Lời cảnh tỉnh từ hàng loạt "hiện tượng lạ" ở Siberia: Nga chớ xem thường biến đổi khí hậu!

Hải Nguyên |
Lời cảnh tỉnh từ hàng loạt "hiện tượng lạ" ở Siberia: Nga chớ xem thường biến đổi khí hậu!
Lời cảnh tỉnh từ hàng loạt "hiện tượng lạ" ở Siberia: Nga chớ xem thường biến đổi khí hậu!
Vào tháng 2 năm nay, một tàu chở LNG lần đầu tiên thành công trong việc đi đến châu Á qua Bắc Băng Dương vào mùa đông. Ảnh từ Kyodo, do Sovcomflot cung cấp.

Có vẻ như Nga là “bên chiến thắng” trong sự nóng lên toàn cầu, nhưng đây cũng là con dao hai lưỡi tiềm ẩn nhiều nguy cơ có thể khiến nước này phải trả giá đắt.

Vào ngày 19/2, một tàu vận chuyển LNG có khả năng phá băng đã cập cảng Sabetta, một cảng vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) ở vùng cực bắc Siberia. Con tàu này đã hoàn thành hải trình đi qua Bắc Băng Dương phủ đầy băng, vận chuyển LNG đến tỉnh Giang Tô, Trung Quốc và quay trở lại.

Trước đây, các tuyến đường hàng hải kết nối khu vực này với châu Âu có thể hoạt động quanh năm, nhưng tàu thuyền chỉ có thể đi tới châu Á trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 11, khi lớp băng ở Bắc Băng Dương trở nên mỏng hơn. Đây là lần đầu tiên một tàu hàng vận chuyển thành công hàng hóa đến châu Á qua Bắc Băng Dương vào mùa đông.

Hoạt động này cũng có quan hệ mật thiết với các công ty Nhật Bản. Tập đoàn JCG Holdings đảm nhận việc xây dựng nhà máy, Mitsui O.S.K Lines (MOL) đảm nhận một phần việc vận chuyển. Một số doanh nghiệp khác như Mitsui & Co. tham gia đầu tư vào giai đoạn 2, dự kiến hoàn thành vào năm 2023. Nếu một tuyến hàng hải hoạt động quanh năm được thiết lập thì thời gian vận chuyển hàng hóa giữa Nhật Bản và Nga sẽ được giảm đáng kể.

Sự nóng lên toàn cầu dường như đang có lợi cho Nga, nơi mà 55%~65% diện tích cả nước là tầng đất đóng băng vĩnh cửu. Ước tính rằng có khoảng 60% trữ lượng dầu mỏ, 90% trữ lượng khí đốt tự nhiên cùng với một lượng lớn các loại khoáng sản khác nhau vẫn ngủ yên dưới lớp băng này. Tổng thống Nga Vladimir Putin từng phát biểu: “Nhiệt độ tăng vài độ không có gì xấu cả. Nó có thể giúp chúng ta tiết kiệm tiền mua áo khoác lông thú và tăng sản lượng ngũ cốc”.

Trên thực tế, theo số liệu của Cơ quan Thống kê Nhà nước Liên Bang Nga, sản lượng ngũ cốc toàn quốc năm 2020 đã tăng 9.7% so với năm trước, mức tăng cao thứ 2 sau năm 2017. Diện tích canh tác nông nghiệp của Nga cũng đang ngày càng mở rộng.

Có mặt sáng thì cũng có mặt tối

Tại nước Cộng hòa Sakha ở vùng Viễn Đông Nga vào đầu tháng 1 năm nay đã xuất hiện một hiện tượng lạ. Truyền thông địa phương đã đưa tin về các làn khói trắng bốc lên từ mặt đất phủ đầy tuyết giữa nhiệt độ -50 độ C. Nguyên nhân là than bùn cháy trong lòng đất dưới lớp tuyết dày.

Tại Nga, trong năm 2020, 140.000km2 đã bị cháy, một diện tích tương đương Hy Lạp. Phần lớn diện tích bị cháy nằm trong khu vực đất đóng băng vĩnh cửu. Dưới các lớp tuyết dày mùa đông, các đám cháy trông có vẻ như đã bị dập tắt. Tuy nhiên, than bùn trong lòng đất vẫn tiếp tục cháy âm ỉ và khi mua hè đến, sẽ bốc cháy lên mặt đất. Các đám cháy này được gọi là “đám cháy zombie”, và nguyên nhân được cho là do hiện tượng nóng lên toàn cầu. Đã có những lo ngại rằng những đám cháy này sẽ hoành hành trở lại trong năm nay.

Các đám cháy than bùn thải ra một lượng lớn khí Cacbonic (CO2). Theo tạp chí Nature của Anh, tính đến tháng 8 năm ngoái, trong 12 tháng các đám cháy gần Vòng Cực Bắc, chủ yếu là ở Nga, đã giải phóng 244 triệu tấn CO2, một con số kỷ lục. Lượng CO2 này cao hơn năm trước đó 35% và bằng 21% tổng lượng khí thải của Nhật Bản trong năm 2017.

Ở Siberia, thực vật phân hủy không hoàn toàn trong hơn 10.000 năm bị giữ lại dưới lòng đất dưới dạng khí CO2 và khí metan. Các đám cháy sẽ giải phóng lượng khí này, làm gia tăng tốc độ nóng lên toàn cầu. Các khu vực đất đóng băng vĩnh cửu trên thế giới được cho là chứa lượng carbon lớn gấp đôi so với trên khí quyển.

Lời cảnh tỉnh từ hàng loạt hiện tượng lạ ở Siberia: Nga chớ xem thường biến đổi khí hậu! - Ảnh 2.

Ở Siberia, một hố khổng lồ xuất hiện trên bán đảo Yamal gần Vòng Cực Bắc, Nga vào mùa hè năm 2020. Ảnh từ Kyodo, do các nhà nghiên cứu cung cấp.

Đã có những báo cáo về một hiện tượng khác cũng nói lên mức độ nghiêm trọng của tình hình.

Vào mùa hè năm 2020, một cái hố khổng lồ giống như một miệng núi lửa có đường kính 20 mét, sâu 30 mét đã được phát hiện trong một khu vực đóng băng vĩnh cửu ở Tây Bắc Siberia. Đây là cái hố thứ 17 được phát hiện kể từ năm 2014. Các nhà nghiên cứu cho rằng khi nhiệt độ tăng lên, lớp băng vĩnh cửu đóng vai trò như lớp bảo vệ tan ra, dẫn đến các vụ nổ khí metan tích tụ phía dưới. Các vụ nổ này có thể thổi bay cả lớp đất lẫn băng ở phía trên.

Sẽ vẫn ổn nếu như những cái hố này chỉ xuất hiện ở những nơi không có người ở. Tuy nhiên, vào tháng 5/2020, một bể chứa nhiên liệu tại một nhà máy điện ở ngoại ô thành phố Norilsk, miền trung Siberia đã bị sập, đẫn đến một lượng lớn dầu diesel đã tràn ra một con sông gần đó. Sự cố này nghiêm trọng đến mức Tổng thống Putin đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp.

Nhà máy nói trên đã kết luận rằng nguyên nhân của vụ việc là do lớp băng vĩnh cửu bị tan, dẫn đến mặt đất trở nên thiếu vững chắc. Các nghiên cứu cho thấy, cho đến năm 2050 thì 1/5 cơ sở hạ tầng trong các khu vực đóng băng vĩnh cửu, bao gồm cả các cơ sở dầu khí và đường sắt, cũng sẽ chịu ảnh hưởng của hiện tượng này.

Mặt khác, vào năm 2016, bệnh Than đã lây lan ở miền Tây Siberia. Một cậu bé đã thiệt mạng, 2000 con tuần lộc bị chết. Nghiên cứu chỉ ra rằng sau khi băng tan, xác một con tuần lộc từ bị đông lạnh từ 75 năm trước bị rã đông và trở thành nguồn lây bệnh. Nhiều nhà khoa học đã cảnh báo về khả năng nhiều mầm bệnh ngủ đông sẽ bị đánh thức khi băng tan.

Nga đã phê chuẩn Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu vào tháng 9/2019. Năm cơ sở để lấy làm mốc cho việc giảm khí thải nhà kính là năm 1990, ngay trước khi Liên Xô sụp đổ. Chính vì vậy mà lượng khí thải của Nga đã giảm nhanh chóng kể từ thời điểm đó, nên Nga đã đạt được mục tiêu ngắn hạn của mình. Có vẻ như Nga là “bên chiến thắng” trong sự nóng lên toàn cầu, nhưng đây cũng là con dao hai lưỡi tiềm ẩn nhiều nguy cơ có thể khiến nước này phải trả giá đắt.

Những hiện tượng dị thường ở Siberia chính là hồi chuông cảnh tỉnh báo động của mẹ thiên nhiên. Đã đến lúc loài người phải lắng nghe và cùng nhau tìm cách giải quyết vấn đề này.

(Theo Nikkei)

Đọc thêm về:

    Đọc báo VN nhanh nhất, xem tin thế giới mới nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên