Mỹ đã có "độc chiêu" giúp chặn đứng cuộc tổng tấn công Ukraine của QĐ Nga?

Hoài Giang |
Mỹ đã có "độc chiêu" giúp chặn đứng cuộc tổng tấn công Ukraine của QĐ Nga?
Mỹ đã có "độc chiêu" giúp chặn đứng cuộc tổng tấn công Ukraine của QĐ Nga?
Hình minh họa.

Chuyên gia Mỹ Ian Brzezinski cho rằng để ngăn Nga tấn công Ukraine, Washington nên xem xét những gì mà cha ông từng làm vào những năm 1980.

Hôm 29/11, tổ chức nghiên cứu Atlantic Council (Mỹ) đã đăng tải bài viết của nhà phân tích Ian Brzezinski với tiêu đề: "NATO thwarted a Russian invasion in 1980. Could its playbook work today?" (NATO đã ngăn được một cuộc xâm lược của người Nga vào năm 1980. Liệu bài vở thời đó có áp dụng vào tình hình hiện tại?).

Nhằm đem lại cho độc giả cái nhìn đa chiều, đặc biệt là trong bối cảnh một số quan chức Ukraine đã cảnh báo rằng Nga có thể tiến hành một chiến dịch quân sự chống lại họ trùng với Đêm Giáng sinh (24/12), chúng tôi xin được lược dịch bài viết.

Mỹ đã dùng chiến thuật gì chặn đứng cuộc xâm lược Ba Lan của Liên Xô?

Với khoảng 100.000 quân, xe tăng, thiết giáp, máy bay cường kích, pháo phản lực và các khí tài tấn công khác đang tập trung dọc biên giới phía bắc và phía đông của Ukraine, Nga đã định vị cho một cuộc xâm lược mới vào nước láng giềng.

Khi Tổng thống Mỹ Joe Biden vật lộn với cuộc khủng hoảng này, đội ngũ an ninh quốc gia của ông nên xem xét lịch sử để tìm manh mối về cách ngăn chặn Điện Kremlin tấn công một thành viên không thuộc NATO trong phạm vi ảnh hưởng của nó.

Ngược trở lại thời điểm cuối năm 1980, Tổng thống Mỹ khi đó là Jimmy Carter và đội ngũ của ông đã ngăn chặn một cuộc xâm lược của Liên Xô vào Ba Lan.

Mỹ đã có độc chiêu giúp chặn đứng cuộc tổng tấn công Ukraine của QĐ Nga?  - Ảnh 1.

Hình minh họa.

Trước đó vào đầu năm, phong trào đối lập Công đoàn Đoàn kết đã đạt được vị thế đáng kể ở Ba Lan, Moscow khi đó lo sợ sẽ mất quyền kiểm soát chính trị đối với Ba Lan và tình trạng bất ổn sẽ nhanh chóng lan sang phần còn lại của khối Hiệp ước Warsaw nên đã tập trung một đội quân lớn để sẵn sàng cho giải pháp quân sự.

So với Ukraine hiện tại, tình hình của Ba Lan khi đó thậm chí còn khó khăn hơn. Quốc gia này không có biên giới chung với các thành viên NATO, bị bao vây bởi khối Hiệp ước Warsaw và còn có tới 2 sư đoàn Liên Xô đóng trên lãnh thổ nước này.

Vào đầu tháng 12/1980, tình báo Mỹ báo cáo rằng Liên Xô đã quyết định xâm lược và một cuộc tấn công có thể xảy ra ngay lập tức.

Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Carter Zbigniew Brzezinski, người đồng thời là cha tôi (tác giả Ian Brzezinski) đã ghi lại trong ghi chú của mình như sau:

"Các đơn vị hỗ trợ hậu cần và quân y đã chuyển sang trạng thái sẵn sàng. Các khí tài đã được đưa vào các máy bay Liên Xô để chuẩn bị triển khai lực lượng đổ bộ đường không. Nói tóm lại, việc chuẩn bị (cho cuộc xâm lược) là rất to lớn".

Mỹ đã có độc chiêu giúp chặn đứng cuộc tổng tấn công Ukraine của QĐ Nga?  - Ảnh 2.

Cố vấn an ninh quốc gia Zbigniew Brzezinski (trái) và Tổng thống Mỹ Jimmy Carter (phải).

Để ngăn chặn cuộc tấn công tiềm tàng đó, Tổng thống Carter và đội ngũ của ông đã định hình một chiến lược xoay quanh các mục tiêu sau:

Đầu tiên là không cho Liên Xô có được lợi thế bất ngờ, làm dịu tình hình bằng cách thuyết phục cả chính phủ Ba Lan và Tổ chức Đoàn kết tránh khiêu khích lẫn nhau và Moscow - đồng thời khuyến khích cả hai kháng cự trong trường hợp bị xâm lược.

Thứ hai là tìm cách ngăn Điện Kremlin ra quyết định xâm lược thông qua các áp lực quốc tế và cảnh báo cái giá phải trả cho hành động xâm lược.

Tận dụng các mối quan hệ với người Ba Lan của mình, Zbigniew Brzezinski - người được sinh ra ở Warsaw đã liên hệ trực tiếp với các nhà lãnh đạo của phong trào Công đoàn Đoàn kết và thậm chí với Giáo hoàng John Paul II - vị giáo hoàng duy nhất cho tới nay là người Ba Lan.

Giáo hoàng John Paul II sau đó đã khuếch đại những cảnh báo này trên khắp các mạng lưới sâu rộng của Giáo hội Công giáo ở Ba Lan.

Mỹ đã có độc chiêu giúp chặn đứng cuộc tổng tấn công Ukraine của QĐ Nga?  - Ảnh 3.

Cố vấn an ninh quốc gia Zbigniew Brzezinski (trái) bắt tay Giáo hoàng John Paul II (phải).

Các lãnh đạo Công đoàn Đoàn kết cũng đã thực hiện các bước để bảo vệ bản thân nhưng cũng đóng cửa các nhà máy và hầm mỏ - một tín hiệu gửi tới các nhà lãnh đạo Liên Xô về sự sẵn sàng chống xâm lược.

Trong khi đó, Nhà Trắng đã vận động sự ủng hộ của các đồng minh trong NATO và cuộc họp giữa các Bộ trưởng Quốc phòng và Ngoại giao NATO vào giữa tháng 12/1980 đã thể hiện sự thống nhất và quyết tâm chưa từng có của Liên minh.

Cuộc họp của NATO được tiến hành khi chiếc đầu tiên trong số 4 máy bay trinh sát của Mỹ đến Đức để bắt đầu giám sát các lực lượng thuộc khối Hiệp ước Warsaw - giúp làm rõ rằng NATO sẽ triển khai quân đội ngoài kế hoạch hiện có nếu Ba Lan bị xâm lược.

Trong khi đó, các bộ trưởng ngoại giao đã cung cấp cho báo giới một loạt các biện pháp trừng phạt kinh tế và ngoại giao có thể áp đặt vào Liên Xô.

Các biện pháp bao gồm chấm dứt tất cả các dự án kinh tế quy mô lớn - có tính tới một đường ống dẫn khí đốt mới nối Siberia và Tây Âu, đình chỉ các khoản tín dụng, cấm vận ngũ cốc, chấm dứt cung cấp máy móc và thiết bị điện tử, áp đặt một cuộc tẩy chay thương mại toàn diện, cấm tàu ​​Liên Xô đến các cảng Phương Tây, đình chỉ các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí, triệu hồi các đại sứ ở Moscow và cắt giảm các liên hệ chính trị, văn hóa với Liên Xô...

Mỹ đã có độc chiêu giúp chặn đứng cuộc tổng tấn công Ukraine của QĐ Nga?  - Ảnh 4.

Bức tượng của nhà thơ Nga Pushkin trước một biển quảng cáo của Pepsi (Nguồn: Sputnik).

Sau đó, chính quyền Carter thông báo với Moscow (cả trực tiếp và thông qua các vụ rò rỉ truyền thông chủ đích) rằng cuộc xâm lược Ba Lan sẽ gây ra hỗn loạn trong khối Hiệp ước Warsaw, cắt đứt quan hệ của Moscow với các đảng cộng sản ở Tây Âu và các quốc gia của Phong trào Không liên kết đồng thời làm tăng cường hơn nữa hợp tác quân sự Mỹ-Trung.

Độ tin cậy của những tín hiệu này được củng cố bởi thế trận quân sự của NATO. Hơn 20 sư đoàn đã được lệnh đóng quân dọc "Bức màn sắt" và nhiều sư đoàn khác đã sẵn sàng tiếp viện.

Việc hơn 300.000 lính Mỹ được triển khai đến Châu Âu để củng cố thế trận phòng thủ khi đó có lẽ đã là yếu tố quyết định trong bối cảnh Liên Xô đã bị Mỹ làm cho suy yếu bằng cách hỗ trợ cho lực lượng Mujahideen ở Afghanistan.

Kế hoạch xâm lược Ba Lan của Liên Xô cuối cùng đã bị ngăn cản bởi các hành động ngoại giao, đe dọa trừng phạt và thể hiện sức mạnh của NATO mà ông Carter đã đưa ra một cách quyết đoán.

Cuộc khủng hoảng bắt đầu "hạ nhiệt" vào cuối tháng 12 và sau đó trở thành một trong những thành công của ông Carter.

Mỹ đã có độc chiêu giúp chặn đứng cuộc tổng tấn công Ukraine của QĐ Nga?  - Ảnh 5.

Lính Anh trong cuộc tập trận của NATO ở Tây Đức vào năm 1979.

"Độc chiêu" có thể tái áp dụng cho Ukraine hay không?

Tổng thống Mỹ đương nhiệm Joe Biden và đội ngũ của ông nên so sánh bối cảnh hiện tại, cách tiếp cận và các bước tiếp theo để ngăn chặn sự xâm lược của Nga với "công thức" của Carter đối với cuộc khủng hoảng năm 1980.

Tuy nhiên vẫn tồn tại những điểm khác biệt cơ bản. Đầu tiên là thế trận của NATO hiện tại đã "mỏng" hơn đáng kể so với thời Chiến tranh Lạnh

Khác biệt thứ hai - và có lẽ quan trọng hơn nhiều đó là Tổng thống Nga Vladimir Putin không thể không nhận thấy rằng nhiều quan chức hàng đầu trong đội ngũ của ông Biden từng ở trong chính quyền Obama khi Nga sáp nhập Crimea vào năm 2014.

Việc Moscow tăng cường binh lực dọc biên giới Ukraine vào tháng 4/2021 đã nhận được phản ứng im lặng từ NATO - bao gồm cả từ Washington.

Những sự kiện vào mùa hè năm nay ở Afghanistan cũng gây ảnh hưởng lớn. Chiến dịch di tản vào tháng 8 thay vì nhấn mạnh sự thống nhất của NATO và sức mạnh của Mỹ lại gieo rắc sự chia rẽ và đặt ra câu hỏi - bao gồm cả ở Moscow - về quyết tâm quân sự của Washington.

Mỹ đã có độc chiêu giúp chặn đứng cuộc tổng tấn công Ukraine của QĐ Nga?  - Ảnh 7.

Lính Mỹ nghỉ ngơi trong chiến dịch di tản tại Sân bay quốc tế Kabul vào tháng 8/2021.

Trong khi chính quyền Biden đang chia sẻ thông tin tình báo, phối hợp với Ukraine và các đồng minh, họ đã không công khai nêu rõ các biện pháp trừng phạt ngoại giao và kinh tế đang được cân nhắc nếu Nga tái xâm lược Ukraine.

Nói tóm lại, Washington và các đồng minh NATO của họ vẫn chưa chứng minh việc họ sẵn sàng đọ sức về kinh tế và quân sự với Moscow.

Vào thời điểm Moscow dự tính một cuộc xâm lược Ba Lan, ông Putin đã có thâm niên công tác 5 năm trong KGB.

Có nghĩa là quyết tâm của Mỹ và đồng minh khi đó là một trong những tiêu chuẩn mà chủ Điện Kremlin đang sử dụng để đo lường quyết tâm của Phương Tây khi suy nghĩ về động thái tiếp theo đối với Ukraine.

Khi triển vọng của một cuộc xâm lược khác của Nga đang tăng lên, NATO hiện tại phải thay đổi để có được mức độ quyết tâm mà họ đã từng có trong bối cảnh khó khăn hơn nhiều vào năm 1980.

Nhà phân tích Ian Brzezinski là thành viên cao cấp tại Atlantic Council và từng là Phó trợ lý về chính sách Châu Âu và NATO của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ.

Mỹ đã có độc chiêu giúp chặn đứng cuộc tổng tấn công Ukraine của QĐ Nga?  - Ảnh 10.

Nhà phân tích Ian Brzezinski.

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên