Điều thần kỳ xuất hiện khi tê giác bay lộn ngược: Yếu tố "sống còn" cho loài vật bên bờ tuyệt chủng

Tất Đạt |
Điều thần kỳ xuất hiện khi tê giác bay lộn ngược: Yếu tố "sống còn" cho loài vật bên bờ tuyệt chủng
Điều thần kỳ xuất hiện khi tê giác bay lộn ngược: Yếu tố "sống còn" cho loài vật bên bờ tuyệt chủng
Ảnh: CNN

Dù nằm nghiêng hay lộn ngược, việc vận chuyển một con tê giác bằng máy bay cần có hai chiếc trực thăng: một chiếc nhỏ để dùng thuốc an thần cho tê giác và chiếc lớn hơn để chở.

Trên thảo nguyên rộng lớn của châu Phi, hình ảnh tê giác bị lộn ngược treo lơ lửng trên máy bay trực thăng trông vừa kỳ lạ vừa "bất thường". Nhưng đối với tê giác đen, việc bay tới các lãnh thổ mới trong tư thế bị lộc ngược không phải là vấn đề đáng cười - mà đó là sự sống còn.

Hầu hết các hoạt động vận chuyển tê giác được thực hiện bằng xe tải, nhưng một số địa điểm xa xôi không thể đến được bằng đường bộ. Vì vậy, mười năm trước, các nhà bảo tồn đã bắt đầu sử dụng máy bay trực thăng, để di chuyển tê giác đi và đến những địa hình không thể tiếp cận. Tê giác được đặt nằm nghiêng trên cáng, hoặc bị treo ngược ở chân.

Các nhà bảo tồn ưa dùng phương pháp cho tê giác bay lộn ngược vì làm vậy nhanh hơn, dễ dàng hơn và ít tốn kém hơn so với phương án cáng. Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa rõ việc bị lật ngược ảnh hưởng đến tê giác như thế nào.

Điều thần kỳ xuất hiện khi tê giác bay lộn ngược: Yếu tố sống còn cho loài vật bên bờ tuyệt chủng - Ảnh 1.

Ảnh: CNN

Để tìm hiểu, chính phủ Namibia đã yêu cầu một nhóm nghiên cứu tại Đại học Thú y Cornell xem xét thực tế. Kết quả được công bố vào tháng 1 mang lại những phát hiện đáng ngạc nhiên. Robin Radcliffe, một giảng viên cao cấp về động vật hoang dã và y học bảo tồn, cho biết: "Chúng tôi đã dự đoán rằng tê giác sẽ tệ hơn khi bị treo ngược."

Thay vào đó, Radcliffe và nhóm của ông nhận thấy rằng mặc dù có vẻ lộn ngược là một trải nghiệm không thoải mái, nhưng đây lại là là lựa chọn tốt cho sức khỏe của tê giác.

Tác dụng của bay lộn ngược

Namibia là nơi sinh sống của gần một phần ba số tê giác đen châu Phi - một trong hai loài tê giác được tìm thấy trên lục địa này.

Bắt đầu từ năm 2015, nhóm nghiên cứu của Đại học Cornell đã treo ngược 12 con tê giác đen - mỗi con nặng từ 800 tới 1.200 kg - trên một cần cẩu và đặt chúng ở tư thế nằm nghiêng để so sánh.

Các nhà nghiên cứu đã đo các chỉ số sinh học về hô hấp và thông khí, sau đó phát hiện ra rằng tê giác có nồng độ oxy trong máu cao hơn khi lộn ngược.

Điều thần kỳ xuất hiện khi tê giác bay lộn ngược: Yếu tố sống còn cho loài vật bên bờ tuyệt chủng - Ảnh 2.

Ảnh: CNN

Ông Radcliffe cho biết tư thế lộn ngược giúp kéo dài cột sống, mở đường thở. Ngoài ra, nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng khi nằm nghiêng, tê giác có "không gian chết" lớn hơn - tức là lượng không khí trong mỗi lần thở không cải thiện oxy cho cơ thể.

Sự khác biệt giữa hai tư thế không nhiều, nhưng do thuốc gây mê mạnh được sử dụng trên tê giác gây ra tình trạng giảm oxy máu - nồng độ oxy trong máu thấp - nên ngay cả một sự thay đổi nhỏ cũng tạo ra sự khác biệt cho sức khỏe của tê giác.

Tê giác bay trên không

Dù nằm nghiêng hay lộn ngược, việc vận chuyển một con tê giác bằng máy bay cần có hai chiếc trực thăng: một chiếc nhỏ để dùng thuốc an thần cho tê giác và chiếc lớn hơn để chở. Khi những con tê giác được nâng theo tư thế nằm, chiếc cáng sẽ tăng thêm trọng lượng và quá trình này mất nhiều thời gian hơn - theo Radcliffe, có thể một nhóm chuyên gia phải tốn từ 6 đến 30 phút để định vị và cố định tê giác trên cáng.

Điều thần kỳ xuất hiện khi tê giác bay lộn ngược: Yếu tố sống còn cho loài vật bên bờ tuyệt chủng - Ảnh 3.

Ảnh: CNN

Điều thần kỳ xuất hiện khi tê giác bay lộn ngược: Yếu tố sống còn cho loài vật bên bờ tuyệt chủng - Ảnh 4.

Ảnh: CNN

Ngược lại, việc gắn dây thừng vào chân và bàn chân của tê giác có thể chỉ mất vài phút.

Radcliffe cho biết việc này vừa giảm chi phí - cộng lại, hai chiếc trực thăng có giá khoảng 4.000 USD/mỗi giờ sử dụng - và cải thiện sức khỏe của tê giác thông qua việc cắt giảm thời gian hiệu lực của thuốc an thần. Theo ông Radcliffe, những con tê giác được an thần bằng thuốc an thần opioid có tác dụng mạnh gấp 1.000 lần morphin và gây ra một trong những rủi ro lớn nhất cho con vật, cho dù nó được di chuyển bằng đường bộ hay đường hàng không.

Tại sao các nhà bảo tồn di chuyển tê giác?

Tê giác đen sống ở sa mạc, đồng cỏ và thảo nguyên trên khắp châu Phi, với quần thể lớn nhất ở Namibia, Nam Phi, Kenya và Zimbabwe.

Vào những năm 1960, hơn 100.000 con tê giác đen sống trong tự nhiên, nhưng 30 năm nạn săn bắn trộm hoành hành đã xóa sổ 98% số cá thể thuộc loài động vật này. Đến giữa những năm 1990, chỉ còn lại 2.354 con tê giác đen.

Kể từ đó, những nỗ lực bảo tồn đã làm tăng gấp đôi số lượng tê giác đen lên khoảng 5.600 con.

Jacques Flamand, lãnh đạo dự án Mở rộng Quần thể Tê giác đen của Quỹ Động vật Hoang dã Thế giới, cho biết mặc dù số cá thể đang tăng lên, tê giác đen vẫn chưa rời khỏi khu vực. Nếu có quá nhiều cá thể trong một vùng, số lượng của chúng sẽ tự giảm trừ khi một số tê giác được chuyển đi nơi khác.

Việc di chuyển tê giác cũng giúp đảm bảo nguồn gen đa dạng. "Chúng tôi sẽ không muốn một con tê giác đen giao phối cận huyết, điều này khó xảy ra trong tự nhiên do con đực có thể di cư, nhưng trong các khu bảo tồn có hàng rào chắn, việc này trở thành một rủi ro thực sự."

Tê giác vẫn bị săn đuổi bởi những kẻ săn trộm. Tê giác chủ yếu bị giết hại để lấy sừng, thứ được coi là một loại thần dược hoặc để làm đồ trang sức và chạm khắc trang trí. Trong một số trường hợp, tê giác được giải cứu khỏi các điểm nóng săn trộm và được chuyển đến các khu vực có thể giám sát và bảo vệ chúng.

Tại Namibia, các chương trình bảo tồn động vật hoang dã của chính phủ đã chuyển tê giác đến các trang trại và khu bảo tồn ở các cộng đồng xa xôi. Simson Uri-Khob, Giám đốc điều hành của Save the Rhino Trust Namibia, cho biết người dân địa phương được đào tạo thành những người bảo vệ tê giác, giúp thúc đẩy nền kinh tế địa phương và giữ an toàn cho các loài động vật.

Vào năm 2020, nạn săn trộm tê giác ở Namibia đã giảm 40% so với năm 2019, Uri-Khob cho rằng đó là nhờ sự tham gia mạnh mẽ hơn của cộng đồng: "Chúng tôi có nhiều người tham gia hơn so với những năm trước".

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức VN mới nhất, xem tình hình an ninh thế giới nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên