Hai giả thuyết lớn nhất về nguồn gốc SARS-CoV-2: Vì sao cứ 'đeo bám dai dẳng' dù chưa được chứng minh?

Trà My |
Hai giả thuyết lớn nhất về nguồn gốc SARS-CoV-2: Vì sao cứ 'đeo bám dai dẳng' dù chưa được chứng minh?
Hai giả thuyết lớn nhất về nguồn gốc SARS-CoV-2: Vì sao cứ 'đeo bám dai dẳng' dù chưa được chứng minh?
Ảnh minh họa

"Chúng ta thực sự cần biết làm thế nào và tại sao loại virus này xuất hiện, vì vậy chúng ta mới có thể ngăn chặn điều này tái diễn", theo một bài phân tích trên CNN.

Theo một bài phân tích mới trên CNN, thế giới đang có 2 giả thuyết chính về nguồn gốc của SARS-CoV-2. Giả thuyết được bàn tán xôn xao nhất là SARS-CoV-2 rò rỉ từ một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán, Trung Quốc. Nhưng một giả thuyết khác quan trọng không kém đó là virus này xuất hiện từ động vật và được truyền sang người trong một quá trình tự nhiên.

GIẢ THUYẾT SỐ MỘT

Tại sao giả thuyết về SARS-CoV-2 bị rò rỉ từ một phòng thí nghiệm ở Trung Quốc lại tồn tại dai dẳng đến vậy?

Không phải là vì chúng ta đã có bằng chứng vững chãi, công khai, và đã được kiểm tra về giả thuyết này. Thay vào đó, giả thuyết này dường như vẫn tồn tại chủ yếu vì 3 sự trùng hợp lớn.

Thứ nhất, Vũ Hán (được cho là nơi dịch bệnh bắt đầu ở Trung Quốc) là nơi có phòng thí nghiệm cấp 4 về an toàn sinh học lớn của Trung Quốc, Viện Virus học Vũ Hán (WIV). WIV cùng với hai phòng thí nghiệm khác ở Vũ Hán nghiên cứu về virus corona, trong đó một số virus được phát hiện ở loài dơi. WIV đã giải trình mã di truyền của một loại virus có tên RatG13 – họ hàng gần nhất được biết đến của SARS-CoV-2 ở dơi. Một trong những nhà nghiên cứu hàng đầu của WIV, Tiến sĩ Shi Zhengli, được gọi là "Nữ người dơi".

Hai giả thuyết lớn nhất về nguồn gốc SARS-CoV-2: Vì sao cứ đeo bám dai dẳng dù chưa được chứng minh? - Ảnh 1.

Ảnh chụp bên ngoài Viện Virus học Vũ Hán, Trung Quốc.

Thứ hai, ba nhân viên của WIV bị ốm vào tháng 11 năm 2019, ngay trước khi đợt bùng phát dịch Covid-19 được cho là bắt đầu tại Vũ Hán, theo báo cáo tình báo Mỹ. Theo bản báo cáo này, 3 nhân viên này cần nhập viện. Nhưng chúng ta không biết họ mắc bệnh gì. 

Báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về vấn đề này, dựa trên dữ liệu do chính phủ Trung Quốc cung cấp, cũng nhắc đến 3 nhân viên này. WHO cho biết chương trình theo dõi sức khỏe nhân viên tại ba phòng thí nghiệm ở Vũ Hán không cho thấy kết quả dương tính với xét nghiệm kháng thể Covid-19 hoặc bất cứ hồ sơ nào về bệnh giống Covid-19 trong những tuần trước tháng 12 năm 2019.

[Đọc thêm: Tình báo Anh: SARS-CoV-2 hoàn toàn có thể xuất phát từ phòng thí nghiệm]

Cuối cùng, có một sự trùng hợp thứ ba. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Vũ Hán, đã chuyển phòng thí nghiệm của mình ở Vũ Hán vào ngày 2 tháng 12 năm 2019. Báo cáo của WHO, được viết cùng với các quan chức Trung Quốc, nhắc đến điều này và nói rằng nó có thể đã gây xáo trộn hoạt động của phòng thí nghiệm. Báo cáo cũng lưu ý rằng phòng thí nghiệm đã chuyển đến một địa điểm gần Chợ Hải sản Hoa Nam, trung tâm buôn bán động vật được cho là có vai trò quan trọng trong sự lây lan ban đầu virus. 

Động thái chuyển văn phòng này xảy ra chỉ 6 ngày trước khi bệnh nhân đầu tiên có triệu chứng Covid-19 được ghi nhận, theo các quan chức Trung Quốc. Báo cáo của WHO cho biết anh ta là một kế toán làm việc cho một công ty gia đình, không có tiền sử tham dự các sự kiện đông người, tiếp xúc với động vật ở chợ hải sản hay từng đến vùng hoang dã. Những sự thật này cho thấy anh ta có thể đã nhiễm virus trong thành phố, có lẽ từ một người khác.

Ba sự trùng hợp khá lớn này thúc đẩy giả thuyết virus rò rỉ trong phòng thí nghiệm Vũ Hán. Các quan chức tình báo phương Tây đã nói rằng họ không thể bác bỏ giả thuyết này hay chứng minh nó. Cho đến nay, cũng chưa có bằng chứng chắc chắn hoặc thuyết phục nào khẳng định giả thuyết này. Những sự trùng hợp này có lẽ là lý do tại sao giả thuyết ‘phóng thí nghiệm’ liên tục nổi lên - chưa bao giờ bị gạt bỏ và có thể không bao giờ được chứng minh.

GIẢ THUYẾT SỐ HAI

Ngoài giả thuyết virus SARS-CoV-2 rò rỉ từ phòng thí nghiệm, còn có một giả thuyết chính khác: căn bệnh này xuất hiện từ động vật và được truyền sang người trong một quá trình tự nhiên.

Ý tưởng này phức tạp hơn, và cũng khó có thể chứng minh một cách rõ ràng. Các nhà điều tra của WHO đồng tình với kết luận của hầu hết các chuyên gia trong lĩnh vực này: Căn bệnh này rất có thể đến từ loài dơi, thông qua một loài khác, được gọi là "động vật trung gian", và sau đó lây nhiễm sang người.

Hai giả thuyết lớn nhất về nguồn gốc SARS-CoV-2: Vì sao cứ đeo bám dai dẳng dù chưa được chứng minh? - Ảnh 3.

Các thành viên của nhóm WHO điều tra nguồn gốc của Covid-19 đến thăm Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh động vật Hồ Bắc, ở Vũ Hán, Trung Quốc, vào ngày 2/2/2021.

Tại sao lại là dơi? Một giả thuyết cho rằng vì chúng vỗ cánh rất nhanh nên chúng có thân nhiệt trung bình cao. Khi con người nhiễm virus thông thường, chúng ta sẽ bị sốt, tức là cơ thể sẽ tăng nhiệt độ lên một chút để tiêu diệt virus xâm nhập. Virus ở dơi đã học cách đối phó với nhiệt độ cao. Vì vậy, nếu chúng xâm nhập vào con người, biện pháp bảo vệ cơ bản của chúng ta - tăng nhiệt độ - sẽ không hiệu quả. Điều đó cũng có nghĩa là dơi là ổ chứa các loại virus mạnh mẽ đã học được cách sống sót.

Một số nhà khoa học cho rằng có thể SARS-CoV-2 đã lây từ dơi sang thẳng người. Nhưng hầu hết các chuyên gia - và một báo cáo của WHO - tin rằng nó có thể đã lây qua một "động vật trung gian", một loài khác đã bị nhiễm bệnh và truyền virus sang người.

Chính ở "động vật trung gian" này, mọi thứ có thể còn phức tạp hơn. Loại virus ở dơi có họ hàng gần nhất với SARS-CoV-2 mà chúng ta biết đến là virus RatG13 (mà WIV đã tìm thấy). Các nhà khoa học nghi ngờ RatG13 có thể trở thành SARS-CoV-2 thông qua một "sự kiện tái tổ hợp".

Sự kiện này xảy ra khi một loại virus lấy thứ gì đó từ một loại virus khác mà nó gặp: giống như việc lắp bánh xe tốt hơn vào ô tô. Nó có thể cải thiện hiệu quả của virus. Việc điều tra xem điều này có xảy ra không và xảy ra ở đâu là một nhiệm vụ vô cùng phức tạp. Trung Quốc đã thường xuyên kiểm tra 69 loại động vật để tìm virus trong năm 2019, quốc gia này nói với WHO. Chỉ một trong số những virus này - hoặc nhiều virus khác không được kiểm tra - có thể là nơi xảy ra sự kiện tái tổ hợp tạo thành SARS-CoV-2.

Giả thuyết rò rỉ từ phòng thí nghiệm có một chút liên quan ở đây. Theo đó, virus RatG13 có thể đã được biến thành SARS-CoV-2 thông qua sự thao túng có chủ ý của con người, được gọi là nghiên cứu "tăng chức năng". Các nhà khoa học làm điều này bằng cách thay đổi virus trong phòng thí nghiệm để tìm hiểu thêm về cách virus lây nhiễm và tác động đến con người. Nó có thể nguy hiểm và đã bị tạm dừng ở Mỹ một thời gian ngắn dưới thời chính quyền Obama.

Hai giả thuyết lớn nhất về nguồn gốc SARS-CoV-2: Vì sao cứ đeo bám dai dẳng dù chưa được chứng minh? - Ảnh 5.

Nhân viên bảo vệ bên trong chợ hải sản Hoa Nam ở Vũ Hán vào ngày 11/1/2020.

Bước cuối cùng trong giả thuyết thứ 2 được gọi là "chuyển giao từ động vật", liên quan đến việc động vật bị nhiễm bệnh tiếp xúc với bệnh nhân số 0 - con người đầu tiên nhiễm virus. Người ta nghi ngờ bước này xảy ra nhờ hoạt động buôn bán động vật hoang dã tràn lan và không được kiểm soát của Trung Quốc. Tuy nhiên, báo cáo của WHO kết luận rằng nhiều trường hợp mắc Covid-19 đầu tiên được biết đến ở Vũ Hán hoàn toàn không có liên hệ với chợ hải sản Hoa Nam.

Việc truy tìm "động vật trung gian" là vô cùng khó khăn. Mọi chuyện còn khó khăn hơn khi nhiều dữ liệu hữu ích chưa được chính phủ Trung Quốc bàn giao cho nhóm điều tra của WHO.

NGĂN CHẶN ĐIỀU NÀY TÁI DIỄN

Tất cả những vấn đề trên đều làm phức tạp thêm cuộc điều tra kéo dài 90 ngày mà Tổng thống Mỹ Joe Biden đã yêu cầu các cơ quan tình báo Mỹ tiến hành. Cho đến nay, nhiều ý kiến cho rằng có rất nhiều bằng chứng ngẫu nhiên và sự trùng hợp đưa chúng ta đến giả thuyết rò rỉ trong phòng thí nghiệm. Những người khác ủng hộ giả thuyết virus lây truyền trong tự nhiên, tuy nhiên, giả thuyết này cũng chưa có bằng chứng thuyết phục.

Giữa tất cả những lời đổ lỗi, những lời buộc tội, sự nghi ngờ và sự che đậy, Covid-19 vẫn là một vấn đề hiện hữu với loài người. Chúng ta thực sự cần biết làm thế nào và tại sao loại virus này xuất hiện, vì vậy chúng ta mới có thể ngăn chặn điều này tái diễn.

(Nguồn: CNN)

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email songkhoe@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
    ĐANG HOT

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên