Nga "bá chủ" thị trường vũ khí Đông Nam Á: Việt Nam mua bao nhiêu, đứng thứ mấy?

Anh Tú |
Nga "bá chủ" thị trường vũ khí Đông Nam Á: Việt Nam mua bao nhiêu, đứng thứ mấy?
Nga "bá chủ" thị trường vũ khí Đông Nam Á: Việt Nam mua bao nhiêu, đứng thứ mấy?
Tàu ngầm Thành phố Hồ Chí Minh tại quân cảng Cam Ranh - Ành: Hà Hưng (báo Người Lao Động)

Theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS), Việt Nam là khách hàng vũ khí đầu bảng của Nga ở Đông Nam Á, chiếm 61% doanh số bán hàng trong hai thập kỷ qua.

CON ÁT CHỦ BÀI TRONG THỊ TRƯỜNG VŨ KHÍ ĐÔNG NAM Á

Trong chuyến công du đến Moscow vào tháng trước, nhà lãnh đạo quân sự Myanmar đã gặp gỡ các quan chức hàng đầu của ngành công nghiệp vũ khí và quốc phòng Nga, thăm một xưởng đóng tàu và nhà máy sản xuất máy bay trực thăng, đồng thời trang trọng đón nhận học vị “giáo sư danh dự” từ Bộ Quốc phòng Nga.

“Nhờ nước Nga, quân đội chúng tôi đã trở thành một trong những lực lượng hùng mạnh nhất khu vực”, Thượng tướng Min Aung Hlaing đã nói như vậy với Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu.

Ít nhất một vài nhà lãnh đạo Đông Nam Á có thể cũng đã nói điều tương tự như Tướng Min Aung Hlaing.

Sau phần lớn thời gian vắng bóng khỏi khu vực kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, Nga hiện nay đang hiện diện rõ ràng hơn ở Đông Nam Á, chủ yếu nhờ vào hoạt động bán vũ khí và gần đây là cung cấp vắc-xin phòng chống COVID-19.

Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc ra sức tranh giành ảnh hưởng còn Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) phải vật lộn để đối phó với cuộc khủng hoảng ở Myanmar, Nga đang nhanh chóng định vị mình như một đối tác thay thế.

Nga bá chủ thị trường vũ khí Đông Nam Á: Việt Nam mua bao nhiêu, đứng thứ mấy? - Ảnh 1.

Dưới thời lãnh đạo của tướng Min Aung Hlaing, Myanmar đã mua nhiều vũ khí của Nga, trong đó có máy bay MiG-29 và cả hệ thống phòng không Pantsir-S1. Ảnh: Nikkei

Theo Dmitry Mosyakov, một chuyên gia về Đông Nam Á tại Viện Nghiên cứu Phương Đông của Viện Khoa học Nga, các nhà lãnh đạo Nga gần như đã bỏ quên Đông Nam Á trong thập kỷ đầu tiên sau khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991.

Tuy nhiên, mối quan hệ xấu đi với phương Tây sau đó đã khơi lại mối quan tâm của họ. Đông Nam Á trở thành ưu tiên hàng đầu của Nga nhờ sức hút từ tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng và vị trí chiến lược giữa Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.

Ông Mosyakov cho rằng nhờ khả năng đáp ứng tốt nhu cầu hiện đại hóa quân đội của các nước thành viên ASEAN, Nga đã vượt qua áp lực kinh tế trở thành đối tác có sức nặng trong khu vực.

“Nếu chỉ nhìn vào các con số thương mại và đầu tư thì Nga dường như không phải là một tay chơi đáng kể. Thế nhưng, khi xem xét tới lĩnh vực an ninh, Nga đang ở vị thế ngang tầm với Mỹ và Trung Quốc và hoàn toàn có thể thay đổi cán cân sức mạnh trong khu vực bất cứ lúc nào”, chuyên gia Mosyakov nhận định.

“Bạn không cần phải có kim ngạch thương mại 500 tỷ USD mới trở thành một con át chủ bài quyết định ở Đông Nam Á. Chỉ cần cung cấp cho ai đó những vũ khí tiên tiến nhất của Nga là đủ”.

Nga bá chủ thị trường vũ khí Đông Nam Á: Việt Nam mua bao nhiêu, đứng thứ mấy? - Ảnh 2.

Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu và Thượng tướng Myanmar Min Aung Hlaing tại Moscow ngày 22/6. Ảnh: Reuters

VIỆT NAM LÀ KHÁCH HÀNG VŨ KHÍ ĐẦU BẢNG CỦA NGA

Thực vậy, Nga là nhà cung cấp vũ khí lớn nhất Đông Nam Á từ năm 2000 - 2019, đạt doanh thu trị giá 10,7 tỷ USD. Theo dữ liệu thống kê của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), con số này của Mỹ là 7,9 tỷ USD trong khi Trung Quốc chỉ đạt 2,6 tỷ USD.

Nhà nghiên cứu an ninh hàng hải Collin Koh của Đại học Công nghệ Nanyang ở Singapore đã giải thích một số lý do vì sao khiến Nga dẫn đầu thị trường Đông Nam Á.

Thứ nhất, các nhà xuất khẩu vũ khí Nga có ít e ngại hơn so với những đối thủ cạnh tranh của Mỹ hoặc châu Âu trong việc bán thiết bị mới nhất của họ cho khách hàng Đông Nam Á. Họ cũng có thể đưa ra các giao dịch rẻ hơn mà không bị phải chịu bất cứ ràng buộc chính trị rõ ràng nào.

Hơn nữa, Moscow sẵn sàng chấp nhận thanh toán hàng đổi hàng từ các nước thiếu hụt dự trữ ngoại hối nhưng có hàng hóa dự phòng.

Theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS), Việt Nam là khách hàng vũ khí đầu bảng của Nga ở Đông Nam Á, chiếm 61% doanh số bán hàng trong hai thập kỷ qua.

Từ năm 1995 - 2019, Nga đã bán 7,4 tỷ USD vũ khí cho Việt Nam, gồm tàu ngầm, khinh hạm, máy bay chiến đấu, các hệ thống tên lửa phòng không và xe tăng. Thỏa thuận công khai mới nhất giữa hai nước vào mùa Hè năm 2019 là hợp đồng trị giá 350 triệu USD cho việc chuyển giao 12 máy bay huấn luyện chiến đấu.

Nga bá chủ thị trường vũ khí Đông Nam Á: Việt Nam mua bao nhiêu, đứng thứ mấy? - Ảnh 3.

Tàu ngầm Kilo-636 của Hải quân Việt Nam.

Ở quy mô nhỏ hơn, nước láng giềng Lào cũng đã từng bước đẩy mạnh mua vũ khí của Nga và đưa các chuyên gia quân sự Nga đến để giúp xây dựng một sân bay. Trong tháng tới, Quân đội Lào sẽ tham gia cuộc tập trận chống khủng bố ở vùng Viễn Đông của Nga - sự kiện đánh dấu lần thứ hai quân đội hai quốc gia tập trận cùng nhau và lần đầu tiên trên đất Nga.

Năm 2018, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith từng tuyên bố rằng “mọi thứ trong lực lượng vũ trang Lào đều có mối gắn kết với Nga”.

Gần đây hơn, khách hàng Đông Nam Á dễ nhìn thấy nhất của Nga là Myanmar.

Giai đoạn từ năm 2010 - 2019, Nga đã bán lượng vũ khí với trị giá ước tính 807 triệu USD cho Myanmar, đứng thứ hai sau Trung Quốc với 1,3 tỷ USD. Tháng Giêng năm nay, Nga đã đồng ý cung cấp cho Myanmar các hệ thống tên lửa đất đối không, máy bay không người lái giám sát và thiết bị radar.

Đi tiên phong trong nỗ lực thúc đẩy việc mua các vũ khí Nga cho Myanmar không ai khác chính là tướng Min Aung Hlaing, người vừa có chuyến thăm Nga vào tháng 6/2021 và là chuyến thăm thứ bảy của ông trong thập kỷ qua.

Bên cạnh hoạt động mua vũ khí, tướng Min Aung Hlaing còn chia sẻ trên một tờ báo Nga vào năm ngoái rằng hơn 6.000 sĩ quan Myanmar đã theo học tại các học viện quân sự của Nga.

“Các sĩ quan từng học ở Nga, nói được tiếng Nga, những người quen thuộc với công nghệ của các bạn, có triển vọng nghề nghiệp tốt đối với chúng tôi”, ông nói.

Cuối tháng 3/2021, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Fomin đã trở thành quan chức nước ngoài cấp cao đầu tiên tới thăm Myanmar sau vụ đảo chính quân sự đầu tháng 2 trước đó.

Đến tháng 5/2021, Tổng tư lệnh lực lượng không quân Myanmar, tướng Maung Maung Kyaw, đã dẫn đầu một phái đoàn quân sự tới Moscow để tham dự triển lãm trực thăng tại đây. Hãng thông tấn độc lập Irrawaddy của Myanmar đưa tin phái đoàn đã thảo luận về “20 siêu dự án, trong đó có việc mua sắm vũ khí và khí tài quân sự”.

Đọc thêm về:

    Đọc tin mới, xem tin quân sự nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên