Dấu hiệu Myanmar sắp bước vào "nội chiến toàn diện"

Thi Anh |

Dấu hiệu Myanmar sắp bước vào "nội chiến toàn diện"
Dấu hiệu Myanmar sắp bước vào "nội chiến toàn diện"
Lực lượng phòng vệ nhân dân do NUG thành lập để đối phó với quân đội Myanmar. Chính quyền quân sự Myanmar liệt lực lượng này vào danh sách khủng bố. Ảnh: NUG/EPA

"Đây chỉ là khởi đầu. Tình hình sẽ vượt tầm kiểm soát", người phát ngôn của NUG nhận định: Myanmar đang trên đường tiến tới nội chiến.

Nổi lên hàng loạt nhóm vũ trang

Myanmar đang đứng bên bờ vực nội chiến. Đây là lời cảnh báo của ông Sasa, người phát ngôn cho chính phủ đoàn kết dân tộc (NUG) do các chính trị gia ủng hộ dân chủ thiết lập, trong bối cảnh ngày càng nhiều nhóm vũ trang xuất hiện.

Xung đột đã kéo dài suốt nhiều thập kỷ ở các khu vực biên giới Myanmar, nơi các nhóm vũ trang thiểu số giao tranh với quân đội để giành thêm quyền tự trị. Thế nhưng, kể từ vụ chính biến hồi tháng 2 năm nay, có hàng chục nhóm quân sự mới xuất hiện phản đối chính quyền quân sự. Nhiều cuộc giao tranh xảy ra ở những khu vực vốn yên bình trước đây, Guardian đưa tin.

"Đây chỉ là khởi đầu. Tình hình sẽ vượt tầm kiểm soát", Sasa nói, "Cả đất nước đang trên đường tiến tới nội chiến".

Trong tuần qua, hàng chục nghìn người đã sơ tán khỏi bang miền Đông Kayah vì tình trạng giao tranh dữ dội giữa quân đội, lực lượng phòng vệ Karenni mới thành lập và tổ chức Quân đội Karenni - một nhóm vũ trang thiểu số.

Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (NUG) là cơ quan do phe của bà Aung San Suu Kyi thành lập với vị trí đứng đầu do ông U Win Myint đảm nhiệm - tồn tại song song với Hội đồng Hành chính Nhà nước của chính quyền quân đội Myanmar. Hiện NUG vẫn đang đề nghị cộng đồng quốc tế công nhận mình là chính quyền hợp pháp của Myanmar. Ngày 5/5, NUG tuyên bố thành lập "Lực lượng Phòng vệ Nhân dân" để phát động một cuộc cách mạng vũ trang nhằm vào chính quyền quân đội. Phía quân đội đã đưa lực lượng này vào danh sách khủng bố.

Theo dữ liệu của Dự án Dữ liệu Sự kiện và Địa điểm Xung đột Vũ trang (ACLED), ít nhất 58 lực lượng quân sự đã được thành lập trên khắp Myanmar, trong đó hiện có 12 nhóm đang hoạt động. Những nhóm này được cấu thành ở mức độ địa phương và không chính thức liên quan tới NUG.

Ở thị trấn Mindat, bang Chin, một trong những khu vực nghèo nhất đất nước, các thành phần tình nguyện trang bị súng săn truyền thống đã nổi lên đối chọi với quân đội hồi tháng 5. Tại nơi khác, một số người bỏ trốn vào rừng để học cách chế thuốc nổ.

Trong số những người tham gia huấn luyện quân sự, có cả người nổi tiếng - từ cựu hoa hậu Htar Htet Htet cho tới ca sĩ ban nhạc Han Htoo Lwin.

Thành mục tiêu vì bị nghi liên quan tới quân đội

Tại Yangon thành phố lớn nhất Myanmar, các thành viên của lực lượng an ninh trở thành mục tiêu trong làn sóng nổ súng và đánh bom. Một bữa tiệc đám cưới bị tấn công vì chú rể bị nghi là người chỉ điểm cho quân đội - kết quả là 4 người thiệt mạng, trong đó có cô dâu, vì quả bom được ngụy trang làm quà cưới. Không ai nhận trách nhiệm cho vụ việc.

Trường học trên khắp đất nước (một số là địa điểm đóng quân của quân đội) bị đánh bom hoặc đốt phá bởi những kẻ phá hoại ẩn danh. Chính quyền quân sự Myanmar đã đề nghị cha mẹ tới ghi danh cho con cái trở lại trường học nhưng phần lớn người dân không đồng ý.

Dấu hiệu Myanmar sắp bước vào nội chiến toàn diện - Ảnh 4.

Nhiều cuộc tấn công nổ ra trên khắp Myanmar. Ảnh: CNS photo/News Ambassador via Reuters

Những cuộc tấn công như vậy, bao gồm cả những mục tiêu nhắm tới các cá nhân bị tình nghi bắt tay với quân đội, là một xu hướng đáng ngại - cố vấn cấp cao của Myanmar cho tổ chức Crisis Group Richard Horsey nhận định.

"Sẽ rất khó để khống chế một khi loại bạo lực này trở nên thông thường. Sau này rất khó để chấm dứt những hoạt động ấy".

Tình thế phức tạp dễ bị lợi dụng

Với kế hoạch xây dựng một quân đội liên bang mới, NUG kêu gọi các nhóm phản đối chính biến tuân thủ theo tiêu chuẩn đạo đức và không tấn công trường học, bệnh viện. Mới đây, NUG đã tung ra đoạn video cho thấy nhóm quân sự đầu tiên kết thúc quá trình huấn luyện.

Một số nhóm vũ trang thiểu số đã thể hiện sự ủng hộ với lực lượng phản đối chính biến, số khác thì chưa tỏ rõ quan điểm. Nhiều nhóm có thể tìm cách lợi dụng tình thế để giành thêm quyền kiểm soát, khiến khủng hoảng thêm phần phức tạp.

Sasa kêu gọi cộng đồng quốc tế công nhận NUG là lãnh đạo chính thức của Myanmar. Ông này cho rằng, bằng cách đó, NUG sẽ có thể yêu cầu các công ty dầu khí như Total, Chevron nộp các khoản tiền cho các nhân vật dân chủ, thay vì quân đội.

Sasa đề nghị các nước đưa ra những cấm vận mạnh mẽ hơn. Ông cho rằng, cộng đồng quốc tế càng trì hoãn, "tình hình càng đẫm máu, chúng tôi sẽ càng tiến gần hơn tới nội chiến".

Theo ACLED, chỉ trong nửa đầu năm 2021 số lượng các cuộc giao tranh tại Myanmar được ghi nhận đã cao hơn toàn bộ năm 2020. Tổ chức này cũng nhận thấy tình trạng gia tăng các vụ tấn công nhằm vào dân thường.

Trước đây, xung đột chủ yếu tập trung ở bang Rakhine và bang miền Bắc Shan nhưng giờ nó đang lan rộng khắp đất nước. Tình trạng này chắc chắn sẽ tạo gánh nặng cho các chỉ huy địa phương nhưng không rõ mức độ ảnh hưởng nó sẽ gây ra với quân đội về mặt tổng thể - ông Horsey nhận định.

Salai Za Uk Ling, phó giám đốc Tổ chức Nhân quyền Chin cho biết, hiện hàng nghìn người dân thị trấn Mindat bị mắc kẹt khi mùa mưa bắt đầu.

"Họ đang rất, rất khổ sở. Có một số đợt viện trợ thực phẩm và y tế cơ bản từ tình nguyện viên nhưng không có chương trình quy mô lớn nào", ông Salai Za Uk Ling cảnh báo về cuộc khủng hoảng nhân đạo cận kề. Covid-19 cũng đang lan rộng dọc biên giới với Ấn Độ.

Đọc thêm về:

    Đọc tin nhanh VN mới nhất, xem tin tức thế giới nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên