Luật giám sát: Vũ khí chống tham nhũng cực mạnh, Quốc hội TQ sở hữu quyền lực chưa từng có

Nhà báo Kiều Tỉnh |

Luật giám sát quốc gia là một trong những nghị trình quan trọng nhất tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội Trung Quốc khóa 13, đang diễn ra ở Bắc Kinh, bên cạnh vấn đề sửa đổi hiến pháp.

Luật hóa các cơ chế giám sát là nấc thang mới trong nỗ lực của ban lãnh đạo Trung Quốc nhằm ràng buộc quyền lực và tránh tình trạng lạm dụng chức vụ, quyền hạn để tham nhũng trong toàn bộ máy đảng, nhà nước và hành chính của nước này.

Tại sao Trung Quốc cần Luật giám sát?

Trong hơn 5 năm kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2012, ông Tập Cận Bình đã phát động và lãnh đạo cuộc chiến chống tham nhũng quyết liệt tại Trung Quốc, khiến 170 quan chức cấp cao, 64 tướng lĩnh, cùng hàng triệu quan chức các cấp bị xử lý, nhưng đây vẫn chỉ là kết quả mang tính giai đoạn.

Từ năm 2014, các cơ quan truyền thông của đảng Cộng sản Trung Quốc - như Nhân dân Nhật báo - đã cảnh báo trên loạt xã luận của mình về nguy cơ tham nhũng dẫn đến "mất đảng, mất nước". Tại Đại hội toàn quốc khóa 19 của đảng này vào tháng 10/2017, ông Tập nói rằng chiến dịch chống tham nhũng “vẫn đi trên con đường dài, quyết liệt và phức tạp”.

Luật giám sát: Vũ khí chống tham nhũng cực mạnh, Quốc hội TQ sở hữu quyền lực chưa từng có - Ảnh 1.

Quang cảnh một phiên toàn thể trong kỳ họp Quốc hội Trung Quốc năm 2018 (Ảnh: Xinhua)

Câu hỏi được đặt ra trong thập kỷ qua ở Trung Quốc là: Vì sao tình trạng tham nhũng có từ bao năm nay nhưng không thể ngăn chặn một cách có hiệu quả, thậm chí ngày càng tràn lan và nghiêm trọng? Ban lãnh đạo Trung Quốc dưới thời ông Tập đánh giá, nước này chưa có một cơ chế giám sát quyền lực hiệu quả, nên chưa thể chống tham nhũng triệt để.

Để ràng buộc quyền lực, ngăn chặn tình trạng lạm quyền, lợi dụng chức quyền để lũng đoạn và tham nhũng, Trung Quốc cần tìm ra cơ chế mới phù hợp với "Chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc" và bảo đảm vai trò lãnh đạo đất nước của ĐCSTQ.

Báo giới Trung Quốc chỉ ra, luật hóa các cơ chế giám sát là động thái khắc phục tình trạng các cơ quan gìn giữ luật pháp trung ương không thể thực thi trách nhiệm một cách toàn diện và hiệu quả bởi thiếu cơ sở hành lang pháp lý. Luật giám sát quốc gia - dự kiến được Quốc hội Trung Quốc biểu quyết thông qua vào ngày 20/3 tới - sẽ là khuôn khổ để Ủy ban giám sát quốc gia Trung Quốc thực thi chức trách và kiểm soát quyền lực.

Luật giám sát và Ủy ban giám sát quốc gia

Hôm 13/3, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội Trung Quốc Khóa 13, Phó Chủ tịch Quốc hội Khóa 12 ông Lý Kiến Quốc đã đọc bản Dự thảo và Tờ trình về Luật giám sát, có 9 Chương, 67 điều và Phụ lục, quy định đầy đủ về nguyên tắc chung, cơ quan giám sát, phạm vi giám sát, chức trách giám sát, quyền hạn giám sát, trình tự giám sát, hợp tác quốc tế chống tham nhũng, giám sát cơ quan/nhân viên giám sát, và chức trách luật pháp.

Trong Tờ trình, ông Lý nói việc chế định ra Bộ luật này là một biện pháp quan trọng nhằm quán triệt và thực hiện quyết sách đi sâu cải cách cơ chế giám sát của trung ương ĐCSTQ, kiên trì và tăng cường vai trò lãnh đạo của đảng đối với công cuộc chống tham nhũng, là yêu cầu tất yếu trong việc xây dựng hệ thống giám sát thống nhất, tập trung, có uy quyền và hiệu quả cao.

Luật giám sát: Vũ khí chống tham nhũng cực mạnh, Quốc hội TQ sở hữu quyền lực chưa từng có - Ảnh 2.

Phó chủ tịch Quốc hội Trung Quốc Lý Kiến Quốc công bố Dự thảo Luật giám sát quốc gia, ngày 13/3/2018 (Ảnh: Xinhua)

Đối tượng và phạm vi tác động của Bộ luật này rất rộng rãi, bao phủ toàn bộ cơ quan trong và ngoài đảng, trong và ngoài quân đội, các đảng phái, công chức, doanh nghiệp quốc doanh/tư nhân, các đơn vị sự nghiệp, tổ chức quần chúng, thậm chí tới tận nhân viên quản lý từ trung ương tới địa phương.

Chương 2 của Bộ luật quy định thiết lập Cơ quan giám sát gồm Ủy ban giám sát trung ương tới các Ủy ban giám sát địa phương, "trùm" lên tất cả các cơ quan đảng, Nhà nước, các tổ chức và tư nhân. Đây là cơ quan độc lập trực thuộc Quốc hội, ngang hàng với Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và được giao quyền hạn rất lớn, lần đầu tiên hình thành một nhánh quyền lực mới tại Trung Quốc bên cạnh các nhánh lập pháp, hành pháp và tư pháp.

Trước đây, Quốc hội Trung Quốc có 3 cơ quan trực thuộc là Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát tối cao, nay có thêm Ủy ban giám sát quốc gia - được truyền thông quốc tế gọi bằng biệt danh "siêu cơ quan chống tham nhũng".

Đánh giá của dư luận

Phó chủ nhiệm Ban nội chính Quốc hội Trung Quốc, ông Vương Thắng Minh cho biết sau khi Luật giám sát được thông qua và có hiệu lực thì một loạt các bộ luật khác phải tiến hành sửa đổi cho phù hợp với cơ chế mới, như Luật tổ chức Viện giám sát nhân dân, Luật về tố tụng hình sự…

Phạm vi điều chỉnh của Luật giám sát sẽ tác động đến cả Ủy ban kiểm tra kỷ luật trung ương Trung Quốc (CCDI) - cơ quan chống tham nhũng quyền lực nhất của ĐCSTQ tính đến thời điểm này và là đơn vị điều hành chiến dịch "đả hổ" của ông Tập Cận Bình trong suốt 5 năm đầu nhiệm kỳ, cùng 88 triệu đảng viên Trung Quốc.

Luật giám sát: Vũ khí chống tham nhũng cực mạnh, Quốc hội TQ sở hữu quyền lực chưa từng có - Ảnh 3.

Giáo sư luật học thuộc Đại học New York, ông Jerome Cohen cho rằng quyền hạn của Ủy ban giám sát quốc gia Trung Quốc rất lớn, có thể tiến hành điều tra đối với những người ngoài đảng, các công chức nhân viên chính phủ. Hiện nay Trung Quốc có trên 62 triệu công nhân viên thuộc các đơn vị sự nghiệp ngoài đảng cũng nằm trong phạm vi và đối tượng điều tra được quy định trong Luật giám sát.

Giáo sư luật người Trung Quốc Tôn Lan nói, sau khi Luật giám sát cùng Ủy ban giám sát quốc gia ra đời thì Quốc hội Trung Quốc sẽ thực sự vào cuộc với quyền lực thực chất, như “hổ được thêm nanh vuốt” để kiểm soát quyền lực của các cơ quan, quan chức lãnh đạo cấp cao nhà nước tới các nhân viên .

Các ủy ban giám sát từ trung ương tới địa phương sẽ trở thành những đơn vị độc lập nhằm tránh tình trạng bị tác động bởi thế lực từ các quan chức trong đảng và nhà nước, nhất là các quan chức được giao quyền hạn lớn. Bằng cách này, Trung Quốc hy vọng nạn tham nhũng sẽ được ngăn chặn hiệu quả.

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
    ĐANG HOT

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên