Chuyện đặc biệt ít biết về người Tiểu đoàn trưởng xe tăng Việt Nam đánh thắng trận đầu tiên lẫy lừng

Đại tá Nguyễn Khắc Nguyệt |

Chuyện đặc biệt ít biết về người Tiểu đoàn trưởng xe tăng Việt Nam đánh thắng trận đầu tiên lẫy lừng
Chuyện đặc biệt ít biết về người Tiểu đoàn trưởng xe tăng Việt Nam đánh thắng trận đầu tiên lẫy lừng
Tượng đài chiến thắng Làng Vây.

53 năm trước, đêm 6 rạng ngày 7/2/1968, xe tăng Việt Nam đánh thắng trận đầu lẫy lừng ở Làng Vây. Tuy nhiên, người chỉ huy tiểu đoàn 198 là ai thì rất ít người biết.

Người được chọn - Hà Tiến Tuân tức Tuân Râu

Thành lập ngày 5 tháng 10 năm 1959 song mãi đến tháng 7 năm 1967, Binh chủng Tăng Thiết giáp (TTG) mới được Bộ Tổng Tư lệnh cho phép đưa một đơn vị vào chiến trường miền Nam tham gia chiến đấu.

Sau các cuộc làm việc rất cẩn trọng giữa cơ quan Bộ và Bộ Tư lệnh TTG, hai bên nhất trí sẽ đưa 1 tiểu đoàn thiếu (gồm 2 đại đội) xe tăng bơi kiểu PT-76 vào khu vực đường 9 để tham gia Chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh đầu Xuân 1968.

Chuyện đặc biệt ít biết về người Tiểu đoàn trưởng xe tăng Việt Nam đánh thắng trận đầu tiên lẫy lừng - Ảnh 1.

Đúng ngày kỷ niệm Cách mạng tháng Tám năm 1967, Bộ Tổng Tham mưu ra quyết định thành lập Tiểu đoàn xe tăng 198 gồm 2 đại đội: Đại đội 3 và Đại đội 9 được gom từ các Tiểu đoàn 1 và 3 của Trung đoàn xe tăng 203.

Do thành lập đúng vào kỷ niệm 22 năm ngày Cách mạng tháng Tám nên tiểu đoàn vinh dự được mang tên Tiểu đoàn 198. Sau khi thành lập, tiểu đoàn được đưa về khu vực Lương Sơn (Hòa Bình cũ) để làm công tác chuẩn bị đi chiến trường.

Là đơn vị xe tăng Việt Nam được vinh dự lãnh ấn tiên phong đi chiến trường miền Nam, cán bộ chiến sĩ (CBCS) của Tiểu đoàn 198 đều được chọn lựa rất cẩn thận. Đó đều là những người có bản lĩnh chính trị vững vàng, có ý chí quyết tâm cao và đặc biệt là có trình độ sử dụng trang bị vũ khí rất thành thạo.

Trong các cán bộ của đơn vị, một vị trí hết sức quan trọng cần được lựa chọn cẩn trọng nhất, đó là vị trí tiểu đoàn trưởng- người đứng mũi chịu sào, người sẽ trực tiếp chỉ huy đơn vị trong điều kiện độc lập sau này.

Ngoài những phẩm chất chung của người cán bộ quân đội thì đó phải là người dũng cảm, quyết đoán song cũng phải hết sức linh hoạt, sáng tạo và ít nhiều có kinh nghiệm chỉ huy bộ đội hành quân, chiến đấu.

Trên cơ sở danh sách mà cơ quan cán bộ đề đạt lên, Thường vụ Đảng ủy binh chủng và Bộ Tư lệnh TTG đã chọn ra một người vào vị trí đó. Đó là đồng chí Hà Tiến Tuân, một cán bộ cấp tiểu đoàn có tiếng là năng nổ, sáng tạo, chỉ huy đơn vị nhiều năm hoàn thành tốt nhiệm vụ huấn luyện- sẵn sàng chiến đấu.

Hà Tiến Tuân sinh năm 1927 tại Hoa Lư, Ninh Bình, đã tham gia hoạt động cách mạng từ Cách mạng tháng Tám trong ngành Công an. Năm 1947 ông được cử đi học Khóa 4 Trường Lục Quân. Năm 1949, Hà Tiến Tuân tham gia Nam tiến, chiến đấu trong đội hình Tiểu đoàn 307 nổi tiếng cho đến năm 1954.

Kết thúc cuộc kháng chiến chống Pháp chín năm, ông đã trở thành cán bộ cấp đại đội với cấp bậc trung úy. Năm 1961, ông được chọn cử đi học về xe tăng tại Tasken rồi Học viện xe tăng Ma-li-nốp-xki tại Liên Xô. Chưa hoàn thành khóa học, đoàn phải về nước nên sau đó lại phải sang Trung Quốc học tiếp 1 năm nữa.

Về nước, Hà Tiến Tuân được bố trí thực tập chức vụ tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3 của Trung đoàn 203. Bằng tài năng quân sự thiên bẩm cộng với những kiến thức, kinh nghiệm đã tích lũy được, Hà Tiến Tuân đã chỉ huy đơn vị thường xuyên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Trong sinh hoạt thường ngày, Hà Tiến Tuân là người cởi mở, gần gũi chiến sĩ, được anh em cấp dưới rất tin yêu, quý trọng. Đã thế, ông lại sở hữu một bộ râu quai nón xanh rì nên ông có biệt hiệu là Tuân Râu.

Và thực tế đã chứng tỏ đó là một lựa chọn chính xác!

Chuyện đặc biệt ít biết về người Tiểu đoàn trưởng xe tăng Việt Nam đánh thắng trận đầu tiên lẫy lừng - Ảnh 3.

Xe tăng PT-76 mang số hiệu 555 tham gia trận đánh điểm cao 543. Ảnh tư liệu.

Từ trận đầu đánh thắng

Ngay sau khi nhậm chức Tiểu đoàn trưởng 198, Hà Tiến Tuân đã lăn mình vào cùng đơn vị chuẩn bị cho cuộc hành quân đường dài và trận chiến đấu đầu tiên. Từ huấn luyện bổ sung đến tiếp nhận lương thực thực phẩm, khí tài dự bị, từ củng cố khôi phục trang bị đến lập kế hoạch hành quân...

Công việc của một tiểu đoàn trưởng chuẩn bị đi chiến trường nhiều đến mức khi được cấp trên cho CBCS nghỉ phép 10 ngày ông cũng chỉ tranh thủ về được 3 ngày.

Về nghỉ 3 ngày song thực ra ông cũng chỉ gần vợ con được 1 đêm vì khi ông từ đơn vị về Hà Nội thì vợ ông lại cùng cơ quan sơ tán lên Vĩnh Phúc. Khi ông lặn lội lên cơ quan vợ thì bà lại về Hà Nội. Cuối cùng, ông quyết định ở lại Vĩnh Phúc chờ và lúc hai vợ chồng gặp nhau cũng là ngày nghỉ cuối cùng.

Ngày 14 tháng 10 năm 1967, Tiểu đoàn 198 bắt đầu cuộc hành quân đường dài vào chiến trường. Tiểu đoàn trưởng Hà Tiến Tuân trực tiếp đi cùng với Đại đội 9. Sau hơn 1 tháng hành quân, Đại đội 3 đã vượt 931 km vào tập kết ở Nậm Khang, còn Đại đội 9 vượt gần 1.300 km tập kết ở Sông Bạc (trên đường vào Tây Huế theo chỉ thị của Mặt trận).

Khi Bộ Tư lệnh mặt trận giao nhiệm vụ cho xe tăng phối hợp cùng bộ binh tiến công Làng Vây, Đại đội 9 lại phải quay ra đường 9.

Trong khi đó, bánh chịu nặng và xích đã hỏng gần hết, mất khả năng cơ động. Chính tiểu đoàn trưởng Hà Tiến Tuân là người đi tìm thấy một lượng lớn khí tài dự trữ trong kho của 559 để làm hồi sinh đại đội này.

Ngày 24 tháng 1 năm 1968, Đại đội 3 cùng với bộ binh chiến đấu tiến công cứ điểm Tà Mây. Tiểu đoàn trưởng Hà Tiến Tuân làm đại diện xe tăng tại sở chỉ huy Trung đoàn 24. Trận này, mặc dù bị sa lấy, chỉ có 2 xe tham gia chiến đấu song khi thấy xe tăng xuất hiện, quân địch trong cứ điểm đã hoảng sợ bỏ chạy.

Chuyện đặc biệt ít biết về người Tiểu đoàn trưởng xe tăng Việt Nam đánh thắng trận đầu tiên lẫy lừng - Ảnh 4.

Sơ đồ trận đánh Làng Vây.

Tiếp đó, Tiểu đoàn 198 nhận nhiệm vụ cùng bộ binh tiến công cứ điểm Làng Vây - một mắt xích quan trọng trong "Hàng rào điện tử Mắc Na-ma-ra" vào đêm 6, rạng ngày 7 tháng 2 năm 1968.

Trong trận này, tiểu đoàn trưởng Hà Tiến Tuân làm đại diện xe tăng tại sở chỉ huy Trung đoàn 24 tiến công địch từ hướng Tây theo đường số 9, trực tiếp chỉ huy Đại đội 3 đánh địch.

Sau 3 giờ chiến đấu, ta đã làm chủ hoàn toàn cứ điểm, diệt và bắt sống nhiều địch. Về phía ta, tổn thất không đáng kể. Trận thắng đầu tiên của Tiểu đoàn 198 đã mở ra truyền thống "Đã ra quân là đánh thắng" của Bộ đội Tăng thiết giáp Việt Nam.

Sau chiến thắng Làng Vây, Hà Tiến Tuân lại cùng Đại đội 9 hành quân vào A Lưới sẵn sàng đánh xuống Huế từ phía Tây. Tuy nhiên, thời cơ chưa tới nên phải nằm lại đó chờ đợi. Năm 1970, ông được điều về Binh chủng và được cử đi học tại Học viện xe tăng Ma-li-nốp-xki lần thứ hai.

Về nước, Hà Tiến Tuân được Tư lệnh Đào Huy Vũ giữ lại công tác tại Phòng Khoa học quân sự nhằm mục đích tổng kết chiến tranh và viết Điều lệnh chiến đấu cho Binh chủng.

Trong thời gian công tác tại đây, ông đã cùng các đồng sự hoàn thành tác phẩm "Binh chủng Thiết giáp chiến đấu vì độc lập tự do" và nhiều tài liệu quý khác.

Chuyện đặc biệt ít biết về người Tiểu đoàn trưởng xe tăng Việt Nam đánh thắng trận đầu tiên lẫy lừng - Ảnh 5.

Cụ Hà Tiến Tuân (người ngồi). Ảnh: CCB Đinh Chiến

Giữa những năm 80 của thế kỷ trước, Hà Tiến Tuân được bổ nhiệm làm Hiệu trưởng Trường sĩ quan TTG. Ông là người có nhiều đóng góp trong công cuộc xây dựng nhà trường tiến lên chính quy hiện đại, được cán bộ, giáo viên và nhiều thế hệ học viên yêu mến, quý trọng với tên gọi thân thương "Bố Tuân Râu".

Sau đó, ông sang làm Chủ nhiệm Khoa TTG của Học viện Chính trị - Quân sự và nghỉ hưu với quân hàm Đại tá.

Cách đây vài năm, khi về dự lễ thành lập Trường sĩ quan TTG, ngoài quà tặng của nhà trường ông còn nhận được quà tặng của một cựu học viên thời ông làm hiệu trưởng nay đang giữ một chức vụ khá cao trong quân đội.

Về nhà mở ra, thấy món quà còn lớn hơn quà của nhà trường, ông sợ có sự nhầm lẫn nên nhờ người đưa vào tận cơ quan Bộ Tư lệnh hỏi cho ra nhẽ. Khi biết đó là thiện ý của học viên cũ dành cho mình, ông mới yên tâm.

Mùa Xuân nay, ông đã bước sang tuổi 94. Tuổi đã cao, sức đã yếu song trí tuệ của ông vẫn hoàn toàn minh mẫn, chẳng quên chuyện gì.

Trò chuyện với ông, mỗi khi nhắc đến chuyện gì vui lại được nghe tiếng cười "khà khà" vô cùng sảng khoái của ông. Ông mãi mãi là "Tiểu đoàn trưởng Tuân Râu" trong tâm khảm nhiều thế hệ bộ đội TTG Việt Nam.

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức báo mới tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên