Nếu ngày mai nổ ra chiến tranh với Ukraine: Quân đội Donbass đã sẵn sàng ra sao?

Bảo Lam |

Nếu ngày mai nổ ra chiến tranh với Ukraine: Quân đội Donbass đã sẵn sàng ra sao?
Nếu ngày mai nổ ra chiến tranh với Ukraine: Quân đội Donbass đã sẵn sàng ra sao?
Quân đội Ukraine đang áp sát Donbass. Nguy cơ chiến tranh có thể nổ ra bất cứ lúc nào. Ảnh minh họa.

Công tác chuẩn bị cho cuộc chiến đang diễn ra - ở Gorlovka hiện nay đẵ bắt đầu xuất hiện trở lại các trạm canh, người ta bắt đầu công khai đào hào ở bên ngoài Enakievko.

Khoảng lặng trước cơn bão lớn

Tình hình tại Donbass tạm thời đã lắng xuống. Sau những căng thẳng diễn ra một tuần trước, khi mà dường như chỉ cần với tay là chạm tới các hành động quân sự công khai, thì tình hình hiện giờ có thể gọi là "tạm ổn".

Nhưng việc chuẩn bị cho điều gì đó không rõ từ phía Ukraine vẫn đang tiếp tục. Các trực thăng có khả năng triển khai chiến đấu vào ban đêm đã được đưa tới Donbass. Quân đội Donetsk và Lugansk có khả năng phản kháng một cuộc tấn công bất ngờ hay không?

Quân đội hiện hành nào sẽ "nghênh tiếp" quân đội Ukraine tại Donbass? Người ta cho rằng các lực lượng Cảnh sát nhân dân Donetsk và Lugansk đang sở hữu trong tay nhiều xe tăng hơn Ba Lan, và thành phần từ lâu đều là các quân nhân chuyên nghiệp.

Trong những năm chiến tranh, đã hình thành nên một nhóm người mà luôn coi chiến tranh và trung đoàn thân thuộc của mình là mái nhà thực sự và duy nhất.

Các lực lượng vũ trang của Donetsk và Lugansk hiện nay gồm hai lực lượng cơ giới hoàn toàn độc lập với nhau và được tập hợp nghiêm ngặt theo điều lệ của quân đội Nga. Lực lượng của Donetsk – lớn hơn đôi chút, lực lượng còn lại – là của Lugansk, nhỏ hơn đôi chút.

Theo thông tin của các quan sát viên, họ đang sở hữu 650 xe tăng, 1.300 xe thiết giáp, 500 khẩu pháo và gần 260 hệ thống pháo phản lực bắn loạt gồm "Grad" và "Smerch". Để so sánh, quân đội Ukraine hiện đang sở hữu 450 xe tăng có khả năng chiến đấu, ít hơn 1,5 lần.

Mọi thứ còn lại đều logic - các nước cộng hoà nhỏ ở Donbass có khả năng tổng động viên không nhiều. Theo các đánh giá, từ 28 đến 34 nghìn quân nhân, trên cơ sở thống kê dân số là 3,7 triệu người.

Có người nói trong số này, tối thiểu có đến 1 triệu người được khai "vống" lên. Thậm chí, có nhiều thanh niên trẻ ở độ tuổi lao động đến Nga để kiếm việc, được "xoá tên" khỏi các nước cộng hoà này.

Theo dõi lực lượng dự bị động viên là các phòng quân vụ hiếm có tồn tại từ lâu, hệ thống này tận dụng mọi khả năng để bổ sung cho các lực lượng vũ trang những quân nhân chuyên nghiệp mới.

Nếu ngày mai nổ ra chiến tranh với Ukraine: Quân đội Donbass đã sẵn sàng ra sao? - Ảnh 2.

Các binh sĩ Quân đội Ukraine.

Xung quanh câu chuyện áp dụng nghĩa vụ quân sự đã và đang có những lời xì xào - không có việc làm cho đàn ông tại các nước cộng hoà tự xưng này, trong những trường học có thể thấy rất nhiều gia đình thiếu đàn ông, do các trụ cột tới những thành phố của Nga để kiếm sống.

Sau khi tốt nghiệp phổ thông và đại học, thanh niên đều muốn thoát ly đến Nga. Sự nhượng bộ với thực tiễn – đó là chỉ thị đầu tiên về đợt gọi nhập ngũ đầu tiên tại nước cộng hoà Donetsk: Từ ngày 01/4 chỉ gọi nhập ngũ trong vòng 6 tháng tổng cộng 200 người, với độ tuổi từ 18 đến 28.

Có thể chắc chắn rằng thước phim về đợt nhập ngũ mang tính "thể hiện" này sẽ rất đẹp, nhưng để đào tạo thực sự một lực lượng dự bị chất lượng cho quân đội là điều khó có thể đạt được.

Từ tháng 12/2020, tại Donetsk bắt đầu triển khai thêm một phương pháp mới - người ta bắt đầu cấp thẻ cho những người từng tham gia chiến đấu. Trong số các ưu đãi dành cho những cựu chiến binh - đó là giảm chi phí điện nước và miễn phí sử dụng phương tiện công cộng.

"Trong tháng 4 đã cấp không quá 200-300 thẻ này, không có bất cứ danh sách của tiểu đoàn "Oplot", các tiểu đoàn và trung đoàn chiến đấu vào năm 2014.

Mà để xác nhận, cần phải được ghi chép ở đâu đó hoặc phải cung cấp 3 nhân chứng được kiểm chúng - dạng này rất ít", một luật sư, người cũng đã được cấp thẻ cựu chiến binh nhờ hồi mùa hè năm 2014 anh ta từng đến sở chỉ huy của chỉ huy Igor Strelkov ở Donetsk và khi đó từng đích thân lập những danh sách đầu tiên nào đó.

Các phóng viên từng cố gắng liên hệ với tổ chức xã hội phi chính thức, chuyên giúp đỡ những goá phụ của trung đoàn "Vostok" (Phương Đông) từ năm 2018. Hiện nay, tổ chức này không hoạt động.

Tại nước cộng hoà Donetsk, người ta luôn cảnh giác với mọi hoạt động bất hợp pháp nào đó từ bên dưới.

Vì thế không có sự hỗ trợ đúng địa chỉ nào dành cho nhiều dân quân từng tham gia vào cuộc chiến đầu tiên, mà đã bị buộc tội gây ra nhiều vụ án hình sự và đang bị giam giữ tại các trại tạm giam và nhà tù địa phương (trong mỗi cơ sở kiểu này có tới hàng trăm người như thế).

Không thể nói rằng tại nước cộng hoà Donetsk có kiểu hiệp hội các cựu chiến binh theo như "Liên minh lính tình nguyện Donbass" của Nga. Ở đây có nhiều thứ không được làm.

Mặt trái của tấm huy chương đó là khả năng không thể nhanh chóng kêu gọi các cựu chiến binh địa phương, họ là một lực lượng hoàn toàn không có tổ chức ở nơi đây.

Tiền tuyến tại Donbass chạy theo kiểu quanh co, dài tới hơn 400km khi bám chặt vào tất cả những thành phố lớn nhất.

Chiến tranh nổ ra ngay trước ngưỡng cửa các thành phố như Donetsk, Makeevka, Avdeevka, Yasinovataya, Gorlovka, Debaltzevo, Mariupol và Lugansk, mọi cuộc đấu súng đều có thể thấy và nghe rõ khi đứng trên những ban công cao nhất của các toà nhà chung cư 9 tầng.

Hàng trăm cỗ xe tăng và khẩu pháo đã tập trung tại các tiểu đoàn xe tăng và trung đoàn pháo binh hậu phương - theo Thoả thuận Minsk, toàn bộ khí tài mang nòng pháo cỡ từ 100mm sẽ phải đưa vào các nơi bảo quản đặc biệt dưới sự giám sát của OSCE.

Đương nhiên, đôi khi OSCE lưu ý trong các báo cáo của mình về những cỗ xe tăng và khẩu pháo nằm ngoài các nơi bảo quản, nhưng dù sao thì những đơn vị này nằm cách xa tiền tuyến.

Trung tâm xe tăng chính của các nước cộng hoà tự xưng – đó là thành phố Krasny Luch ở Lugansk. Tại nước cộng hoà Donetsk, thao trường xe tăng và căn cứ của loại khí tài này được đặt tại ngoại ô thành phố Khartzyzsk.

Cần phải có người để bảo dưỡng khí tài, cần ai đó để thiết lập những hạ tầng ở hậu phương – lực lượng bộ binh đang thiếu hụt quân nhân trầm trọng để đứng trong các hào chiến đấu. Đa số các đơn vị chiến đấu chỉ tuyển đủ 60% nhu cầu.

Nếu ngày mai nổ ra chiến tranh với Ukraine: Quân đội Donbass đã sẵn sàng ra sao? - Ảnh 4.

Nếu cuộc chiến ở Donbass bùng nổ chắc chắn sẽ rất khốc liệt.

Donbass tăng cường năng lực chiến đấu

Các lực lượng quân sự ở đây phát triển qua 3 giai đoạn. Sau các tiểu đoàn, trung đoàn tự lực, người ta bắt đầu xây dựng quân đội có khả năng chiến đấu từ năm tháng 5/2015, nhưng trước khi thủ tướng Zakharchenko bị ám sát, các bộ đều duy trì những đơn vị "đặc nhiệm" của mình.

Cả một trung đoàn thuộc Bộ Các tình trạng khẩn cấp, đại đội thuộc công ty đường sắt, Bộ Thuế và phí đầy ảnh hưởng từng có cả các lực lượng vũ trang của mình, có hẳn một cơ quan đặc biệt với tầm ảnh hưởng là Cơ quan bảo vệ quốc gia - GSO (chịu cả trách nhiệm bảo vệ cá nhân cho ông Zakharchenko).

Khi đó, ông Khodakovsky, Thư ký Hội đồng An ninh nước cộng hoà Donetsk từng than vãn rằng, tại các cứ điểm ở ngoại ô Yasinovata có tới 11 đơn vị sát cánh chiến đấu nhưng lại chịu sự quản lý khác nhau - do đó, không phải lúc nào cũng có thể biết rõ ai là kẻ đã nổ súng nhằm vào quân đội Ukraine.

Từ tháng 9/2018, sự hỗn mang này đã bị quét sạch, GSO cùng với Bộ Quốc phòng địa phương bị giải tán, nhân sự được chuyển về các đơn vị. Chỉ còn lại những đơn vị chiến đấu trực thuộc Bộ Nội vụ và Bộ An ninh quốc gia.

Dưới sự chỉ huy thống nhất, nhiệm vụ trong các chiến hào lập tức trở thành buồn tẻ và nhàm chán tới tột cùng. Chỉ các nhóm lính bắn tỉa, một vài lính công binh thực hiện những nhiệm vụ đặc biệt, đôi khi các lính súng cối di chuyển tới những cứ điểm.

Bộ binh trong thời gian áp dụng thoả thuận ngừng bắn đã tuân thủ lệnh cấm nổ súng. Nhiều người cảm thấy chán nản, các công nhân có trình độ được trả lương ở Nga cao hơn nhiều so với quân nhân chiến đấu tại Donetsk - số này ra đi, số khác đến, nhưng ít động lực hơn.

Lực lượng bộ binh có động lực chiến đấu là điều đang thiếu hụt cơ bản của cuộc chiến tranh tại Donbass.

Các nhóm 5-6 người đóng tại các cứ điểm, các chốt chiến đấu nằm cách nhau khoảng 1-1,5km, giữa chúng là những bãi mìn và về ý tưởng, là lãnh thổ "được kiểm soát bằng hoả lực".

Chính các trung đoàn và lữ đoàn của nước cộng hoà Donetsk hàng năm trời đóng tại chính những cứ điểm đó - binh lính nắm rất rõ khu vực chịu trách nhiệm của mình. Họ biết rõ đối phương từ lâu, hiểu được những đặc điểm và thói quen của chỉ huy từng lữ đoàn Quân đội Ukraine tới xoay tua.

Để chuẩn bị cho sự căng thẳng hiện giờ, người ta đã bắt đầu xây dựng các phòng tuyến cấp hai từ tháng 2 - điều chưa từng thực hiện trước đây.

Nếu ngày mai nổ ra chiến tranh với Ukraine: Quân đội Donbass đã sẵn sàng ra sao? - Ảnh 6.

Sân bay Donetsk một thời khói lửa.

Thường thì không có chỗ để bố trí những phòng tuyến này - từ các chiến hào tại Yasinovata tới trung tâm Donetsk chỉ mất 10 phút đi xe, tới cầu Putilovsky ở Donetsk, cho nên từ sân bay, từ các cứ điểm của quân đội Ukraine tại khu vực Avdeevka – xe tăng chỉ mất khoảng 5 phút.

Những cứ điểm của quân đội Ukraine được thiết lập ở Peski – ngoại ô thành phố Donetsk, nơi những người giàu có nhất trước đây từng sinh sống. Từ thành phố Marinka và Krasnogorovka của Ukraine mọi người trước đây từng đi bộ tới Donetsk để đi làm, từ giờ tiền tuyến gần như bám chặt lấy các toà nhà trong thành phố.

Công tác chuẩn bị cho sự bùng nổ của cuộc chiến đang diễn ra - ở Gorlovka hiện nay đã bắt đầu xuất hiện trở lại các trạm canh gác nội bộ, người ta bắt đầu công khai đào hào ở bên ngoài Enakievko và bố trí thêm những trạm canh gác trong thành phố.

Nhưng không ai ở nơi này nghi ngờ - các lực lượng của những nước cộng hoà tự xưng không có khả năng chiến đấu tới sát biên giới của các tỉnh, tối đa – chỉ là chiến dịch mang tính cục bộ gần khu dân cư nào đó.

Trận đánh được gọi là quy mô lớn thông thường ở đây đó là cuộc tấn công bất ngờ của hàng chục binh lính Ukraine nhằm vào chốt chiến đấu do 6 người bảo vệ. Và "cuộc chiến" này được các khẩu đội pháo của hai bên yểm trợ với hoả lực mạnh. Trong năm vừa qua, những trận đánh lớn như vậy chưa hề xảy ra.

Trong trường hợp quân đội Ukraine tấn công, các lực lượng của Donetsk và Lugansk sẽ rút lui vào khu đô thị và sẽ cầm cự chờ sự giúp đỡ từ phía Nga.

Quân đội Ukraine trong các kế hoạch của mình, đều căn cứ từ việc sự giúp đỡ này sẽ tới trong vòng 72 tiếng đông hồ, điều biến mọi "cuộc tấn công cương quyết" trở thành vô nghĩa. Tình hình đang bế tắc. Bởi vậy, có thể nổ ra chiến tranh là phương sách cuối cùng.

Đọc thêm về:

    Đọc báo mới, xem an ninh quốc phòng tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên