'Nếm thử' 3 món bánh cùng tên tại Việt Nam và Trung Quốc, các phiên bản này khác biệt ra sao?

Thạc sĩ Hoàng Minh Hồng |
'Nếm thử' 3 món bánh cùng tên tại Việt Nam và Trung Quốc, các phiên bản này khác biệt ra sao?
'Nếm thử' 3 món bánh cùng tên tại Việt Nam và Trung Quốc, các phiên bản này khác biệt ra sao?

Việt Nam và Trung Quốc đều có 3 món bánh mang tên bánh bao, bánh chưng và bánh Trung Thu. Thế nhưng hương vị và cách thưởng thức 3 món ăn vặt này lại có nhiều điểm khác biệt.

Là hai quốc gia láng giềng cùng nằm ở khu vực châu Á, Việt Nam và Trung Quốc đều có hệ thống ẩm thực phong phú, đa dạng với nhiều nét tương đồng thú vị ngay từ tên các món ăn. Tiêu biểu là nhiều món bánh được biết đến với cùng cái tên nhưng do những khác biệt về khí hậu, về địa lý, thói quen phong tục tập quán mà được "biến tấu" thành những phiên bản khác biệt.

1. Bánh bao

Bánh bao là món ăn vặt lâu đời có nguồn gốc từ Trung Quốc. Trong văn hóa ẩm thực nước này, bánh bao có nhân, mang hình dáng tròn sẽ khác với bánh màn thầu không nhân hình dẹt như cái gối. Tại Việt Nam thì khác, cả loại bánh bột mì hấp có nhân và không nhân đều được gọi là bánh bao với 2 phiên bản "bánh bao" và "bánh bao chay".

Có rất nhiều câu chuyện thú vị xoay quanh món bánh bao Trung Quốc. Nơi khai sinh ra món bánh bao là vùng đất Thiên Tân, Trung Quốc. Đây cũng là nơi có cửa tiệm bánh bao nổi tiếng 狗不理 包子 (Gou Bu Li tạm dịch: Bánh bao chó không thèm ăn) - tiệm bánh xếp vào hàng "Thiên Tân tam tuyệt", loại thức ăn ngon nhất Thiên Tân. Hiện nay đây cũng chính là thương hiệu bánh bao nổi tiếng nhất bậc Trung Quốc.

Người ta tương truyền rằng sau khi nhậm chức Tổng Đô đốc, Viên Thế Khải cho quân đến Thiên Tân để luyện tân binh. Trong thời gian ở đây, vị quan này đã được nếm thử bánh bao "chó không thèm ăn" trứ danh, sau đó vì quá ưa thích nên đã mang về kinh thành làm vật cống phẩm dâng lên Từ Hy Thái Hậu.

Nếm thử 3 món bánh cùng tên tại Việt Nam và Trung Quốc, các phiên bản này khác biệt ra sao? - Ảnh 1.

Bánh bao tại cửa hàng Gou Bu Li ở Thiên Tân, Trung Quốc. Ảnh: Internet

Thái Hậu sau khi ăn xong cũng phải thốt lên rằng: "Thịt thú trên núi, chim muông trong rừng, trâu bò trên cạn, tôm cá dưới biển cũng không thơm ngon bằng bánh bao này, món ăn trường thọ chính là đây". Từ đó, tiếng tăm của bánh bao Gou Bu Li được lan truyền rộng rãi, dần dần mở thêm nhiều cửa tiệm khắp đất nước.

Nếu như bánh bao truyền thống Việt Nam thường có nhân thịt băm, mộc nhĩ và miến thì bánh bao truyền thống Trung Quốc khá phong phú với các loại nhân khác nhau: Nhân hải sản, nhân đậu đỏ, nhân đậu xanh, nhân nấm thịt...

Ngoài món bánh bao trứ danh kể trên, Trung Quốc còn có một loại bánh bao đặc biệt chứa canh có tên là bánh bao canh (汤包), khi ăn phải dùng ống hút để uống nước canh bên trong rồi mới ăn vỏ. Món này là đặc sản trên phố đi bộ gần khu Miếu Thành Hoàng ở Thượng Hải.

Nếm thử 3 món bánh cùng tên tại Việt Nam và Trung Quốc, các phiên bản này khác biệt ra sao? - Ảnh 3.

Món bánh bao đặc sản tại phố đi bộ gần khu Miếu Thành Hoàng ở Thượng Hải. Nguồn ảnh: Hoàng Minh Hồng

Nếm thử 3 món bánh cùng tên tại Việt Nam và Trung Quốc, các phiên bản này khác biệt ra sao? - Ảnh 4.

Món bánh bao này phải sử dụng cả ống hút khi ăn. Nguồn ảnh: Hoàng Minh Hồng

Bất kỳ vị khách nào ghé thăm Thượng Hải đều mong một lần nếm thử món này dù giá một chiếc bánh khá cao so với mặt bằng chung đồ ăn vặt Trung Quốc, 20 tệ/ 1 cái (xấp xỉ 70.000VND). Nhiều người còn nói đùa rằng, bánh bao canh là món không dành cho người hấp tấp bởi phần canh trong bánh là rất nóng, khi ăn phải nhẫn nại một chút mới không bị bỏng miệng.

2. Bánh chưng

Trung Quốc và Việt Nam đều có bánh chưng tuy nhiên ý nghĩa và nguồn gốc xuất xứ lại khác nhau, hình thù cũng khác nhau.

Nếu như bánh chưng của Việt Nam có từ thời Vua Hùng với người tạo ra là Lang Liêu với sự tích bánh chưng bánh dày. Bánh chưng tượng trưng cho đất, bánh dày tượng trưng cho trời, hình bánh chưng của Việt Nam là hình vuông thì bánh chưng của Trung Quốc lại hình hơi giống hình củ ấu.

Bánh bao Trung Quốc có hình dáng giống củ ấu. Nguồn ảnh: Hoàng Minh Hồng

Trong khi Việt Nam thường ăn bánh chưng dịp Tết Nguyên Đán thì người Trung Quốc lại ăn loại bánh chưng này vào dịp Tết Đoan Ngọ. Phong tục này gắn liền với nhà thơ nổi tiếng tên Khuất Nguyên - một trung thần của nước Sở thời Chiến Quốc.

Khuất Nguyên vốn tính khí cương trực nên bị nịnh thần ghen ghét, chúng nịnh đặt điều gian dối về Khuất Nguyên khiến ông phải đi đày. Trên đường đi đày, nghe tin nước Sở đã mất về tay phe địch, ông đã đau đớn trầm mình xuống dòng sông Mịch La.

Người dân vì thương xót cho vị trung thần cương trực, sợ thi thể Khuất Nguyên bị cá dưới sông rỉa nên đã làm bánh chưng buộc chỉ bảy màu để thả xuống nước, cho cá sẽ ăn bánh chưng chứ không ăn thi thể Khuất Nguyên.

Hiện nay tại các thành phố lớn người Trung Quốc họ cũng bận rộn và không phải gia đình nào cũng có thời gian để làm, như bánh chưng Việt, người dân nếu vào dịp này không làm được có thể đi ra chợ mua bánh làm sẵn với giá khoảng 2 tệ một cái (tương đương 7.000 VNĐ)

3. Bánh Trung Thu

Ngày Trung Thu còn được người Trung Quốc gọi là Tết Nữ Nhi, tết Đoàn Viên, tết tháng 8, Tết Bái Trăng… Tết Trung Thu có từ thời Đường, phát triển từ thời Tống và đến thời Minh, Thanh thì cùng với Tết Nguyên Đán là hai Tết cổ truyền lớn của người Trung Quốc.

Trong khi bánh Trung Thu của Việt Nam là có bánh nướng bánh dẻo thì người Trung Quốc chỉ có duy nhất bánh nướng và họ gọi là 月饼 (nguyệt bánh). Phần nhân bánh cũng có sự khác biệt, bánh truyền thống của Việt Nam có nhân làm từ mỡ phần, lạp sườn, lá chanh, hạt bí, trứng muối… thì bánh trung thu Trung Quốc có các loại nhân chủ yếu làm từ thực phẩm chay như long nhãn, đậu đỏ, đậu xanh…

Nếm thử 3 món bánh cùng tên tại Việt Nam và Trung Quốc, các phiên bản này khác biệt ra sao? - Ảnh 7.

Người Trung Quốc chỉ có món bánh nướng mà không có bánh dẻo. Nguồn ảnh: Sohu

Trong phong tục của người Trung Quốc, ngày 15 tháng 8 âm lịch dường như nhìn trăng tròn nhất, to nhất và sáng nhất. Họ sẽ cùng nhau ra sân uống trà, ăn bánh Trung Thu và thưởng thức ánh trăng. Tết Trung thu còn là tết đoàn viên của người Trung Quốc, do đó ảnh hưởng tập tục này, Việt Nam hay Hàn Quốc cũng đón tết Trung Thu rất lớn và trọng thịnh.

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email khampha@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên