Muốn kéo Campuchia khỏi "tay" Trung Quốc, Mỹ sẽ phải "chi đậm"

Nam Anh |
Muốn kéo Campuchia khỏi "tay" Trung Quốc, Mỹ sẽ phải "chi đậm"
Muốn kéo Campuchia khỏi "tay" Trung Quốc, Mỹ sẽ phải "chi đậm"
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tườn Campuchia Hun Sen. Ảnh: AFP.

Theo các chuyên gia, Washington sẽ cần phải chi "đậm" để có thể tạo ra những bước tiến mới trong mối quan hệ với Phnom Penh.

"Thời điểm vàng" cho Mỹ và Campuchia

Sau chuyến thăm của Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman đến Phnom Penh vào tuần trước, đã dấy lên luồng thông tin cho rằng, mục đích chính được gửi gắm của chính quyền Tổng thống Joe Biden trong chuyến đi này là xem xét khả năng củng cố lại quan hệ với Campuchia.

Trong một bài báo gần đây, hãng thông tấn nhà nước của Campuchia viết, đã đến lúc Mỹ và Campuchia, củng cố lại quan hệ.

Mỹ cũng đã cử Thứ trưởng Ngoại giao Sherman, quan chức cấp cao nhất của nước này đến thăm Campuchia trong nhiều năm qua. Bà Sherman đã đến Phnom Penh trong chuyến công du qua nhiều nước châu Á. Tại Campuchia, bà đã có cuộc gặp trực tiếp với Thủ tướng Hun Sen, trong đó nhà ngoại giao kỳ cựu này kêu gọi Phnom Penh duy trì một "chính sách đối ngoại độc lập và cân bằng".

Không rõ là liệu cách tiếp cận của chính quyền Tổng thống Biden có thành công hay không bởi chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump trước đó đã nỗ lực tương tự nhưng không có kết quả. Theo các chuyên gia, nguyên nhân chủ yếu là do sức ảnh hưởng của Trung Quốc gia tăng ở Campuchia.

Vấn đề chính gây tranh cãi lớn hiện nay giữa hai nước là việc Mỹ cáo buộc Campuchia cho phép quân đội Trung Quốc đóng quân tại căn cứ hải quân Ream. Phnom Penh mạnh mẽ bác bỏ. Trong tuyên bố mới nhất, Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia Tea Banh, xác nhận Trung Quốc chỉ là đang hỗ trợ Campuchia nâng cấp căn cứ này.

Tuy nhiên, xem ra, Mỹ vẫn còn nhiều hoài nghi bất chấp việc Campuchia khẳng định sẽ không bao giờ chấp nhận bất kỳ căn cứ quân sự nước ngoài nào trên đất của mình, kể cả của Trung Quốc hay Mỹ.

Mỹ nói Phnom Penh đang tiến gần đến "mức nguy hiểm"

Mỹ cho rằng, với việc cho phép Bắc Kinh kiểm soát nhiều hơn căn cứ hải quân có vị trí địa chiến lược này và từng bước mở rộng ảnh hưởng ở sườn phía nam mới trên Biển Đông đang tranh chấp, Phnom Penh đang tiến gần đến "mức nguy hiểm" từ chính sách ngoại giao này.

Đáp trả, Campuchia lập luận, là một chính phủ có chủ quyền và quyền độc lập, họ có quyền quyết định những gì xảy ra trên đất của mình, kể cả tại các căn cứ quân sự. Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Phnom Penh Post trước chuyến thăm của bà Sherman, Bộ trưởng Quốc phòng Tea Banh tuyên bố: "Chính Campuchia sẽ sử dụng căn cứ hải quân này và Campuchia nắm quyền kiểm soát và hoạt động ở vùng đất này".

Rắc rối lớn trong quan hệ Mỹ-Campuchia đã lộ ra vào đầu năm 2017 khi Phnom Penh đơn phương đình chỉ các cuộc tập trận chung với Washington và thay thế bằng các cuộc huấn luyện thường niên với Trung Quốc.

Cuối năm đó, chính phủ Campuchia cũng loại bỏ một tổ chức do Bộ Ngoại giao Mỹ tài trợ và đóng cửa một tờ báo thuộc sở hữu của Mỹ.

Vào tháng 11/2017, chính phủ tuyên bố giải tán đảng đối lập Cứu quốc (CNRP) với cáo buộc lật đổ chính phủ hợp pháp. Ông Hun Sen từng tuyên bố, Mỹ đã giật dây cho các hoạt động chống phá chính quyền của ông thông qua đảng đối lập. Cả CNRP và Washington đều bác bỏ cáo buộc này.

Nhưng "lổ hổng" lớn nhất trong quan hệ Mỹ-Campuchia là việc Phnom Penh ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc, một động thái mà Washington nhận định "sẽ rất phức tạp" do nó trải rộng từ các khoản đầu tư lớn cho đến hoạt động đào tạo các nhà báo và quan chức Campuchia.

Trung Quốc đã trở thành nhà đầu tư lớn nhất tại Campuchia, chiếm 43% trong tổng số 3,6 tỷ USD vốn FDI mà Phnom Penh nhận được vào năm 2019.

Trong cuộc chiến giằng co nhằm giành lại Campuchia, Mỹ đã đơn giản hóa vấn đề bằng cách tập trung chủ yếu vào câu hỏi liệu quân đội Trung Quốc có được phép đóng quân trên đất Campuchia hay không.

Còn nhớ, vào cuối năm 2018, Phó Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ là Mike Pence đã viết thư riêng cho ông Hun Sen về vấn đề này. Vào thời điểm đó, các hoạt động đó được cho là chỉ là "dự án phát triển du lịch" do Trung Quốc xây dựng ở tỉnh Koh Kong.Vào năm 2019, các cáo buộc tập trung vào việc quân đội Trung Quốc có thể được phép tiếp cận căn cứ hải quân Ream ở tỉnh Sihanoukville hay không, một thông tin mà chính phủ Campuchia đã nhiều lần bác bỏ.

Nhưng nếu đúng như cáo buộc của Mỹ, chính nó sẽ thay đổi cơ bản kế hoạch an ninh ở Biển Đông đang tranh chấp. Vì nếu được quyền tiếp cận căn cứ hải quân Ream, Trung Quốc sẽ đưa các lực lượng đến gần lãnh thổ tranh chấp với các nước trong khu vực và sẽ tiếp tục có những động thái phi pháp ngang ngược bị cộng đồng quốc tế lên án gay gắt, tờ Asia Times viết.

Mỹ sẵn sàng chi tiền để giành lại Campuchia?

Theo báo cáo của Tổ chức Sáng kiến ​​Minh bạch Hàng hải Châu Á (AMTI), đầu năm nay, có thông tin tiết lộ rằng, các cơ sở mới do Trung Quốc tài trợ đang được xây dựng tại cùng một địa điểm, với tốc độ rất nhanh.

Đó là lý do Thứ trưởng Sherman thực hiện chuyến công du đến Campuchia. Theo giới phân tích, đó có thể là lý do khiến Campuchia quyết định hủy các cuộc tập trận quân sự chung "Rồng vàng" năm 2021 với Trung Quốc dù thông báo của Phnom Penh đưa ra là "do thiệt hại từ Covid-19 và trận lụt lớn năm ngoái".

Giới chuyên gia cho rằng, trước "sự tấn công quyến rũ" của Washington, xem ra Phnom Penh cũng đang dần "mềm lòng". Thực tế là Phnom Penh mới đây đã có động thái hòa giải khi cho phép tùy viên quân sự Mỹ thăm căn cứ hải quân Ream để làm rõ mọi việc.

Theo các chuyên gia, Mỹ nên tập trung nhiều hơn vào kinh tế khi nói chuyện với Campuchia vì đây là yếu tố có thể làm suy yếu sự phụ thuộc thương mại và đầu tư của Phnom Penh vào Trung Quốc.

Cơ quan truyền thông nhà nước của Campuchia AKP mới đây đã không đề cập đến các vấn đề gây tranh cãi trong chuyến thăm của bà Sherman mà chỉ lưu ý rằng, bà đã thảo luận về đầu tư bổ sung cũng như đàm phán lại khoản nợ lịch sử của Campuchia với Mỹ. Khoản nợ lên đến 600 triệu USD này, được vay từ những năm 1970 (dưới thời chính quyền Lon Nol) là vấn đề gây tranh cãi lâu năm đối với chính phủ Thủ tướng Hun Sen. Trợ lý riêng của ông Hun Sen, Eang Sophalleth hồi tuần qua cho biết, Thủ tướng muốn Mỹ chuyển 70% khoản nợ thành hỗ trợ phát triển mới cho Campuchia.

Washington vẫn chưa có bất kỳ tuyên bố nào về món nợ này kể từ sau chuyến thăm của bà Sherman, nhưng giới phân tích cho rằng, chính quyền ông Biden quyết tâm "sẽ chi tiền" để giành lại Campuchia từ tay Trung Quốc.

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức VN nhanh nhất, xem tin thế giới mới nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên