“CÔNG THỨC CHUNG” TẠI 2 SIÊU ĐÔ THỊ LẤN BIỂN 28 TỶ USD Ở VIỆT NAM

"Đầu tháng 4, cảnh quan dọc quốc lộ 18 hướng về TP Hạ Long có sự thay đổi lớn, thu hút sự chú ý của nhiều người tham gia giao thông. Khu vực đầm lầy ngập mặn ven bờ vịnh trước đây nay đã trở thành một đại công trường san lấp. Nhìn từ quốc lộ, hàng trăm xe tải hạng nặng nối đuôi nhau chở đất đá từ các ngọn đồi lân cận tiến thẳng ra mép nước. Hoạt động thi công diễn ra liên tục, hối hả với cường độ cao nhằm đẩy nhanh tiến độ lấn biển."

Khi màn đêm buông xuống, guồng quay ấy không dừng lại. Cả vùng đất rộng mênh mông rực sáng dưới ngọn đèn công suất lớn. Âm thanh của máy móc công trường rền vang, tạo nên nhịp độ của một cuộc "dời non lấp biển" đang hiển hiện chân thực.

Tại dự án Vinhomes Global Gate Hạ Long (tổng vốn dự kiến 18 tỷ USD), chỉ hơn 4 tháng sau khởi công, 90% mặt bằng cốt lõi giai đoạn 1 đã được san lấp đồng bộ. Những nhịp cầu nội khu đã nối liền, các trục đường chính đang được thảm nhựa. Khu nhà mẫu và sa bàn đã hoàn thiện, sẵn sàng đón khách tham quan.

Trên nền đất mới, hình thù nhánh đảo vươn ra biển như những cành cọ đã lộ diện. Tại phân khu Vịnh Ngọc, các dãy nhà phố vươn lên tầng 4, trong khi nền móng của nhà hát 5.000 chỗ ngồi – định vị là trung tâm nghệ thuật lớn bậc nhất Đông Nam Á – đang được khẩn trương đào đắp.

Việc lấn biển tại Hạ Long đang vươn tới quy mô gấp 8 lần đảo cọ Palm Jumeirah của Dubai. Song, đằng sau những khối bê tông vươn ra mép sóng không chỉ là bài toán kinh tế, mà là chiến lược giải tỏa không gian sinh tồn cho quốc gia.

Nhiều thập kỷ qua, mô hình phát triển dồn nén vào một lõi trung tâm đã chạm ngưỡng chịu đựng. TS. KTS Trương Văn Quảng, Phó tổng thư ký Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nhận định các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM đang hứng chịu áp lực khổng lồ khi tỷ lệ đô thị hóa vượt 40%. Quá tải hạ tầng, ô nhiễm môi trường và chi phí sống đắt đỏ đang đẩy các đô thị lõi vào giới hạn phát triển.

Việc đưa trực tiếp nhà ga tốc độ cao vào trung tâm đô thị lấn biển đang hiện thực hóa một chiến lược phát triển đã thành công rực rỡ tại các quốc gia tiên tiến. Ông Okori Katsumi, Quản lý bộ phận quốc tế Công ty Xây dựng AOMI (Nhật Bản), lấy ví dụ từ chính Tokyo:

Việc huy động hàng chục tỷ USD cho hai đại công trình không chỉ phản ánh năng lực kỹ thuật của doanh nghiệp nội, mà còn tái cấu trúc bản đồ tăng trưởng của Việt Nam.

Quảng Ninh đang dần chuyển mình thành cực tăng trưởng công nghiệp - dịch vụ gắn chặt với Thủ đô; trong khi Cần Giờ rũ bỏ lớp áo vùng ven sinh thái để trở thành cửa ngõ kinh tế biển hiện đại của Đông Nam Bộ.

Nhưng trước biển Đông bao la, những siêu dự án này mang trên vai trách nhiệm vượt xa một chu kỳ kinh tế ngắn hạn.

Sự thịnh vượng của kinh tế biển không đong đếm đơn thuần bằng số hecta đất mở rộng, hay vận tốc của những đoàn tàu. Giá trị trường tồn nằm ở sự cân bằng: nơi hàng vạn cơ hội việc làm và các dịch vụ thương mại phát triển, nhưng dòng chảy hải văn, hệ sinh thái rừng ngập mặn và môi trường tự nhiên vẫn được bảo vệ nguyên vẹn theo các tiêu chuẩn phát triển bền vững (ESG).

Một chương mới của quy hoạch đô thị Việt Nam đã chính thức bắt đầu, dọc theo những tuyến đường ray thẳng tiến ra đại dương.