Hú hồn: Không có lính dù Nga đến Kazakhstan kịp lúc, "kho vàng" Trung Quốc đã mất sạch?

Mạnh Kiên |
Hú hồn: Không có lính dù Nga đến Kazakhstan kịp lúc, "kho vàng" Trung Quốc đã mất sạch?
Hú hồn: Không có lính dù Nga đến Kazakhstan kịp lúc, "kho vàng" Trung Quốc đã mất sạch?

Đầu tư hàng chục tỷ USD vào Kazakhstan, Trung Quốc có thể sẽ bị mất trắng nếu như không có Nga đến bảo vệ. Câu hỏi đặt ra là vì sao Bắc Kinh không thể gửi quân.

Phân chia công việc

Trong nhiều năm, Nga và Trung Quốc đã có sự phân chia công việc ngầm ở khu vực Trung Á, nơi cả hai đều coi là sân sau chiến lược. Trong đó, Moscow giám sát an ninh còn Bắc Kinh phụ trách phát triển kinh tế khu vực.

Cuộc bạo loạn trong tháng này ở Kazakhstan - nền kinh tế lớn nhất Trung Á - đã tái khẳng định rằng vị thế an ninh của Moscow là không thể bàn cãi - bất chấp sức mạnh quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc và những nỗ lực gần đây của Bắc Kinh nhằm mở rộng dấu ấn an ninh của riêng mình.

Nga đã điều hàng nghìn binh sĩ tới Kazakhstan trong vòng vài giờ theo yêu cầu của Tổng thống Kassym-Jomart Tokayev. Phải vài ngày sau đó, Trung Quốc mới đề nghị hỗ trợ an ninh. Đến thời điểm ấy, cuộc khủng hoảng trước mắt đã qua đi và đất nước không còn rơi vào tình trạng nguy hiểm.

Trung Quốc đã đầu tư hàng chục tỷ USD vào Kazakhstan và phần còn lại của Trung Á trong thập kỷ qua, phần lớn vào lĩnh vực dầu khí và khoáng sản.

Khu vực này rất quan trọng đối với tham vọng toàn cầu của Bắc Kinh. Trong chuyến thăm tới Kazakhstan vào năm 2013, Chủ tịch Tập Cận Bình đã công bố tiền thân của Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường.

Trong tất cả các nhà lãnh đạo Trung Á, ông Tokayev cũng có mối quan hệ cá nhân tốt nhất với Trung Quốc. Là một người biết tiếng Quan Thoại, ông bắt đầu sự nghiệp với tư cách là nhà ngoại giao Liên Xô tại Bắc Kinh.

Tuy nhiên, hiện tại, Trung Quốc thực sự không có khả năng quân sự hoặc tình báo để bảo vệ các đồng minh khu vực trong thời điểm cần thiết.

"Trung Quốc thiếu các loại công cụ mà Nga sở hữu, chẳng hạn như lính dù nói thứ ngôn ngữ mà người dân địa phương có thể hiểu, luôn sẵn sàng bay đến và giúp đỡ", Alexander Gabuev, chuyên gia về Trung Quốc tại Trung tâm Carnegie Moscow, cho biết.

"Những người lính dù Nga này đang bảo vệ lợi ích kinh tế của chính Trung Quốc".

Chính việc triển khai quân đội một cách công khai của Nga ở Kazakhstan đã làm nổi bật những rủi ro mới đối với Bắc Kinh và có thể thúc đẩy Trung Quốc cạnh tranh với Nga trong các vấn đề an ninh khu vực trong những năm tới, Dean Cheng, chuyên gia về Trung Quốc tại Tổ chức Di sản cho biết.

"Người Trung Quốc chắc chắn sẽ phải bắt đầu đánh giá lại tính chất dễ bị tổn thương trong các khoản đầu tư kinh tế của họ", Cheng nói.

Hú hồn: Không có lính dù Nga đến Kazakhstan kịp lúc, kho vàng Trung Quốc đã mất sạch? - Ảnh 2.

Vì sao Trung Quốc không gửi quân đến Kazakhstan?

Trước đây, Trung Quốc nắm giữ những con át chủ bài kinh tế và có thể sử dụng để khiến chính quyền địa phương ủng hộ. Hiện tại, nước này phải nghĩ về yếu tố an ninh có thể ảnh hưởng đến điều đó. Có thể nói, các khoản đầu tư của Trung Quốc hiện đang hoạt động phục thuộc theo ý muốn của các lực lượng quân sự Nga.

Hỗ trợ an ninh của Bắc Kinh cho Kazakhstan và các quốc gia Trung Á khác có thể chỉ giới hạn trong các lĩnh vực mà Trung Quốc vượt trội trên sân nhà, chẳng hạn như công nghệ giám sát, hệ thống nhận dạng khuôn mặt và thiết bị kiểm soát thông tin liên lạc có khả năng dập tắt các cuộc biểu tình trong tương lai.

Kazakhstan, cùng với các quốc gia Trung Á nhỏ hơn như Kyrgyzstan và Tajikistan, cùng với Nga, Belarus và Armenia tham gia Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) để nhờ đến sự can thiệp quân sự của Nga.

Trong khi nhóm khu vực khác là Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) bao gồm các quốc gia Trung Á, Nga và Trung Quốc, không có khuôn khổ quân sự tương tự, mặc dù các thành viên của tổ chức này trao đổi thông tin tình báo và thực hiện huấn luyện chống khủng bố chung.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã triển khai cảnh sát tới các vùng hẻo lánh của Tajikistan, nơi kết nối Afghanistan với khu vực phía tây Tân Cương, cũng như tăng cường cung cấp vũ khí cho một số quốc gia Trung Á.

Về phần mình, Nga có sự hiện diện quân sự lớn hơn nhiều ở Tajikistan, đặc biệt là kể từ khi Taliban tiếp quản Kabul vào tháng 8 năm ngoái, cũng như duy trì quân đội ở Kyrgyzstan.

Mặc dù tất cả các quốc gia Trung Á, ở các mức độ khác nhau, đều cảnh giác với Nga, cường quốc một thời họ từng gắn bó, nhưng Trung Quốc còn bị để mắt và nghi ngờ nhiều hơn, liên quan đến những chính sách sắc tộc.

George Voloshin, nhà phân tích tại công ty tư vấn Aperio Intelligence, cho biết những lo ngại này có thể sẽ hạn chế mức độ hợp tác an ninh công khai giữa Kazakhstan và Trung Quốc trong tương lai.

"Trung Quốc có một hình ảnh gây tranh cãi ở Kazakhstan. Với Nga, thái độ dành cho nước này vẫn tích cực hơn ", Voloshin nói. "Mọi người hiểu những gì có thể mong đợi từ Nga. Khi nói đến Trung Quốc, người dân cảm thấy sợ hãi hơn nhiều".

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức mới và tin nóng nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên