Mùi hương lạ trong chiếc bình đậy kín của lăng mộ 3.400 năm, chuyên gia: Bất ngờ thú vị

Minh Hằng |
Mùi hương lạ trong chiếc bình đậy kín của lăng mộ 3.400 năm, chuyên gia: Bất ngờ thú vị
Mùi hương lạ trong chiếc bình đậy kín của lăng mộ 3.400 năm, chuyên gia: Bất ngờ thú vị
Một chiếc bình được phân tích bằng khối phổ kế. Ảnh: J. La Nasa et al./Journal of Archaeological Science.

Vì sao việc phát hiện và phân tích mùi hương trong lăng mộ Ai Cập 3.400 năm lại khiến các chuyên gia cảm thấy bất ngờ?

Theo đó, hơn 3.400 năm, sau khi hai người trong lăng mộ Ai Cập cổ đại yên nghỉ, những chiếc bình được cho là để đựng thức ăn cho họ ở ‘thế giới bên kia’ vẫn còn toả ra mùi hương. Đó là gì?

Cụ thể, một nhóm các nhà hoá học và nhà khảo cổ đã tiến hành phân tích về những mùi hương này để xác định rõ về thành phần ở trong những chiếc bình. Nghiên cứu này cho thấy về các nhà nghiên cứu phân tích, tìm hiểu về mùi hương có thể làm tăng sự hiểu biết của chúng ta về quá khứ, đồng thời làm cho các chuyến thăm bảo tàng có lẽ sẽ trở nên phong phú hơn.

Mùi hương lạ trong chiếc bình đậy kín của lăng mộ 3.400 năm, chuyên gia: Bất ngờ thú vị - Ảnh 1.

Bức vẽ được tìm thấy trong lăng mộ cho thấy vợ chồng Kha và Merit thờ phụng thần Osiris. Ảnh: Leemage/Corbis/Getty

Lăng mộ 3.400 năm tuổi được phát hiện trong tình trạng còn khá nguyên vẹn tại nghĩa địa Deir el-Medina, gần Luxor vào năm 1906. Lăng mộ là nơi yên nghỉ của kiến trúc sư Kha và vợ của ông là Merit.

Đây thực sự là một phát hiện quan trọng đối với các nhà Ai Cập học. Bởi lăng mộ 3.400 năm tuổi này chính là ngôi mộ không thuộc hoàng gia nhưng hoàn chỉnh nhất từng được tìm thấy tại Ai Cập. Lăng mộ cổ đã tiết lộ thông tin quan trọng về cách mà những người có địa vị cao trong xã hội bấy giờ được đối xử sau khi qua đời.

Tuy nhiên, có một điều bất thường vào thời điểm đó, chính là việc nhà khảo cổ tìm ra lăng mộ đã không mở xác ướp hoặc xem những thứ ở trong những chiếc bình đậy kín. Thậm chí là các chuyên gia không hề mở ra sau khi những cổ vật này được chuyển đến Bảo tàng Ai Cập tại Turin, Italy. Chính vì vậy, thứ đựng ở bên trong những chiếc bình trên vẫn còn là một bí ẩn, dù có một vài manh mối.

Phát hiện bất ngờ về mùi hương trong lăng mộ cổ

Bà Ilaria Degano, một nhà hoá phân tích tại Đại học Pisa (Italy), chia sẻ: "Đây thực sự là một bộ sưu tập tuyệt vời. Khi nói chuyện với những quản lý của bảo tàng, chúng tôi được biết rằng có một ít mùi trái cây ở trong các bình trưng bày".

Sau đó, bà Ilaria Degano và đồng nghiệp đã đặt nhiều hiện vật, trong đó gồm có những chiếc bình đậy kín và cốc không đậy có chứa thực phẩm thời cổ xưa vào bên trong túi nhựa khoảng vài ngày nhằm thu thập những phân tử dễ bay hơi bốc lên. Nhóm chuyên gia sau đó đã sử dụng khối phổ kế để xác định về thành phần mùi hương của từng mẫu.

Kết quả, các chuyên gia tìm thấy các aldehyde và hydrocarbon chuỗi dài, dấu hiệu của sáp ong; trimethylamine thường gắn liền với cá khô; các aldehyde khác thường thấy trong trái cây.

Chuyên gia Ilaria Degano cho biết: "Khoảng 2/3 số hiện vật đã mang lại kết quả. Đây là một bất ngờ thú vị".

Mùi hương lạ trong chiếc bình đậy kín của lăng mộ 3.400 năm, chuyên gia: Bất ngờ thú vị - Ảnh 3.

Mùi hương trong lăng mộ có thể được tái tạo từ nhiều hiện vật khác nhau. Ảnh:Adobe Stock

Theo các chuyên gia, phát hiện mới về mùi hương này sẽ giúp phục vụ cho một dự án lớn hơn. Theo đó, mục đích của dự án này chính là để phân tích lại lăng mộ, đồng thời tạo ra bức tranh toàn diện hơn về phong tục mai táng của những cư dân không thuộc hoàng gia trong giai đoạn mà vợ chồng Kha và Merit qua đời, tức là khoảng 70 năm trước khi Pharaoh Tutankhamun lên ngôi.

Đây cũng không phải là lần đầu tiên mùi hương có thể giúp tiết lộ thông tin quan trọng về Ai Cập cổ đại. Trước đó, vào năm 2014, các nhà nghiên cứu cũng đã chiết xuất được những phân tử bay hơi từ băng vải có niên đại từ 5.000 – 6.300 năm. Băng vải này được dùng để quấn hài cốt tại một số nghĩa địa thời Ai Cập cổ đại.

Phát hiện về mùi hương giúp các nhà nghiên cứu xác nhận được sự hiện diện của những chất được dùng để ướp xác với đặc tính kháng khuẩn. Điều này cũng cho thấy rằng, người Ai Cập cổ đại đã tiến hành thử nghiệm ướp xác sớm hơn tới 1.500 năm so với những gì mà các nhà khoa học từng nghĩ.

Theo ông Stephen Buckley, nhà khảo cổ, đồng thời là nhà hoá phân tích tại Đại học York, Anh, cũng là thành viên của nhóm nghiên cứu vào năm 2014, phân tích mùi hương là lĩnh vực khảo cổ vẫn chưa được khám phá sâu rộng.

Ông Stephen Buckley nhận định: "Các nhà khảo cổ từng bỏ qua các chất dễ bay hơi vì cho rằng chúng sẽ biến mất khỏi hiện vật. Tuy nhiên, nếu muốn hiểu được về người Ai Cập cổ đại, bạn sẽ muốn đi sâu vào thế giới của mùi hương".

Bên cạnh việc tiết lộ nhiều thông tin hơn về các nền văn minh trong quá khứ, mùi hương cổ xưa có thể thêm một cách trải nghiệm cho du khách tại các viện bảo tàng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc tái tạo lại những mùi hương cổ xưa không phải là điều dễ dàng.

Nghiên cứu mới này được công bố trên Journal of Archaeological Science.

Bài viết tham khảo nguồn: Nature, Ancientorigins

https://soha.vn/mui-huong-la-trong-chiec-binh-day-kin-cua-lang-mo-3400-nam-chuyen-gia-bat-ngo-thu-vi-20220405170505525.htm

Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email khampha@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

Soha
Trí Thức Trẻ
    Công ty Cổ phần VCCorp

    © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

    Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
    Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
    Email: btv@soha.vn
    Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên mạng số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
    Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân
    Điện thoại: 024 7309 5555

    Liên hệ quảng cáo:
    Hotline: 0942.86.11.33
    Email: giaitrixahoi@admicro.vn
    Hỗ trợ & CSKH:
    Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
    số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
    Tel: (84 24) 7307 7979
    Fax: (84 24) 7307 7980
    Chính sách bảo mật

    Chat với tư vấn viên