Giữa lúc vấn đề Tân Cương bị soi mạnh, TQ nhanh tay trao "bảo vật" cho các nước Trung Đông

Minh Đức |

Ngoại trưởng Vương Nghị cho biết, 21 quốc gia Ả Rập đã ký một tuyên bố thay mặt cho 64 quốc gia bảo vệ lập trường của Trung Quốc về vấn đề Tân Cương.

64 quốc gia ủng hộ TQ về Tân Cương

Tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP - Hồng Kông) dẫn lời các chuyên gia nói rằng, chuyến công du của Ngoại trưởng Vương Nghị tới khu vực Trung Đông với những cam kết mới về viện trợ kinh tế hậu đại dịch Covid-19 và vaccine Covid-19, là cơ hội để Trung Quốc tăng cường ủng hộ về các vấn đề nhân quyền nhằm giảm thiểu phản ứng dữ dội toàn cầu đối với vấn đề Tân Cương, bao gồm cả ở các quốc gia liên minh với Washington.

Trong chuyến công du tới Ả Rập Xê-út, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và ba quốc gia vùng Vịnh khác, kết thúc tuần trước, ông Vương đã nhiều lần kêu gọi sự ủng hộ của các nước Hồi giáo đối với các chính sách của Trung Quốc ở Tân Cương và Hồng Kông.

Ông Vương cho biết, tại phiên họp của Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc trước chuyến công du Trung Đông của ông, 21 quốc gia Ả Rập đã ký một tuyên bố thay mặt cho 64 quốc gia bảo vệ lập trường của Trung Quốc về vấn đề Tân Cương. Như trong các phiên họp năm trước, Bắc Kinh không nêu tên các quốc gia tán thành tuyên bố của mình.

Đáng chú ý, một số quốc gia Trung Đông là đồng minh lâu năm của Mỹ, đã tán thành lập trường cứng rắn của Trung Quốc về nhân quyền và bất đồng chính trị. Điều đó có tác động làm giảm bớt phản ứng dữ dội trên toàn cầu đối với Trung Quốc, theo Lucille Greer, một nhà nghiên cứu về Trung Quốc và Trung Đông tại Viện Kissinger của Trung tâm Wilson.

Trung Quốc không muốn cạnh tranh hoặc thế chỗ Mỹ trong khu vực; nước này không có ý chí chính trị hay khả năng quân sự để làm như vậy. Tuy nhiên, Trung Quốc có thể tự xưng là một giải pháp thay thế Mỹ, đó là một thông điệp đáng quan tâm trong khu vực”, bà cho biết. “Một phần khiến Trung Quốc được đồng cảm ở Trung Đông là thái độ của họ đối với nhân quyền”.

Giữa lúc vấn đề Tân Cương bị soi mạnh, TQ nhanh tay trao bảo vật cho các nước Trung Đông - Ảnh 1.

Ông Vương Nghị tới thăm Trung Đông. Ảnh: Reuters

Khi nói đến Tân Cương, sự tán thành hoặc im lặng ngầm từ các nước Trung Đông là một trong những thành tựu của chính sách đối ngoại của Trung Quốc trong khu vực. Nhưng nó không phải là ưu tiên quan trọng trong mối quan hệ của Trung Quốc với khu vực".

Trung Quốc là đối tác thương mại và khách hàng năng lượng lớn nhất của khu vực; đòn bẩy kinh tế của Trung Quốc đóng vai trò to lớn trong nỗ lực khiến các quốc gia Hồi giáo có phản ứng tương tự về các vấn đề nhân quyền, George Magnus tại Trung tâm Trung Quốc thuộc Đại học Oxford, cho biết.

Người ta cho rằng lý do [để tán thành] là không gây nguy hiểm cho các mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc", ông nói. “Họ nhận thức rõ ràng về sự cực kỳ nhạy cảm của Trung Quốc đối với những lời chỉ trích và khuynh hướng trừng phạt những trường hợp không đồng tình với Bắc Kinh".

Tiền và vaccine: "Bảo vật" đảm bảo mối quan hệ

Mặc dù thỏa thuận hợp tác an ninh và kinh tế kéo dài 25 năm của Trung Quốc với Iran - kẻ thù không đội trời chung của Mỹ - đã gây được nhiều sự chú ý, nhưng chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ của ông Vương Nghị có thể có ý nghĩa lớn hơn đối với Bắc Kinh, theo ông Gal Luft, Đồng Giám đốc Viện Phân tích An ninh Toàn cầu có trụ sở tại Washington.

Là quốc gia có liên hệ về sắc tộc nhất với người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương và những mối liên kết sâu sắc về tôn giáo và văn hóa, Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia Hồi giáo duy nhất bày tỏ lo ngại về cách đối xử của Trung Quốc đối với người Duy Ngô Nhĩ tại một cuộc họp của Liên Hợp Quốc năm 2019. Nhưng sau chuyến công du Bắc Kinh của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn giữ im lặng về vấn đề Tân Cương và Hồng Kông.

The ông Luft, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn là quốc gia thành viên duy nhất của NATO không cấm công ty Huawei của Trung Quốc tham gia mạng viễn thông và là một trong những quốc gia đầu tiên sử dụng vaccine Covid-19 của Trung Quốc.

Chuyến thăm của ông Vương diễn ra vào thời điểm đồng lira của Thổ Nhĩ Kỳ đang rơi tự do và nền kinh tế của nước này đang phải đối mặt với những thách thức đáng kể", ông cho biết. “Một vài ngày sau chuyến thăm, có thông tin cho rằng Ngân hàng Xuất nhập khẩu của Trung Quốc đã cho Ngân hàng Ziraat thuộc sở hữu nhà nước của Thổ Nhĩ Kỳ vay 400 triệu USD".

Kết luận lại là các nước trong khu vực hiện đang quan tâm đến hai thứ: tiền và vaccine. Ở mức độ mà Bắc Kinh có thể cung cấp sự giúp đỡ về hai nhu cầu cấp thiết đó, nó có thể đảm bảo quan hệ hữu nghị lâu dài trong khu vực".

Mặc dù Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu tuyên bố ông đã nêu vấn đề Tân Cương trong cuộc gặp với ông Vương Nghị trong bối cảnh hàng trăm người Duy Ngô Nhĩ phản đối, nhưng chuyến thăm của ông Vương có thể coi là thành công, cựu đại sứ Trung Quốc tại Iran Hoa Lê Minh cho biết.

Lập trường của Thổ Nhĩ Kỳ về Tân Cương là trở ngại chính giữa Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ, vốn đóng vai trò quan trọng trong Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI),” ông nói. “Nhưng Trung Quốc phải cẩn thận để không thúc đẩy quá mạnh, bởi vì Tổng thống Erdogan phải đối mặt với chủ nghĩa dân tộc đang ngày càng tăng ở quê nhà, với một số lượng lớn người dân tộc Duy Ngô Nhĩ ở Thổ Nhĩ Kỳ".

Yun Sun, một thành viên cấp cao tại Trung tâm Stimson ở Washington, cho rằng Bắc Kinh cần thận trọng khi chơi lá bài Iran trong căng thẳng với Washington.

Đây không phải là lần đầu tiên chúng ta thấy Trung Quốc và Iran tăng cường hợp tác", bà nói. “Tôi rất tò mò muốn biết rốt cuộc những dự án cụ thể, thực tế nào sẽ được thực hiện".

Cuộc bầu cử của Iran diễn ra vào tháng 6 có thể mang lại những bất ổn, trước sự phản đối trong nước và sự phản đối kịch liệt của công chúng đối với thỏa thuận với Trung Quốc, bà lưu ý.

Rõ ràng là sau hội nghị thượng đỉnh Alaska, Trung Quốc đang cố gắng tăng cường quan hệ đối tác trên toàn cầu để giảm thiểu sự cô lập", bà nói. “Nhưng chúng ta nên tự hỏi điều gì đã thay đổi về cơ bản trong mối quan hệ của Trung Quốc với các quốc gia này. Những khía cạnh nào [của các mối quan hệ đó] đã được cải thiện ngoài tính cấp bách được tạo ra bởi các vấn đề của mỗi quốc gia với Mỹ?”.

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức VN nhanh nhất, xem tin thế giới mới nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên