"Chống lưng" cho Ukraine ở Donbass, Thổ hứng đòn hiểm của TT Nga Putin: 3 tỷ USD tiêu tan?

Hoài Giang |

"Chống lưng" cho Ukraine ở Donbass, Thổ hứng đòn hiểm của TT Nga Putin: 3 tỷ USD tiêu tan?
"Chống lưng" cho Ukraine ở Donbass, Thổ hứng đòn hiểm của TT Nga Putin: 3 tỷ USD tiêu tan?
Hình minh họa.

Có vẻ như lần này ông Putin đã không dùng "bài cũ" để gây sức ép với Thổ Nhĩ Kỳ, tức là đòn hiểm này sẽ không liên quan tới hạn chế nhập khẩu nông sản.

Mới đây, trang tin bne-IntelliNews đăng tải bài viết nhan đề: "Russia slaps flight restrictions on Turkey after Erdogan backs Ukraine" (tạm dịch: Nga hạn chế bay tới Thổ Nhĩ Kỳ sau khi ông Erdogan chống lưng cho Ukraine).

Nhằm đem lại cho độc giả cái nhìn đa chiều, đặc biệt là trong "tam giác quan hệ" Nga - Thổ Nhĩ Kỳ - Ukraine liên quan tới các căng thẳng gần đây ở khu vực Donbass, chúng tôi xin được lược dịch bài viết.

Nga đã ra đòn với Thổ, nhưng lần này không phải là "cuộc chiến cà chua"?

Nhà chức trách Nga mới đây đã ra thông báo rằng họ sẽ hạn chế các chuyến bay đến và đi từ Thổ Nhĩ Kỳ từ ngày 15/4 đến ngày 1/6, với lý do các ca mắc mới Covid-19 ở nước này tăng cao.

Mặc dù đợt bùng phát mới nhất ở Thổ Nhĩ Kỳ có nguy cơ vượt ngoài tầm kiểm soát - tuy nhiên nhiều chuyên gia cho rằng nó đã trở thành "lý do tuyệt vời" để Moscow ngăn cản người Nga nghỉ mát ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Họ cũng cho rằng các biện pháp hạn chế được Phó Thủ tướng Nga Tatyana Golikova công bố vào ngày 12/4 thực chất là một phản ứng đối với việc Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tuyên bố "sẵn sàng hỗ trợ" Ukraine vào cuối tuần qua trong bối cảnh căng thẳng bùng phát ở Donbass và lực lượng Nga hoạt động tích cực ở biên giới Ukraine.

Chống lưng cho Ukraine ở Donbass, Thổ hứng đòn hiểm của TT Nga Putin: 3 tỷ USD tiêu tan? - Ảnh 1.

Tổng thống Ukraine Zelensky và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan trong cuộc gặp cuối tuần trước.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã gặp gỡ người đồng cấp Erdogan tại Istanbul vào ngày 10/4, thảo luận về việc Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp vũ khí cho Ukraine, ví dụ như máy bay không người lái có vũ trang (UCAV) - và hỗ trợ ông trong mọi vấn đề, bày tỏ hy vọng rằng một ngày nào đó Ukraine sẽ trở thành một thành viên của NATO.

Trong một dấu hiệu khác cho thấy mối quan hệ ngày càng xấu đi giữa Moscow và Ankara, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã nói với Thổ Nhĩ Kỳ và "các quốc gia có trách nhiệm khác" không nên nuôi dưỡng thứ mà ông mô tả là "tâm lý hiếu chiến ở Ukraine".

Ở thời điểm quan hệ căng thẳng tăng cao giữa Moscow và Ankara vào năm 2015 sau khi F-16 của Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ (TAF) bắn rơi một cường kích Su-24M của Nga, Moscow đã áp dụng một loạt biện pháp trừng phạt - tiêu biểu nhất là lệnh cấm nhập khẩu nông sản.

Khi hai nước dần khôi phục quan hệ, Nga đã dỡ bỏ các hạn chế đối với nhập khẩu thực phẩm từ Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng lệnh cấm cà chua vẫn có hiệu lực, nhắc nhở người Thổ rằng không phải tất cả đều được tha thứ và lãng quên.

Cuối cùng, Nga cũng dỡ bỏ lệnh cấm cà chua.

Nhưng khi căng thẳng giữa Moscow và Ankara một lần nữa leo thang do giao tranh ở Syria năm 2020, "cuộc chiến cà chua" lại một lần nữa bùng lên với việc hàng nghìn xe tải bị mắc kẹt ở biên giới Nga - Ukraine.

Các động thái nói trên đã khiến các nhà sản xuất Thổ, những người xuất khẩu 80% lượng cà chua cho Nga thiệt hại nặng.

Chống lưng cho Ukraine ở Donbass, Thổ hứng đòn hiểm của TT Nga Putin: 3 tỷ USD tiêu tan? - Ảnh 3.

Đoàn xe chở cà chua của Thổ Nhĩ Kỳ "mắc kẹt" tại biên giới Nga-Ukraine ngày 17/2/2020 (Nguồn: Daily Sabar).

Đòn hiểm của ông Putin?

Việc hạn chế xảy đến khi đồng Lira của Thổ Nhĩ Kỳ bị sụt giá nặng do nền kinh tế gặp khó khăn, và Ankara có nguy cơ rơi vào một cuộc khủng hoảng cán cân thanh toán.

Chuyên gia Timothy Ash tại BlueBay Asset Management nhấn mạnh rằng: "(Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ) Erdogan sẽ không thể để lỡ 2-3 tỷ USD tiền du lịch Nga trong năm nay.

Tôi đoán (Tổng thống Nga Vladimir) Putin đã cảnh báo ông ấy (Erdogan) vào tối thứ Sáu (9/4) - trước chuyến thăm của ông Zelensky.

Thông điệp từ ông Putin rất rõ ràng đối với ông Erdogan. Đó là không ủng hộ Ukraine trong cuộc chiến hiện tại ở Donbass, nhưng có vẻ như Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã đưa ra lựa chọn cuối cùng giữa ông Putin, Ukraine và NATO.

Ông ấy đã đứng về phía Ukraine và NATO chống lại ông Putin và hiện đang phải trả giá ".

Chống lưng cho Ukraine ở Donbass, Thổ hứng đòn hiểm của TT Nga Putin: 3 tỷ USD tiêu tan? - Ảnh 4.

Hôm 10/4, đã diễn ra sự kiện quan trọng liên quan tới Nga - Thổ - Ukraine đó là lần đầu tiên UAV Bayraktar TB2 do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất trong trang bị của Quân đội Ukraine xuất kích trinh sát giới tuyến Donbass.

Người Nga là nhóm khách du lịch nước ngoài lớn nhất đến thăm Thổ Nhĩ Kỳ. Ước tính 7 triệu người, chiếm 16% tổng số khách du lịch đã đến Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 2019, 1 năm trước khi đại dịch Covid-19 bùng phát, góp khoản doanh thu 4-5 tỷ USD vào doanh thu du lịch hàng năm.

Ngay cả khi dịch bệnh bùng phát, 2,1 triệu du khách Nga trên các chuyến bay thuê bao vẫn đến thăm Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 2020.

Người đứng đầu Cơ quan Giám sát Liên bang Nga về Bảo vệ Quyền lợi Người tiêu dùng và Sức khỏe Con người (Rospotrebnadzor) Anna Popova gần đây cho biết sau khi Nga mở cửa biên giới trong bối cảnh đại dịch đang dịu đi, 25.000 trong số 3 triệu người Nga ra nước ngoài đã dương tính với SARS-CoV-2.

Trong số 25.000 người đó, 80% đã trở về sau kỳ nghỉ ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Chống lưng cho Ukraine ở Donbass, Thổ hứng đòn hiểm của TT Nga Putin: 3 tỷ USD tiêu tan? - Ảnh 5.

Du lịch là một nguồn thu quan trọng của Thổ Nhĩ Kỳ.

Không có 7 triệu khách Nga, Thổ có thể trông đợi vào Mỹ và Phương Tây?

Tỷ lệ trung bình trong bảy ngày của các ca nhiễm coronavirus mới ở Thổ Nhĩ Kỳ chỉ ở mức dưới 52.000 - vào khoảng 9.300 vào ngày 1/3 khi chính phủ quyết định nới lỏng các hạn chế về đại dịch.

Tổ chức tư vấn của Mỹ Teneo Intelligence đưa ra một lưu ý về những khó khăn ngày càng trầm trọng hơn do đại dịch trong lĩnh vực du lịch của Thổ Nhĩ Kỳ:

"Ngoài những tác động bất lợi của nó đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe và cuộc sống của người dân, việc lây lan tiếp diễn có thể làm tổn thương ngành du lịch của Thổ Nhĩ Kỳ vốn đang phát triển mạnh mẽ để bù đắp một số khoản lỗ của năm 2020, khi doanh thu giảm khoảng 70% (khoảng 22 tỷ USD) so với năm 2019.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) gần đây đã đặt Thổ Nhĩ Kỳ trong tình trạng cảnh báo cấp độ 4 đối với Covid-19.

Điều đó có nghĩa là du khách nên tránh tất cả các chuyến du lịch đến đất nước này. Thổ Nhĩ Kỳ cũng vẫn nằm trong danh sách đỏ của EU và không rõ khi nào các chuyến bay đến Thổ Nhĩ Kỳ từ Anh sẽ nối lại".

Chống lưng cho Ukraine ở Donbass, Thổ hứng đòn hiểm của TT Nga Putin: 3 tỷ USD tiêu tan? - Ảnh 7.

Covid-19 đang ảnh hưởng nặng nề tới kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ.

Ông Erdogan sẽ được gì nếu ủng hộ Ukraine?

Một tính toán khác mà có thể ông Erdogan đã nghĩ đến khi quyết định có ủng hộ Ukraine trong cuộc đọ sức mới nhất với Nga là những gì Ankara có thể đạt được như "phần thưởng" từ Mỹ.

Kể từ khi ông Biden trở thành Tổng thống Mỹ, ông đã không điện điện đàm với người đồng cấp Thổ Erdogan và có rất ít tiến bộ trong việc giải quyết những bất đồng trong mối quan hệ Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ.

Washington vẫn tiếp tục gây sức ép về việc Ankara mua hệ thống phòng không S-400 của Nga, lệnh cấm Thổ Nhĩ Kỳ mua tiêm kích tàng hình F-35 vẫn chưa được gỡ bỏ, các cáo buộc ngân hàng Halkbank Thổ Nhĩ Kỳ giúp đỡ Iran né tránh trừng phạt của Mỹ, tranh cãi quanh vấn đề Vụ diệt chủng Armenia vẫn là những hòn đá tảng trong quan hệ 2 nước.

Chuyên gia Timothy Ash nhấn mạnh:

"Tôi có một giả định rằng ông Erdogan đang mong đợi chính quyền của ông Biden sẽ đền đáp lòng trung thành của ông ấy (trong việc ủng hộ Kiev) bằng cách cho anh ta một số "wiggle room" (độ xê dịch) về vấn đề ngân hàng Halkbank và "looming decision" (quyết định mù mờ) về việc chỉ định tội ác diệt chủng người Armenia (mà Thổ Nhĩ Kỳ) bị cáo buộc.

Có vẻ như ông ấy hy vọng rằng thông qua hành động này, cuối cùng ông Biden sẽ gọi điện cho mình".

Cần lưu ý rằng Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris đến từ California, nơi có cộng đồng lớn người Mỹ gốc Armenia và bà là người ủng hộ một nghị quyết của Thượng viện Hoa Kỳ công nhận các vụ giết người Armenia ở Thổ Nhĩ Kỳ vào đầu thế kỷ 20 là diệt chủng vào năm 2019.

Trong những bình luận thêm về những khó khăn ngày càng trầm trọng của đại dịch ở Thổ Nhĩ Kỳ, Tổ chức Teneo Intelligence cho biết:

"Chính phủ (Thổ Nhĩ Kỳ) đổ lỗi cho các biến thể virus gây ra sự gia tăng các ca lây nhiễm - với khoảng 85% tổng số ca bệnh trên toàn quốc là từ các biến thể từ Anh. Tuy nhiên, những lời chỉ trích đang ngày càng gia tăng từ các chuyên gia y tế và công chúng ngày càng trở nên thất vọng.

Người dân Thổ Nhĩ Kỳ cũng ngày càng trở nên thờ ơ với những nỗ lực không ngừng của chính phủ nhằm chuyển hướng sự chú ý của công chúng khỏi đại dịch đang hoành hành và tình hình kinh tế ngày càng tồi tệ.

Với quỹ đạo tiêu cực của đại dịch, Tổng thống (Thổ Nhĩ Kỳ Recep) Tayyip Erdogan sẽ sớm phải tuyên bố thắt chặt các hạn chế hiện tại, một động thái sẽ khiến người Thổ thêm phẫn nộ và gây thêm khó khăn về kinh tế".

Chống lưng cho Ukraine ở Donbass, Thổ hứng đòn hiểm của TT Nga Putin: 3 tỷ USD tiêu tan? - Ảnh 9.

Hình minh họa.

Đọc thêm về:

    Đọc tin nhanh về quân sự tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên