Không quân chiến lược Mỹ sốc nặng về "cơn địa chấn" do MiG-21 KQVN tạo ra với B-52

Nguyễn Việt Cường - Nguyên Sĩ quan Dẫn đường KQNDVN |
Không quân chiến lược Mỹ sốc nặng về "cơn địa chấn" do MiG-21 KQVN tạo ra với B-52
Không quân chiến lược Mỹ sốc nặng về "cơn địa chấn" do MiG-21 KQVN tạo ra với B-52
Ảnh minh họa.

Bob Laymon - phi công lái chuyên cơ cho chỉ huy cao nhất Không lực Hoa kỳ lúc đó, thừa nhận: "MiG-21 công kích trực tiếp vào B-52 thực sự gây SHOCK cho toàn bộ KQ chiến lược Mỹ".

LTS: Sau chiến thắng "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không", báo chí trong và ngoài nước đều ghi nhận trong số máy bay B-52 bị bắn rơi trên bầu trời miền Bắc, có 2 chiếc bị Không quân Việt Nam bắn rơi bởi chiến công của 2 phi công Phạm Tuân và Vũ Xuân Thiều, trong 2 đêm 27 và 28/12/1972.

Phải nhiều năm sau, từ một số nguồn thông tin người ta mới biết có đến 3 chiếc B-52 bị Không quân ta hạ gục và phi công đầu tiên trên thế giới cho B-52 đo ván vào đêm 20 tháng 11 năm 1971 là Vũ Đình Rạng khi đó mới 26 tuổi, quê Tiền Hải, Thái Bình.

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc loạt bài của nhà báo, nhiếp ảnh gia Nguyễn Việt Cường - Nguyên Sĩ quan Dẫn đường Không quân nhân dân Việt Nam về sự kiện tiêm kích ta bắn rơi chiếc B-52 thứ 3 (nhưng thật ra lại là đầu tiên) này.

--------

Kỳ cuối: Tiếng nói của người trong cuộc

Giao lưu giữa cựu phi công Việt – Mỹ nhiều bất ngờ

Trong cuộc gặp gỡ và giao lưu giữa các cựu phi công Việt - Mỹ lần thứ 3 năm 2018 tại Việt Nam, lần đầu tiên có mặt phi công đã từng phục vụ tại Bộ chỉ huy Không quân chiến lược Mỹ (SAC – Stregic Air Command): David r. Volker, phi công máy bay B-52.

Trước khi sang Việt Nam lần này, David r. Volker đã liên lạc với Trung tá phi công MiG-21, Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Hưng, nguyên Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc HKVN, một trong những thành viên Ban tổ chức các cuộc gặp gỡ, giao lưu giữa cựu phi công Việt – Mỹ.

Không quân chiến lược Mỹ sốc nặng về cơn địa chấn do MiG-21 KQVN tạo ra với B-52 - Ảnh 1.

Tác giả - Nhà báo, nhiếp ảnh gia Nguyễn Việt Cường, nguyên sĩ quan dẫn đường Không quân Việt Nam.

Ông Volker rất tiếc khi xem danh sách ban đầu chưa có tên của phi công MiG-21 Vũ Đình Rạng, ông nói: "Tôi chỉ sang nếu được gặp Vũ Đình Rạng, tôi sẽ có món quà đặc biệt cho ông ấy, xin đừng đăng vội vì tôi muốn ông ấy bất ngờ".

Tiến sĩ Hưng khẳng định: "Chắc chắn ông Rạng sẽ có mặt và ông sẽ được nghe nhiều tình tiết về trận 20/11/1971 từ người đã bắn phát tên lửa vào chiếc B-52 của ông".

Món quà mà phi công B-52 Volker mang sang Việt Nam tặng phi công MiG-21 Vũ Đình Rạng là bức tranh về khoảnh khắc khi tên lửa được bắn ra từ MiG-21 phát nổ làm bị thương chiếc máy bay B-52 mà ông Volker chính là lái phụ.

Bức tranh do họa sĩ Peter Chilelli thực hiện, mặt sau bức tranh là ảnh chụp tổ bay B-52 ở căn cứ Utapao. Ông Volker đặt vẽ 2 bức tranh như thế này, một bức ông treo ở nhà, một bức ông mang sang Việt Nam làm quà tặng phi công Vũ Đình Rạng.

Không quân chiến lược Mỹ sốc nặng về cơn địa chấn do MiG-21 KQVN tạo ra với B-52 - Ảnh 2.

Bức tranh ông Vollker tặng phi công Vũ Đình Rạng

Không quân chiến lược Mỹ sốc nặng về cơn địa chấn do MiG-21 KQVN tạo ra với B-52 - Ảnh 3.

Mặt sau của bức tranh: Tổ bay B-52 bị MiG-21 tấn công ngày 20/11/1971 (ông Vollker đeo kính đen).

Khoảnh khắc tên lửa từ MiG-21 KQVN lao vào B-52 Mỹ

Lái phụ chiếc B-52 bị tên lửa MiG-21 bắn bị thương, phi công Vollker kể lại: Ba chiếc B-52 cất cánh từ Utapao với mật danh là Copper, máy bay của ông ta bay số 1 của đội hình.

Do hệ thống trang bị của xạ thủ ở đuôi máy bay bị hỏng, nên máy bay lui về bay ở vị trí số 2, nhưng vẫn chỉ huy tốp bay. Mục tiêu của tốp B-52 hôm đó là ném bom đèo Ban Karai (chiến dịch Arc light).

Trên máy bay B-52 có hệ thống gây nhiều điện tử, gọi tắt là ECM (Electronic Countermeasure), để gây nhiễu radar của đối phương, ngoài ra còn trang bị súng tại đuôi máy bay, được điều khiển bởi một xạ thủ.

Nếu tất cả những thứ này hoạt động chính xác, thì đây sẽ là mối nguy hiểm rất lớn đối với các máy bay khác. Với hệ thống này, B-52 có thể bắn rơi máy bay đối phương (MiG-21) từ khoảng cách 3-4 km.

Đêm 20/11/1971, tốp B-52 không hề biết rằng phi công Vũ Đình Rạng đang tiến về phía B-52. Ông Vollker nói: Chúng tôi theo dõi tín hiệu radar của các Đài chỉ huy mặt đất (GCI) nhưng không nhìn thấy tín hiệu radar của phi công Vũ Đình Rạng.

Khi đã ổn định đường bay để vào mục tiêu ném bom thì radar của Mỹ cảnh báo có MiG-21 đang hoạt động, tốp B-52 chuyển hướng bay để đến mục tiêu dự bị.

Đúng lúc đang vòng thì máy bay của ông ta bị MiG-21 tấn công, phi công Vollker cảm thấy máy bay bị rung và lắc mạnh, quay sang cửa sổ nhìn ra thấy vệt sáng xanh của chiếc MiG-21 đang vòng để thoát ly.

Do cự ly bắn hơi xa & đúng lúc các B-52 bắt đầu cơ động nên chỉ làm máy bay bị thương.

Nếu đêm 20/11/1971 chỉ cần bắn gần hơn 1 chút nữa hoặc tốp B-52 không vòng cơ động, ổn định đường bay thì chắc chắn chỉ cần một quả tên lửa K-13 cũng đủ để bắn hạ chiếc B-52 đầu tiên trong lịch sử, bởi các máy B-52 lúc đó đang chứa đầy bom & nhiên liệu, cơ động chậm chạp nặng nề.

Không quân chiến lược Mỹ sốc nặng về cơn địa chấn do MiG-21 KQVN tạo ra với B-52 - Ảnh 5.

Phi công Vũ Đình Rạng và phi công Vollker trao đổi về trận đánh đêm 20/11/1971. Ảnh: Việt Cường.

KQ chiến lược Mỹ thừa nhận sốc nặng vì MiG-21 KQVN

Ngày 20/11/1972 ông Vollker và các phi công B-52 cảm thấy như gặp cơn địa chấn vì lần đầu tiên trên thế giới, máy bay B-52 bị thương do MiG-21 tấn công.

Ông nói từ cái đêm đáng nhớ ấy, ông luôn mang theo hai kỷ vật (chiếc mũ callo và chiếc kính dâm mà ông đã dùng khi chụp ảnh tổ bay B-52 ở Utapao) như bùa hộ mệnh.

Khi Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Hưng hỏi: Ông có tham gia Chiến dịch Linebacker 2 (12/1972) không? Thì ông Vollker trả lời: Rất may là tôi không được gọi, B-52 tổn thất nhiều quá.

Khi được hỏi cảm xúc trong đêm 20/11/1971, ông Vollker nói: "Rất khó để diễn tả một cảm xúc rõ ràng sau trận đụng đầu này. Nhưng có thể nói rằng tôi rất vui vì sự kiện này đã xảy ra, nhưng chúng tôi vẫn có thể trở về nhà và nói về nó. Chúng tôi đều có những câu chuyện chiến tranh để kể".

Tâm sự trên Facebook cá nhân khi được Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Hưng tặng cuốn sách về lịch sử các trận không chiến giữa KQVN và Mỹ, ông Vollker nói: "Trớ trêu thay, tên tôi không xuất hiện trong bất kỳ Lịch sử Chiến tranh Hoa Kỳ nào nhưng các tác giả của cuốn sách này đã rất vui lòng đưa tên tôi vào lịch sử của họ".

Winston Churchill, người từng tham gia Chiến tranh thế giới lần thứ Nhất có một câu nói như thế này: Không gì tuyệt vời khi bạn bị ngắm bắn nhưng viên đạn lại không trúng.

Tôi rất mừng rằng phi công Vũ Đình Rạng đã không bắn trúng. Cả đội bay đều rất mừng vì điều đó. Cuộc đụng đầu trên không đó khiến chúng tôi tin rằng việc bị bắn trúng B-52 bởi máy bay MiG-21 là hoàn toàn có thể xảy ra. Trước đây, việc này chưa từng xảy ra trên thế giới...

Tôi muốn nói lại một lần nữa, tôi thực sự bị ấn tượng bởi lòng dũng cảm và kĩ năng của các phi công Việt Nam, cũng như khả năng thực hiện theo mệnh lệnh của họ. Đây là những điều mà phi công nào cũng phải hướng tới.

Không quân chiến lược Mỹ sốc nặng về cơn địa chấn do MiG-21 KQVN tạo ra với B-52 - Ảnh 7.

Phi công Vũ Đình Rạng và phi công Vollker, từ không chiến đến hòa giải. Họ đã trở thành bạn bè của nhau. Ảnh: Việt Cường.

Tôi nghĩ rằng phi công Vũ Đình Rạng đã làm rất tốt những gì mà một phi công cần phải làm. Khi mà ông không có được những trang thiết bị tốt nhất, nhưng ông vẫn làm được những điều mà trước đây chưa ai làm được.

Tôi chỉ biết đến phi công Vũ Đình Rạng 2 năm trước đây, khi tìm kiếm thông tin trên mạng.

Lần đầu tiên sang Việt Nam, gặp được phi công đã suýt bắn rơi mình, ông Vollker rất vui. Hai phi công đã từng là đối thủ của nhau trên không, giờ này đã trở thành đôi bạn. Cựu phi công B-52 Vollker nói: Cả 5 người trên tổ bay B-52 hôm đấy đều nợ ông Rạng mạng sống của mình.

Ông Bob Laymon – phi công lái máy bay chuyên cơ cho các chỉ huy cấp cao nhất của Không lực Hoa kỳ lúc đó, người được chứng kiến hệ quả của "cơn địa chấn" do MiG-21 của Bắc Việt Nam lần đầu tiên tấn công & suýt bắn rơi B-52 của Bộ Chỉ huy Không quân Chiến lược Mỹ (SAC), kể lại:

"Lần đầu tiên của MIG-21 Bắc Việt Nam, xuất kích bất ngờ, tiếp cận không bị phát hiện & công kích trực tiếp vào đội hình B-52 thực sự gây SHOCK cho toàn bộ KQ chiến lược Hoa kỳ. Phía Mỹ buộc phải tạm dừng sử dụng B-52 đánh vào khu 4 của Bắc Việt Nam trong một thời gian dài".

Chiếc máy bay B-52 may mắn không bị nổ tung, nhưng nó đã vĩnh viễn bị loại khỏi vòng chiến đấu, không còn có thể tiếp tục gây thêm tội ác được nữa.

Sau đêm ngày 20/11/1971, một thời gian rất dài, máy bay B-52 đã không còn hoạt động ở các trọng điểm Khu 4.

Đây là điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển chi viện cho tiền tuyến trên đường mòn Hồ Chí Minh. Chiến công của phi công Vũ Đình Rạng là kinh nghiệm quí báu để KQVN hoàn chỉnh cách đánh B-52, góp phần đáng kể vào chiến thắng "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không".

Đọc thêm về:

    Đọc tin nhanh, xem báo mới hôm nay tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên