Đề xuất chi hơn 21.000 tỷ cho 3,4km đường Láng, đây có thể là siêu dự án đắt kỷ lục nhằm gỡ điểm nghẽn giao thông. Song, bài toán đền bù sinh kế ngàn hộ dân mới là phép thử cam go nhất.
6h45 sáng đầu tuần, cuối tháng 2, trời lất phất mưa, ngồi trong chiếc xe nhích từng centimet dưới gầm cầu vượt Ngã Tư Sở hướng về Cầu Giấy, anh Minh Hoàng (38 tuổi, kiến trúc sư) vô thức gõ nhịp ngón tay lên vô lăng theo tiếng còi xe rền rĩ.
"Hơn mười năm qua, từ lúc mới ra trường chạy xe máy đến giờ, đường Láng vẫn là thử thách nhẫn nại mỗi sáng của tôi. Có những hôm trời mưa, đoạn đường chưa tới 3,5 cây số mà mất gần một tiếng rưỡi mới thoát ra được. Bao nhiêu luồng tuyến từ đường trên cao đổ dồn về đây, để rồi tất cả lại chôn chân ở cái 'cổ chai' này."
— Anh Hoàng chia sẻ
Ánh mắt anh hướng về dòng phương tiện đang đan cài vào nhau trong khoảng không gian chật hẹp, quẩn quanh mùi khói xăng đặc quánh dưới những tán xà cừ cổ thụ.
Trải nghiệm của anh Hoàng là bức tranh thu nhỏ về sự nhẫn nại thường nhật của hàng vạn người dân Thủ đô. Nếu ví tuyến Vành đai 2 như một mạch máu chủ đạo nuôi dưỡng cơ thể đô thị, thì đoạn Ngã Tư Sở - Cầu Giấy lúc này giống hệt một đoạn mạch đang ách tắc trầm trọng.
Giao thông tại đường Láng luôn trong tình trạng quá tải (Ảnh: Nhóm PV)
Quay ngược thời gian về những năm 90 của thế kỷ trước, đường Láng trong tâm trí người Hà Nội vốn dĩ là một dải đường thanh bình, chạy uốn lượn hiền hòa dọc bờ sông Tô Lịch. Thời điểm đó, trục đường này đóng vai trò như một ranh giới tự nhiên, êm đềm phân tách khu vực nội đô cũ và vùng ven đang chập chững chuyển mình.
Thế nhưng, tốc độ đô thị hóa nhanh như vũ bão đã xóa nhòa mọi ranh giới. Trong vòng hai thập kỷ, khi hàng loạt khu đô thị, trung tâm thương mại mọc lên ken đặc tại phía Tây và Tây Nam, đường Láng bất đắc dĩ phải gồng mình gánh vác sứ mệnh của một tuyến giao thông huyết mạch.
Từ một con đường ven sông tĩnh lặng, nó trở thành "tọa độ đen" về ùn tắc, nơi "chiếc áo" hạ tầng thiết cũ đã bục chỉ, không còn vừa vặn với một cơ thể đô thị đã phình to gấp nhiều lần.
Sự bức bối kéo dài đã thúc đẩy một quyết sách mang tính lịch sử: Đề xuất đầu tư khoảng 21.377 tỷ đồng để mở rộng đường Láng. Thế nhưng, tại sao một đoạn đường dài 3,4 km lại cần đến nguồn vốn khổng lồ đến vậy?
Nghịch lý của hạ tầng nội đô nằm ở chỗ: Chi phí đổ nhựa mặt đường không đắt, thứ đắt đỏ nhất chính là nằm ở chi phí giải phóng mặt bằng (GPMB). Để thấy rõ sự khắc nghiệt của bài toán trượt giá đền bù theo thời gian, có thể nhìn sang dự án Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục – nơi từng nhiều năm liền bị gán mác "con đường đắt nhất hành tinh".
Sự tốn kém này đến từ giá trị thực tế của thị trường bất động sản lõi trung tâm. Theo khung giá đất mới nhất, giá đất ở vị trí 1 (mặt đường) trên tuyến Láng đã chạm ngưỡng 173,3 triệu đồng/m2. Khi "tấc đất" thực sự là "tấc vàng", việc thu hồi mặt bằng liên quan đến hàng nghìn hộ dân trở thành một cuộc thương thuyết vĩ mô vô cùng nhạy cảm.
"Với số tiền đền bù dù áp dụng cơ chế có lợi nhất, việc cầm tiền tự tìm mua một không gian kinh doanh tương tự ở nội đô hiện nay là bài toán vô cùng nan giải." — Trăn trở của người dân.
Những người dân gắn bó nửa đời người dọc bờ sông Tô Lịch có những trăn trở hoàn toàn chính đáng. Theo ghi nhận thực tế, mong mỏi lớn nhất của bà con lúc này là chính sách "đất đổi đất" – tái định cư bằng quỹ đất nền có giá trị thương mại tương đồng để bám trụ mưu sinh.
Dù đắt đỏ, tại sao bây giờ lại là thời điểm chín muồi và bắt buộc phải làm? Câu trả lời nằm ở tính hệ thống của toàn bộ mạng lưới giao thông Thủ đô.
Sự chần chừ không còn chỗ đứng khi Vành đai 2 trên cao đoạn Vĩnh Tuy - Ngã Tư Sở đã đi vào hoạt động. Tuyến đường này tạo ra một dòng chảy phương tiện tốc độ cao, nhưng lại đổ ập xuống một "chiếc phễu" quá hẹp là đường Láng. Hiện tại, đoạn tuyến này thường xuyên phải oằn mình gánh áp lực vượt gần gấp ba lần năng lực thông hành thiết kế ban đầu.
Hiệu suất vận hành thực tế đang ở mức báo động
Nếu không sớm khép kín đoạn Vành đai 2 còn lại, hiệu quả của hàng chục nghìn tỷ đồng đã đầu tư cho trục Vĩnh Tuy - Ngã Tư Sở sẽ bị vô hiệu hóa, biến các điểm giao cắt thành những bãi đỗ xe khổng lồ.
Thực tế, giới chuyên môn đã từng nâng lên đặt xuống nhiều kịch bản. Cuối cùng, phương án làm cầu cạn kết hợp mở rộng mặt đường dưới thấp lên 53,5m được chốt lại như sự lựa chọn khả thi và an toàn nhất.
Mở rộng đường Láng không chỉ là câu chuyện của những bản vẽ kỹ thuật hay khoản ngân sách 21.000 tỷ đồng, mà là bài học sâu sắc về tầm nhìn quy hoạch. Lịch sử đô thị đã chứng minh: Hạ tầng giao thông phải luôn đi trước dẫn đường, thay vì lầm lũi chạy theo dọn dẹp hệ quả cho sự bùng nổ dân số cơ học.
Con đường mới mang theo kỳ vọng giải phóng trục cốt lõi phía Tây Thủ đô. Nhưng để dải nhựa ấy thực sự thênh thang mà lòng người không vướng bận, bài toán giải phóng mặt bằng cần một lời giải nhân văn và thấu đáo.
"Đầu tư hạ tầng luôn đi kèm với sự đánh đổi. Nhưng khi không gian vật lý của con đường được mở rộng ra, thì khoảng cách về sự đồng thuận giữa chính quyền và người dân cũng cần được thu hẹp lại, để những người hôm nay lùi bước nhường không gian, sẽ tiến bước cùng sự phát triển của thành phố ngày mai."
— Chuyên gia quy hoạch
© 2026 EMAGAZINE SOHA.VN