Giải mã tham vọng tại "Con đường tơ lụa ngoài không gian" của Trung Quốc

Elena |
Giải mã tham vọng tại "Con đường tơ lụa ngoài không gian" của Trung Quốc
Giải mã tham vọng tại "Con đường tơ lụa ngoài không gian" của Trung Quốc
Nguồn: Spacenews

Trung Quốc đang chứng minh mình là đối thủ xứng tầm với Mỹ về công nghệ vũ trụ.

Trong tháng 12/2020, Trung Quốc đã thực hiện thành công việc thu hồi mẫu đá trên Mặt Trăng. Tàu Thường Nga 5 đã hạ cánh trên Mặt Trăng, sử dụng một chiếc xe tự hành để đào lên những mảng đất trên bề mặt Mặt Trăng, sau đó trở về Trái Đất với gần 3kg chất liệu đó. Việc này đã đánh dấu sự trở lại của đá Mặt Trăng trong vòng hơn 40 năm.

Trong lúc tàu Thường Nga 5 của Trung Quốc rời khỏi Trái Đất, người ta đồng thời phát hiện sự việc kính viễn vọng vô tuyến lớn thứ 2 thế giới ở Arecibo, Puerto Rico sụp đổ. Một trong những dây cáp hỗ trợ đã hỏng vào tháng 8, theo sau đó là vào tháng 11 với sự cố về đĩa phản xạ chính.

Cuối cùng, vào đầu tháng 12, những sợi cáp hỗ trợ trên một tháp hoàn toàn rời ra khiến cho toàn bộ kính đổ sập xuống.

Tuy hai việc này không dính dáng gì đến nhau, nhưng hình thức từ cả hai sự kiện này đã đánh dấu một chương mới trong ngành công nghiệp vũ trụ. Mặc dù sự kiện tàu vũ trụ Thường Nga 5 của Trung Quốc chưa có bất kỳ bước đột phá nào so với Mỹ, song những nỗ lực trên đã từng bước chứng minh Trung Quốc hoàn toàn có khả năng đối đầu với Mỹ trong ngành công nghiệp này.

Công nghiệp vũ trụ Trung Quốc: Vật chất và ý thức

Và không có gì bất ngờ nếu với chính quyền Trung Quốc, công nghiệp vũ trụ không chỉ là bản lề vật chất mà còn chứa đựng tính biểu tượng của ý thức.

Trên phương diện vật chất, Trung Quốc đã xem lĩnh vực về vũ trụ là ngành đi đầu trong chiến lược phát triển đa ngành của Trung Quốc. Đối với họ, công nghiệp vũ trụ là một ngành có sự ứng dụng dày đặc công nghệ tiên tiến.

Một chương trình vũ trụ thành công bao gồm nhiều khía cạnh khác nhau như: công nghệ thông tin và liên lạc, vật liệu tiên tiến, nơi lưu trữ năng lượng và một quá trình thi công chính xác.

Hơn thế, ngành công nghiệp này còn nuôi sống hàng ngàn con người không chỉ bởi nó thu hút nhân tài trong ngành, mà còn tạo ra nhu cầu trong những ngành liên quan như công nghệ tiên tiến, quản lý chất lượng hay kỹ sư hệ thống.

Một chương trình vũ trụ tiềm năng có thể được tận dụng để thúc đẩy những mục tiêu về chính sách đối nội và đối ngoại của một quốc gia. Không ngẫu nhiên mà hàng loạt nhân viên vũ trụ lâu năm của Trung Quốc được điều tới làm việc tại COMAC (Tập đoàn máy bay thương mại Trung Quốc) nhằm sản xuất ra loại máy bay có thể đánh bại các đối thủ cạnh tranh như Boeing hay Airbus.

Trung Quốc hy vọng những kỹ năng và kiến thức liên quan đến công nghiệp vũ trụ có thể được tận dụng tối đa vào việc sản xuất máy bay thương mại.

Thông qua việc xuất khẩu vệ tinh vũ trụ và cơ sở vật chất liên quan (hỗ trợ cho vệ tinh), Trung Quốc đã không chỉ thắt chặt mối quan hệ với các nước như Nigeria và Bolivia, mà còn mở ra một "Con đường tơ lụa ngoài không gian" (Spacenews viết).

Giải mã tham vọng tại Con đường tơ lụa ngoài không gian của Trung Quốc - Ảnh 1.

Tàu Thường Nga 5 của Trung Quốc. Ảnh: Internet

Cơ sở vật chất, tới lượt mình, đã nâng cao tầm biểu tượng. Từ góc nhìn của Trung Quốc, những biểu tượng quyền lực nhất thường được xây dựng nên từ những nền tảng cụ thể.

Việc có thể trưng ra những quyền năng trong thế giới thật giúp củng cố ý nghĩa của biểu tượng đó. Bởi vậy, tiềm năng công nghiệp vũ trụ sẽ cải thiện đáng kể bộ mặt đất nước này.

Theo đó, một Trung Quốc có thể triển khai thành công những chương trình không gian sâu (Deep space program) cũng đồng thời là một nơi có thể đưa ra những mặt hàng chất lượng cao, đáp ứng được những tiểu chuẩn nghiêm khắc của việc du hành vũ trụ. Nó còn thể hiện hình ảnh Trung Quốc như một cường quốc công nghệ cao, một đối thủ ngang tầm với Mỹ, Nga hay cả châu Âu.

Về ý thức, hình ảnh về mảng vũ trụ của Trung Quốc với rất nhiều vệ tinh nhân tạo, thiết bị vũ trụ và giờ là những chương trình thám hiểm không gian sâu đã khiến quốc gia này dẫn đầu châu Á về công nghiệp vũ trụ. Trong cuộc chiến với Nhật Bản và Ấn Độ, điều này đã trở thành một biểu tượng đầy tính quyền lực.

Theo một quan chức cấp cao nhận định từ 2016, chương trình ngoài không gian của Trung Quốc là một biểu tượng mang tính quốc gia về khoa học và kỹ thuật.

Công nghiệp vũ trụ là một phần quan trọng trong sức mạnh toàn diện của Trung Quốc, đồng thời cũng được xem như lớp vỏ ngoài của nó, theo hãng thông tấn Tân Hoa xã.

Mục tiêu của quốc gia này đối với quá trình chinh phục Mặt Trăng xuất phát điểm với tuyên bố "Đưa vào quỹ đạo, đến đích và trở về" với hàng loạt các nhiệm vụ được thực thi để hỗ trợ lẫn nhau.

Trên thực tế, những nhiệm vụ của tàu Thường Nga đã cho thấy sức mạnh của Trung Quốc trong lĩnh vực không gian, từ khả năng bay quanh quỹ đạo Mặt Trăng (tàu Thường Nga 1 và 2), đặt chân lên Mặt Trăng (Thường Nga 3 và 4) đến việc mang mẫu vật trở về với Thường Nga 5.

Điều này hoàn toàn đối lập với Mỹ. Suốt những thập kỷ qua, đặc biệt với dấu mốc kết thúc của Chiến tranh Lạnh, những nỗ lực của Mỹ với không gian vũ trụ dường như đang thiếu đi người điều lái.

Những người nắm giữ chìa khóa cho tương lai

Cứ mỗi lúc, Mỹ lại thay đổi trọng tâm phát triển của mình theo những hướng khác nhau như quay trở lại Mặt Trăng, đặt chân lên sao Hỏa, các tiểu hành tinh hay phát hiện các tiểu hành tinh mới. Điều này thể hiện chính sách khác nhau của mỗi một nhà cầm quyền.

Theo một cách đơn giản, mỗi khi một chính quyền mới lên ngôi, trọng tâm khám phá của ngành vũ trụ lại bị đổi hướng. Với trọng tâm phát triển của ngành vô cùng mơ hồ và thay đổi liên tục như vậy, quả không sai khi quỹ đầu tư cho ngành công nghiệp vũ trụ luôn trong tình trạng bị lãng phí.

Vì vậy, người ta hy vọng khi ông Biden lên cầm quyền sẽ không đi vào vết xe đổ của những người tiền nhiệm. Hiện tại, cơ hội đặt chân lên Mặt Trăng một lần nữa có vẻ khả thi với sự tiến bộ về mặt kỹ thuật. Lần đầu tiên trong gần một thập kỷ, con người sẽ lại được nhìn thấy hình ảnh những tàu vũ trụ của Mỹ sẽ được phóng ra ngoài không gian.

Thú vị thay, chính quyền Obama trước đây khi ông Biden còn làm phó tổng thống đã mở ra một thời kỳ phục hưng ngành công nghiệp vũ trụ ở Mỹ với sự thúc đẩy những hoạt động thương mại tiếp tế cho Trạm vũ trụ Quốc tế (ISS). Hầu hết những nỗ lực đổi mới ngành vũ trụ là kết quả của những doanh nhân lớn như Elon Musk hay Jeff Bezos.

Giải mã tham vọng tại Con đường tơ lụa ngoài không gian của Trung Quốc - Ảnh 3.

NASA đang chú trọng triển khai Chương trình Artemis, đưa người đổ bộ Mặt Trăng năm 2024. Ảnh: NASA

Họ đã tận dụng cơ hội này để thay đổi và thương mại hóa ngành công nghiệp vũ trụ Mỹ dẫn tới những khoản tiết kiệm chi phí đáng kể. So với trước đây, nhiệm vụ thứ bảy của tên lửa Falcon-9 đã giảm một lượng tương đối trong chi phí để phóng tên lửa đồng nghĩa với những rủi ro cao hơn cho những nhà thiết kế và sản xuất vệ tinh.

Từ đó, chính quyền đương nhiệm sắp tới sẽ phải xem xét cả vấn đề về tính biểu tượng (hoặc cụ thể là ý nghĩa chính trị) cũng như vai trò vật chất của ngành công nghiệp vũ trụ. Việc đạt được những mục tiêu mang tầm quốc gia, bao gồm cả những cái được đề xuất bởi người cầm quyền cũ hay của cả những chính đảng khác đều có vai trò bổ trợ cho hai khía cạnh trên.

Đặc biệt trong thời đại của sự đối đầu với Trung Quốc như hiện nay, từ trên đất liền cho tới ngoài không gian, cả về vật chất và ý thức hệ, đã đến lúc chính phủ Mỹ phải chú trọng đến ngành công nghiệp vũ trụ để chứng minh họ, chứ không phải Trung Quốc, mới chính là những người đang nắm giữ chìa khóa cho tương lai.

Nguồn: Spacenews

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức báo mới tuổi trẻ tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email khampha@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên