Nhanh hơn tên lửa nhưng "Hắc điểu" SR-71 Mỹ phải quay đầu trước vũ khí nào của Liên Xô?

Nguyễn Hiếu |
Nhanh hơn tên lửa nhưng "Hắc điểu" SR-71 Mỹ phải quay đầu trước vũ khí nào của Liên Xô?
Nhanh hơn tên lửa nhưng "Hắc điểu" SR-71 Mỹ phải quay đầu trước vũ khí nào của Liên Xô?
Máy bay SR-71

Dù sau 55 năm kỷ lục tốc độ của máy bay trinh sát SR-71 vẫn chưa bị xô đổ, điều gì đã khiến một chiếc máy bay đáng kinh ngạc như vậy không còn chỗ đứng trong chiến tranh hiện đại?

Chiến tranh Lạnh - Khi mà tốc độ là yếu tố quan trọng nhất

Sau 55 năm thực hiện chuyến bay đầu tiên Lockheed SR-71 Blackbird đến nay vẫn giữ kỷ lục về máy bay có tốc độ nhanh nhất và trần bay cao nhất . Nó từng được vinh danh là "tuyệt tác công nghệ" những năm Chiến tranh Lạnh.

Ngày nay, cho dù công nghệ hàng không đã phát triển vượt bậc, nhưng một mẫu máy bay có tốc độ nhanh như SR-71 vẫn chưa xuất hiện. Phải chăng động cơ phản lực hiện đại lại thua kém loại động cơ đã phát triển hơn 50 năm trước?

Các máy bay chiến đấu hiện đại, kể cả tiêm kích tàng hình thế hệ 5 đều được thiết kế với tốc độ tối đa khoảng trên Mach 2 (khoảng hơn 2.000 km/h), trong khi đó Blackbird có thể bay với tốc độ tối đa lên tới 4.099 km/h, thậm chí lên tới 4.322km/h trong một sự kiện tại Lybia năm 1986.

Không chỉ sở hữu tốc độ cao, SR-71 còn nổi bật với thiết kế vượt thời gian với khả năng tàng hình ngay trước khi công nghệ này phát triển. Thân máy bay được chế tạo bằng hợp kim titan và được phủ lớp sơn đen huyền bí, nhằm giảm nhiệt độ khi bay ở tốc độ cao.

Khoảng 32 chiếc SR-71 đã được chế tạo và đưa vào sử dụng trong Không quân Mỹ cho nhiệm vụ trinh sát chiến lược. Nhờ vào tốc độ nhanh hơn tên lửa, trần bay vượt quá tầm với của phần lớn hệ thống phòng không thời đó, Blackbird dễ dàng bay qua lãnh thổ đối phương để chụp ảnh rồi biến mất.

Blackbird được Không quân Mỹ sử dụng trong giai đoạn 1964-1998. Máy bay này chính thức ngừng sử dụng vào năm 1998. Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) tiếp tục sử dụng máy bay này thêm một vài năm, chủ yếu để nghiên cứu công nghệ.

Dù được xem là kiệt tác công nghệ, Blackbird đóng góp rất ít cho nhiệm vụ trinh sát chiến lược, như thiết kế ban đầu của nó. Giữa những năm 1970, sự phát triển mạnh của công nghệ vệ tinh do thám có thể đảm nhận phần lớn công việc trinh sát của SR-71, mà không cần phải lo lắng việc xâm nhập không phận quốc gia có chủ quyền, hay việc bị bắn hạ.

Những vệ tinh hiện đại ngày nay có thể chụp ảnh một khu vực bất kỳ nào trên Trái Đất với độ phân giải cao gấp nhiều lần những gì SR-71 có thể làm. Điều đó khiến vai trò về một máy bay trinh sát siêu tốc mới thay thế cho SR-71 dần trở nên vô nghĩa.

Bên cạnh đó, cái giá cho tốc độ siêu nhanh của SR-71 là độ tin cậy trong vận hành. Có tới 12 trong số 32 chiếc SR-71 bị mất trong các vụ tai nạn. Nó cũng là một chiếc máy bay quá phức tạp để vận hành.

Nhanh hơn tên lửa nhưng Hắc điểu SR-71 Mỹ phải quay đầu trước vũ khí nào của Liên Xô? - Ảnh 2.

Máy bay SR-71

Mỗi khi SR-71 làm nhiệm vụ phải có một đội quân để chuẩn bị với thời gian đếm ngược như một sứ mệnh không gian. Phi công phải mặc đồ bảo hộ ngoài không gian như phi hành gia.

Suy cho cùng, tốc độ siêu nhanh của SR-71 mang tính biểu tượng nhiều hơn là giá trị sử dụng của nó.

Kẻ ngáng đường mang tên MiG-31

Dù được thiết kế cho nhiệm vụ trinh sát chiến lược trên lãnh thổ Liên Xô, SR-71 chưa từng một lần bay qua không phận Moscow. Không quân Mỹ đã dừng các phi vụ trinh sát trên không phận Liên Xô vào năm 1960, sau khi một phi cơ do thám U-2 bị bắn hạ bởi tên lửa phòng không S-75 Dvina.

Bên cạnh mối đe dọa từ tên lửa phòng không, ngay khi SR-71 thực hiện chuyến bay đầu tiên, Liên Xô cũng thử nghiệm máy bay đánh chặn siêu âm MiG-25 Foxbat. MiG-25 có thể bay với tốc độ tối đa tới 3.490 km/h.

Đến năm 1975, Liên Xô còn phát triển một phiên bản tiêm kích đánh chặn đáng sợ hơn là MiG-31 Foxhound. MiG-31 có thể bay với tốc độ tối đa Mach 2.83 (khoảng 3.492 km/h) và tối đa có thể lên đến Mach 3.2 (khoảng 3.951 km/h) không thua kém nhiều so với SR-71.

MiG-31 mang theo 4 tên lửa không đối không tầm xa R-33. Tên lửa này được thiết kế để tiêu diệt các mục tiêu tốc độ cao như SR-71, máy bay ném bom siêu âm B-1 Lancer và máy bay ném bom B-52.

Tốc độ siêu nhanh của MiG-31 kết hợp với tên lửa R-33 thì những máy bay thiếu khả năng cơ động trong phạm vi hẹp như SR-71 rõ ràng không có cửa để sống sót. Đó là lý do tại sao không một chiếc SR-71 nào dám bén mảng đến gần không phận Liên Xô.

Trong khi SR-71 quá phức tạp để vận hành và kém tin cậy, tiêm kích đánh chặn MiG-31 lại cho thấy độ tin cậy và hiệu suất cao trong các nhiệm vụ.

Blackbird đã ngưng hoạt động hơn 20 năm và chỉ còn là một biểu tượng của dĩ vãng, MiG-31 vẫn tiếp tục tung cánh trên bầu trời. Nó thậm chí còn trở nên nguy hiểm hơn với tên lửa siêu vượt âm Kinzhal.

Nhanh hơn tên lửa nhưng Hắc điểu SR-71 Mỹ phải quay đầu trước vũ khí nào của Liên Xô? - Ảnh 4.

Máy bay MiG-31 của Không quân Nga.

Không quân Nga dự định sử dụng MiG-31 đến tận năm 2030. Trong khi đó ở Mỹ, khái niệm máy bay trinh sát siêu âm và tiêm kích đánh chặn đã bị khai tử kể từ khi Liên Xô tan rã. Nhưng Lầu Năm Góc có thể phải sớm hồi sinh khái niệm này trước sự trỗi dậy của Nga và Trung Quốc.

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức mới và tin nóng nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên