Liên Xô liều bay thẳng tới Cuba, phi công đáp trả rắn khiến không lưu Mỹ không làm khó nổi

Hữu Hiền |

Vị điều phối bay của Mỹ cảnh báo rằng đang có 3 chiếc khác cùng tầm bay, phi công Liên Xô liền đáp trả cứng rắn.

Máy bay Tupolev TU-114 của Liên Xô đã được đánh giá rất cao trước khi được tung ra thị trường vào năm 1968. Đối với tiêu chuẩn của thời điểm đó, Tupolev TU-114 được đánh giá là mẫu máy bay chở khách rộng rãi nhất và có tầm hoạt động xa nhất trên thế giới, đồng thời nó cũng là máy bay chở khách sử dụng động cơ tuabin cánh quạt lớn nhất trong lịch sử.

Liên Xô liều bay thẳng tới Cuba, phi công đáp trả rắn khiến không lưu Mỹ không làm khó nổi - Ảnh 1.

Máy bay Tupolev TU-114. Ảnh: theaviationgeelclub.com

Tupolev TU-114 có độ tin cậy rất cao, khi không chiếc nào trong tổng số 31 chiếc Tupolev TU-114 được sản xuất gặp tai nạn trên không. Tai nạn duy nhất dẫn đến thương vong về người xảy ra vào năm 1966, khi chiếc máy bay đó đã buộc phải cất cánh trong thời tiết xấu tại sân bay Sheremetyevo.

60 năm trước, mẫu máy bay này cùng với vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Trái đất và chuyến bay có người lái đầu tiên vào vũ trụ là một bằng chứng cho thấy sự vượt trội về khoa học và kỹ thuật của Liên Xô so với các nước phương Tây.

XUẤT PHÁT ĐIỂM: OANH TẠC CƠ

Liên Xô liều bay thẳng tới Cuba, phi công đáp trả rắn khiến không lưu Mỹ không làm khó nổi - Ảnh 2.

Tupolev Tu-95 (trong ảnh) là máy bay ném bom chiến lược, được Liên Xô phát triển trong chiến tranh lạnh, khai thác năm 1956. Ảnh: Vitaly V Kuzmin/Twitter.

Tupolev TU-114 được tạo ra trong phòng thiết kế của Viện sĩ Andrey Tupolev, là kết quả của quá trình sáng tạo dựa trên mẫu máy bay ném bom chiến lược Tupolev TU-95. Sự khác biệt của Tupolev TU-114 so với máy bay chở khách truyền thống là phần gắn cánh ở dưới cùng của thân máy bay, chứ không phải ở đường tâm của nó. Mẫu đầu tiên của Tupolev TU-114 được bay thử nghiệm vào tháng 11 năm 1957.

Vào thời điểm đó, chiếc máy bay chở khách phản lực đầu tiên của Liên Xô là Tupolev TU-104 cùng máy bay tuabin cánh quạt Antonov AN-10 và Ilyushin IL-18 đã cất cánh. Tuy nhiên, các chặng bay của máy bay dùng tuabin phản lực đã xảy ra nhiều vấn đề; do đó, vào năm 1958, Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô đã buộc phải quyết định tạm dừng các chuyến bay chở khách của Tupolev TU-104. Từ đó, mẫu máy bay tuabin cánh quạt như Tupolev TU-114 đã trở nên đáng tin cậy hơn. Ngoài ra, chúng tiêu thụ nhiên liệu ít hơn đáng kể so với động cơ phản lực.

Gây ra tiếng ồn lớn là khuyết điểm của Tupolev TU-114, nhưng ngoại trừ khuyết điểm này thì Tupolev TU-114 lại có mức độ tiện lợi vượt mức cơ bản vào thời điểm đó. Đây là mẫu máy bay hai tầng đầu tiên trên thế giới được phép bay trên các đường bay thông thường.

Liên Xô liều bay thẳng tới Cuba, phi công đáp trả rắn khiến không lưu Mỹ không làm khó nổi - Ảnh 3.

Ảnh chụp bên trong khoảng của Tupolev TU-114. Ảnh: JetsPhotos

Điều này rất phù hợp với các chuyến bay thẳng kéo dài từ 12 giờ trở lên. Ngay cả với phiên bản đời đầu này, sức chứa của Tupolev TU-114 đã lên tới hơn 100 khách. Đối với phiên bản du lịch, sức chứa của Tupolev TU-114 là 170 khách; với những phiên bản đời sau, khi các hàng ghế được dồn lại với nhau, như ở hạng phổ thông ngày nay, thì sức chứa của nó có thể lên đến 220 chỗ ngồi.

Không cần đợi các chuyến bay thử nghiệm hoàn thành, Bí thư thứ nhất của Ủy ban Trung ương Đảng Nikita Khrushchev đã ra lệnh sử dụng Tupolev TU-114 cho các chuyến bay của các phái đoàn chính thức của Liên Xô ở nước ngoài. Chuyến bay thẳng đầu tiên của phái đoàn chính phủ đến Mỹ trên chiếc Tupolev TU-114 được thực hiện vào tháng 6 năm 1959. Vào tháng 9 cùng năm, Khrushchev đã đích thân bay đến Mỹ trên chiếc Tupolev TU-114 cùng đoàn tùy tùng. Chiếc máy bay khi đó đã phải hạ cánh ở Căn cứ Không quân Andrews ở Maryland do không có thang đón nào đủ độ cao tại các sân bay thông thường.

THAY ĐỔI BẤT NGỜ CỦA GUINEA

Các chuyến bay thường xuyên của Tupolev TU-114 bắt đầu vào mùa xuân năm 1961. Khi đó, ban lãnh đạo Liên Xô rất coi trọng việc tăng cường quan hệ với quốc gia xã hội chủ nghĩa đầu tiên ở Tây bán cầu - Cuba. Một hiệp định "cầu hàng không" đã được ký kết giữa hai nước. Tupolev TU-114 với những ưu điểm vượt trội được tin tưởng và sử dụng để đảm bảo cho hoạt động cho cây cầu này.

Bốn chuyến bay đầu tiên từ Moscow đến Havana, Cuba được thực hiện vào tháng 7 năm 1962 có bay qua, Conakry - thủ đô của Guinea. Đây cũng chính là nơi mà các vấn đề bắt đầu.

Mỹ được cho là đã lợi dụng chính sách ngoại giao và sử dụng tất cả các đòn bẩy nhằm gây áp lực lên chính phủ Guinea để buộc nước này từ chối cung cấp cho Liên Xô một điểm đáp trung gian. Có lẽ vì vậy mà Guinea đã dùng lý do kỹ thuật để cấm máy bay nặng hơn 150 tấn hạ cánh. Chính phủ của Senegal và Algeria cũng có yêu cầu tương tự Guinea.

Không thể sử dụng đường bay đã lên kế hoạch sẵn, Moscow đã mạo hiểm để Tupolev TU-114 bay không ngừng, dự tính rằng Tupolev TU-114 sẽ bay qua biển Barents và Na Uy, qua Đại Tây Dương, dọc theo bờ biển phía đông Bắc Mỹ đến thẳng Cuba mà không cần hạ cánh.

LỜI ĐÁP KHIẾN KHÔNG LƯU MỸ "CÂM NÍN"

Chuyến bay đầu tiên được khởi hành vào ngày 22 tháng 12 năm 1962, chưa đầy hai tháng sau khi cuộc Khủng hoảng tên lửa Cuba được giải quyết. Quan hệ giữa Liên Xô và Mỹ khi đó vẫn đang trong bờ vực chiến tranh. Bộ phận Kiểm soát không lưu Mỹ đã được ghi nhận là làm nhiều việc khiến chuyến bay của Liên Xô không diễn ra thuận lợi.

Phi hành đoàn của Tupolev TU-114 được dẫn dắt bởi một phi công giàu kinh nghiệm - Tskhovrebov, một cựu chiến binh trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại. Từ lời kể của anh ấy mà người ta đã biết biết thêm các chi tiết về chuyến bay, nó đã trở thành một chiến công anh hùng trong thời kỳ Chiến tranh lạnh.

Liên Xô liều bay thẳng tới Cuba, phi công đáp trả rắn khiến không lưu Mỹ không làm khó nổi - Ảnh 4.

Liên Xô quyết định sử dụng Tupolev TU-114 để bay thẳng tới Havana, Cuba mà không cần dừng nghỉ. Ảnh: Stringfixer.com

Theo lời kể của Tskhovrebov, khi máy bay bay đến không phận Iceland, điều phối viên người Mỹ đã yêu cầu hạ máy bay xuống độ cao 1500 mét. Tskhovrebov đã lịch sự từ chối yêu cầu đó, lấy lí do rằng nếu làm như vậy sẽ dẫn đến việc tiêu thụ quá nhiều nhiên liệu.

Khi tiếp cận không phận Mỹ, điều phối viên của Mỹ một lần nữa lặp lại yêu cầu tương tự, với lý do là có tới 3 chiếc máy bay khác đang cùng tầm bay với chiếc của đoàn. Tskhovreboc đã nói rằng anh ta không quan sát thấy máy bay nào khác từ độ cao của anh ta, nhưng nếu có xuất hiện anh ta sẽ "loại bỏ" chúng ngay lập tức và sẽ tiếp tục bay ở độ cao đã khai báo trước đó. Tskhovrebov kể thêm rằng sau đó không thấy vị điều phối viên đó nói gì thêm.

Ngoài câu chuyện trên, một số tài liệu khác cho biết rằng 3 chiến đấu cơ phản lực của Mỹ nhận trách nhiệm "hộ tống" chiếc Tupolev TU-114 này đã cố tình tạo ra một tình huống nguy hiểm cho chuyến bay. Nhưng nhờ kỹ năng dày dặn, các phi công của Liên Xô đã tránh được một vụ tai nạn và đã hạ cánh an toàn ở Havana. Cũng cần nói thêm rằng đây là lần đầu tiên trong lịch sử ngành hàng không chở khách có chặng bay dài 10.900 km với thời gian bay là 16 giờ đồng hồ mà không cần hạ cánh.

https://soha.vn/lien-xo-lieu-bay-thang-toi-cuba-phi-cong-dap-tra-ran-khien-khong-luu-my-khong-lam-kho-noi-20220308084506851.htm

Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email khampha@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

Soha
Trí Thức Trẻ
    Công ty Cổ phần VCCorp

    © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

    Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
    Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
    Email: btv@soha.vn
    Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên mạng số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
    Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân
    Điện thoại: 024 7309 5555

    Liên hệ quảng cáo:
    Hotline: 0942.86.11.33
    Email: giaitrixahoi@admicro.vn
    Hỗ trợ & CSKH:
    Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
    số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
    Tel: (84 24) 7307 7979
    Fax: (84 24) 7307 7980
    Chính sách bảo mật

    Chat với tư vấn viên