Mỹ bất ngờ “trở mặt”, đẩy đồng minh bên bờ vực sụp đổ: Thảm kịch đau đớn!

Anh Tú |
Mỹ bất ngờ “trở mặt”, đẩy đồng minh bên bờ vực sụp đổ: Thảm kịch đau đớn!
Mỹ bất ngờ “trở mặt”, đẩy đồng minh bên bờ vực sụp đổ: Thảm kịch đau đớn!
Tổng thống Mỹ Joe Biden quyết định đã đến lúc phải rời khỏi Afghanistan. Ảnh: WSJ

Tốc độ rút quân nhanh chóng đã khiến nhiều người Afghanistan cảm thấy rằng họ đang bị bỏ lại một mình để đối phó với mớ hỗn độn tạo ra, một phần là do các chính sách của Mỹ.

RÚT QUÂN TRONG HỖN LOẠN

Sau nhiều năm chứng kiến sự mệt mỏi của ​​các lực lượng Mỹ tham gia chiến đấu và rồi chết trận ở một vùng đất xa xôi, Tổng thống Joe Biden, trước áp lực ngày càng gia tăng của cử tri trong nước, đã quyết định rút quân khỏi Afghanistan.

Chẳng để mất thời gian, tổ chức vũ trang cực đoan Taliban đã ngay lập tức chiếm lĩnh những khu vực mà Quân đội Mỹ để lại, giết hại dân thường, cướp chính quyền và quét sạch những nỗ lực trị giá hàng tỷ đô la của người dân Mỹ.

Đó là những gì đã từng xảy ra sau khi Tổng thống Barack Obama rút các lực lượng Mỹ khỏi Iraq vào năm 2011: Các phần tử thánh chiến của Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) nhanh chóng lập ra một tiểu vương quốc cực đoan, khiến Lầu Năm Góc phải điều động quân đội tới để tiêu diệt chúng.

Đây cũng là một kịch bản có thể sẽ xảy ra ở Afghanistan khi Tổng thống Biden đưa ra mệnh lệnh chấm dứt cuộc chiến dài nhất của Mỹ đã mở đường tiến quân cho Taliban, nhóm cực đoan mà Washington triển khai lực lượng tới Afghanistan hòng lật đổ sau vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001.

Mỹ bất ngờ “trở mặt”, đẩy đồng minh bên bờ vực sụp đổ: Thảm kịch đau đớn! - Ảnh 1.

Các tay súng IS tiến qua sa mạc ở Iraq gần Tikrit vào năm 2014. Ảnh: NYT

Để giành được các lợi ích ở những xã hội xa xôi và đầy phức tạp như Afghanistan và Iraq đã khiến giới hoạch định chính sách của cả hai đảng trong chính quyền Mỹ phải trải qua không biết bao nhiêu cơn đau đầu kể từ khi Tổng thống George W. Bush phát động “cuộc chiến chống khủng bố” gần hai thập kỷ trước.

Những năm sau đó, ngay cả việc định nghĩa các lợi ích này cũng rất lung lay. Mỹ lấy cớ truyền bá dân chủ và nhân quyền cùng một số giá trị khác và bỏ ra bao nỗ lực tốn kém nhưng kết quả nhận về lại rất ít.

Theo một số nhà phân tích và các cựu quan chức Mỹ, kết quả là, cả bạn bè và đối thủ của Washington đều nhận thức được rằng sẽ không bao giờ có thể đảm bảo Mỹ sẽ gắn bó trong bao lâu.

“Theo kinh nghiệm từ bản thân tôi, với tư cách là một quốc gia và với tư cách là một chính phủ thì chúng ta đang thiếu sự kiên nhẫn chiến lược. Đáng buồn thay, tại khu vực, các đối thủ của chúng ta đã tính đến kịch bản chúng ta không đi đúng hướng”, Ryan Crocker, cựu quan chức ngoại giao đã nghỉ hưu và từng là Đại sứ Mỹ tại Iraq và Afghanistan cho biết.

Mỹ bất ngờ “trở mặt”, đẩy đồng minh bên bờ vực sụp đổ: Thảm kịch đau đớn! - Ảnh 2.

Một máy bay trực thăng của Mỹ trên bầu trời Kabul vào tháng 5/2021. Ảnh: NYT

CHUYÊN GIA AFGHANISTAN: NƯỚC MỸ ĐÃ TRỞ MẶT

Tổng thống Biden quyết định đã đến lúc phải rời khỏi Afghanistan, bất chấp rủi ro những diễn biến trong tương lai có thể khiến Mỹ phải quay trở lại.

Tháng trước, trong bài phát biểu bảo vệ chính sách của mình, ông Biden lập luận rằng việc tái thiết đất nước Afghanistan không phải là việc của Mỹ.

“Chúng tôi không đến Afghanistan để xây dựng đất nước” người đứng đầu Nhà Trắng phát biểu. “Việc quyết định tương lai và điều hành đất nước như thế nào thuộc về quyền và nghĩa vụ của chính người dân Afghanistan”.

Sau hai thập kỷ, ông Biden cho rằng, việc triển khai quân đội Mỹ ở lâu hơn nữa “không phải là giải pháp, mà là một công thức để hiện diện tại đó vô thời hạn”.

Mỹ bất ngờ “trở mặt”, đẩy đồng minh bên bờ vực sụp đổ: Thảm kịch đau đớn! - Ảnh 3.

Lính Mỹ tại một tiền đồn gần Kamu, Afghanistan, tháng 10/2008. Ảnh: NYT

Chính sách này đã vấp phải nhiều áp lực trong những ngày gần đây khi lực lượng Taliban chiếm giữ 6 thủ phủ cấp tỉnh còn Quân đội Afghanistan bộc lộ rõ sự yếu kém của mình.

Nhiều chuyên gia an ninh cảnh báo rằng các nhóm khủng bố như Al Qaeda và Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS có thể sử dụng Afghanistan làm bàn đạp để tiến hành các cuộc tấn công mới ở nước ngoài.

Thế nhưng, cho đến nay, ông Biden vẫn chưa tỏ rõ dấu hiệu nào cho thấy sẽ thay đổi hướng đi và quan điểm này lại nhận được sự hậu thuẫn từ các cuộc thăm dò với kết quả hầu hết người Mỹ ủng hộ việc rút quân.

Tốc độ rút quân nhanh chóng đã khiến nhiều người Afghanistan cảm thấy rằng họ đang bị bỏ lại một mình để đối phó với mớ hỗn độn tạo ra, một phần là do các chính sách của Mỹ.

Omar Sadr, giáo sư khoa học chính trị ở Thủ đô Kabul của Afghanistan cho rằng, những vấn đề như sự yếu kém của lực lượng an ninh Afghanistan là do Mỹ đã không làm việc sát sao với các thể chế chính trị và văn hóa của đất nước này.

“Toàn bộ quá trình xây dựng nhà nước không dựa trên nhu cầu và hoàn cảnh của địa phương mà dựa trên một mô hình được đưa từ bên ngoài vào đây,” ông Omar Sadr phân tích. “Thế nên, giờ đây chúng ta đang chứng kiến ​​sự sụp đổ nhanh chóng của trật tự nhà nước”.

Orzala Nemat, một học giả và cũng là nhà nghiên cứu người Afghanistan thậm chí còn lên tiếng cáo buộc mạnh mẽ hơn: “Mỹ làm cho đất nước chúng tôi phải phụ thuộc mọi thứ vào họ trong suốt 20 năm, rồi một ngày họ đột ngột quyết định rời đi. Họ ra đi mà không đảm bảo cho Afghanistan có thể đạt được bất cứ tiến bộ nào”.

Bà Orzala Nemat thừa nhận những rắc rối hiện tại ở Afghanistan có nguyên nhân từ nhiều phía nhưng không thể không có vai trò của Mỹ ở đây.

“Với tốc độ, quy mô và mức độ can dự của họ ở Afghanistan, họ phải có trách nhiệm lớn hơn”.

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức mới nhất, xem tin nóng trong ngày nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên