hay không.

Từ lâu, phía Thổ Nhĩ Kỳ đã tuyên bố kế hoạch phát triển máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm của riêng mình. Hãng tin TASS của Nga đưa tin, Moscow sẵn sàng xem xét khả năng hợp tác trong chương trình này. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa nhận được yêu cầu chính thức nào từ phía Ankara.

Ticku cũng cho rằng, nếu một liên doanh kiểu này, sẽ đưa ra một loạt thách thức ngoại giao-pháp lý mới. Ngoài ra, hai bên phải trả lời các câu hỏi tế nhị về quyền sở hữu, phản ứng chính trị trong nước, về chính sách đối ngoại, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và tài trợ.

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên