Chính phủ mới Israel: Ca "sinh muộn" khó khăn, tập hợp của những người đồng sàng dị mộng

Đại sứ Nguyễn Quang Khai |
Chính phủ mới Israel: Ca "sinh muộn" khó khăn, tập hợp của những người đồng sàng dị mộng
Chính phủ mới Israel: Ca "sinh muộn" khó khăn, tập hợp của những người đồng sàng dị mộng
Thỏa thuận thành lập chính phủ mới kết thúc 4 nhiệm kỳ cầm quyền của ông B. Netanyahu. Ảnh: RT.

Đêm 3/6/2021, Liên minh các đảng phái chính trị của Israel đã tuyên bố đạt được thỏa thuận thành lập chính phủ liên minh mới.

Cựu Bộ trưởng Tài chính Yair Lapid, thủ lĩnh đảng Yesh Atid đã thông báo cho Tổng thống Reuven Rivlin thoả thuận này chưa đầy một giờ trước khi thời hạn quy định 28 ngày kết thúc vào nửa đêm. Đảng Yesh Atid có 17 ghế trong Quốc hội (Knesset), đứng thứ hai sau đảng Likud.

Thành phần chính phủ mới

Chính phủ mới lấy tên là "Chính phủ thay đổi" được thành lập với sự tham gia của 8 đảng phái trên chính trường Israel, bao gồm đại diện các đảng Yesh Atid, Yamina, Tikva Khadasha, Lao động, Xanh-Trắng, Yisrael Beytenu, Meretz và Danh sách Ả Rập Thống nhất.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, một đảng Ả Rập Hồi giáo nhỏ được tham gia chính phủ liên minh. Các nhà quan sát cho rằng, không hy vọng đảng này sẽ có một Bộ trưởng trong chính phủ, nhưng họ hoàn toàn có thể thảo luận với chính phủ về các vấn đề quan trọng nhất, đặc biệt là cuộc xung đột Israel-Palestine.

Mặc dù Y. Lapid, người đứng đầu đảng Yesh Atid được Tổng thống R. Rivlin giao thành lập chính phủ, nhưng N. Bennett, thủ lĩnh đảng Yamina cực hữu nhỏ dự kiến sẽ được đảm nhận chức vụ Thủ tướng hai năm đầu tiên trong nhiệm kỳ bốn năm, Y. Lapid giữ chức Ngoại trưởng đến giữa nhiệm kỳ sẽ lên làm Thủ tướng thay N. Bennett trước cuộc bầu cử mới.

Thỏa thuận này được coi là sự kiện làm rung chuyển chính trường Israel hiện đại vì nó kết thúc 4 nhiệm kỳ tổng cộng 12 năm cầm quyền của ông B. Netanyahu, Thủ tướng tại chức lâu nhất của Israel từ trước tới nay. Đây cũng là lần đầu tiên một chính phủ Israel không có sự tham gia của đảng Likud.

Chính phủ mới Israel: Ca sinh muộn khó khăn, tập hợp của những người đồng sàng dị mộng - Ảnh 1.

Những khó khăn của chính phủ liên minh mới

Việc các đảng đối lập thoả thuận với nhau để thành lập được một chính phủ liên minh vào phút chót chủ yếu là nhằm mục đích loại bỏ Thủ tướng đương nhiệm B. Netanyahu và chuẩn bị cho một cuộc bỏ phiếu tín nhiệm nội các mới ở Knesset, tránh khả năng phải tổ chức bầu cử lại lần thứ 5 trong vòng hai năm rưỡi.

Theo luật Israel, một tuần kể từ khi thông báo cho Tổng thống về việc thành lập chính phủ mới, tức chậm nhất là ngày 9/6/2021 cuộc bỏ phiếu tín nhiệm phải được tổ chức. Chính phủ mới sẽ chỉ được thông qua với đa số 61/120 phiếu.

Như vậy, ông Netanyahu sẽ có một tuần để "phá hoại" liên minh đối lập do Lapid và Bennett lãnh đạo. Chủ tịch Quốc hội (Knesset) Yariv Levin thuộc đảng Likud của Netanyahu đang tìm cách trì hoãn cuộc bỏ phiếu tín nhiệm càng lâu càng tốt để ông Netanyahu có thời gian suy nghĩ phản đòn làm thất bại liên minh mới.

Lapid và Bennett, những người đứng đầu liên minh mới rất lo ngại Y. Levin tìm cách ngăn chặn một cuộc bỏ phiếu tín nhiệm chính phủ mới bằng cách không đưa hoạt động này vào chương trình nghị sự của Knesset. Việc làm này trùng hợp với ý đồ của Netanyahu gây chia rẽ nội bộ liên minh. Trong tình hình như vậy, chính phủ mới không dễ gì giành được 61 phiếu.

Mặt khác, liên minh này không thể ổn định lâu dài được, bởi vì đây là tập hợp các đảng cánh hữu, cánh tả và trung tâm, có quan điểm rất khác nhau trong nhiều vấn đề quan trọng. Chính phủ này hoàn toàn không có nền tảng chung nào ngoài mục đích đánh đổ Thủ tướng B. Netanyahu.

Ngay cả khi nếu được thông qua, chính phủ mới cũng rất khó hoạt động. Lần đầu tiên trong lịch sử Israel, một chính phủ được đề xuất thành lập với sự tham gia của 8 đảng phái có nhiều quan điểm rất khác nhau từ cực tả, cực hữu và các đảng trung tâm.

Chính phủ mới Israel: Ca sinh muộn khó khăn, tập hợp của những người đồng sàng dị mộng - Ảnh 3.

Đây cũng là nội các đầu tiên có sự tham gia của các đảng Ả Rập. Trong tình hình như vậy, các đảng phái tham gia liên minh sẽ phải tìm cách tránh những vấn đề bất đồng để tìm ra điểm chung giải nhằm quyết các vấn đề kinh tế và cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 trong nước. Trong các cuộc đàm phán liên minh vừa qua, các bên đã không nêu ra các vấn đề phức tạp, trong đó có cuộc xung đột Israel-Palestine.

Ngoài ra, các tranh chấp chính hiện nay là việc phân bổ các chức vụ Bộ trưởng trong chính phủ và bổ nhiệm các thẩm phán trong toà án tối cao. Việc thủ lĩnh đảng Ả Rập, Mansour Abbas, đòi giữ chức chủ tịch Uỷ ban bảo vệ môi trường và các vấn đề nội bộ của Knesset cũng gây tranh cãi. Ông Mansour Abbas là người tích cực ủng hộ việc bãi bỏ luật hạn chế xây dựng trong khu vực Ả Rập vốn bị các đảng cực hữu phản đối.

Đáng lưu ý, để chính phủ liên hiệp được tín nhiệm, sự ủng hộ của các đảng Ả Rập trong liên minh là hết sức cần thiết để có được đa số phiếu 61/120 trong Knesset. Tuy nhiên, do cuộc chiến Gaza và các cuộc xung đột giữa người Do Thái và Ả Rập ở Jerusalem vừa qua, không phải tất cả các lực lượng chính trị Ả Rập đều sẵn sàng bỏ phiếu thuận cho liên minh này. Họ không thể ủng hộ một chính phủ có sự tham gia của các nhân vật cực hữu như L. Bennett, Lieberman, G. Saar và B. Gantz, những người mới đây đã chỉ huy một chiến dịch quân sự chống lại người Palestine ở Dải Gaza.

Cơ hội mong manh cuối cùng của Netanyahu

Mặc dù thất bại, ông Netanyahu đã chỉ trích gay gắt các đảng đối lập thoả thuận thành lập chính phủ liên minh, coi đây là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia của Israel và đang tìm cách để bẻ gãy liên minh này. Việc phát động lại các hành động chống Dải Gaza, Lebanon hoặc tấn công Iran để gây rối tình hình và đánh lạc hướng sự chú ý đã từng bị phản đối mạnh mẽ, có thể loại trừ. Tuy nhiên, ông Netanyahu có thể lợi dụng tình hình căng thẳng giữa người Ả Rập và người Do Thái ở Jerusalem như là một con bài để làm thay đổi tiến trình các sự kiện.

Trong mọi trường hợp, ảnh hưởng của đảng Likud vẫn còn rất lớn trên chính trường Israel. Phe đối lập sẽ phải đối mặt với sự phản đối của những người trung thành với Likud ủng hộ ông Netanyahu. Bằng những cố gắng vớt vát cuối cùng, có lẽ ông Netanyahu chỉ có thể gây khó khăn phần nào cho việc thành lập chính phủ liên minh mới.

Chính phủ mới Israel: Ca sinh muộn khó khăn, tập hợp của những người đồng sàng dị mộng - Ảnh 4.

Theo các nhà am hiểu tình hình chính trị Israel, trong bối cảnh hiện nay, ông Netanyahu thực tế không còn nhiều cơ hội. Ông đã từng liên minh với hầu hết các đảng phái chính trị trong liên minh hiện nay, từ cánh tả, cánh hữu đến bảo thủ.... để thành lập chính phủ, nhưng họ đều đã từ bỏ ông.

Nếu trong một tuần nữa, chính phủ mới không được thành lập và nếu được thành lập thì cũng không biết liệu có thể vượt qua được cuộc bỏ phiếu tín nhiệm ở Knesset hay không. Nếu liên minh thất bại, quyền hạn thành lập chính phủ sẽ được trao lại cho Knesset và các đại biểu sẽ có 21 ngày để tìm kiếm sự ủng hộ. Và nếu chính phủ không thành lập được trong khoảng thời gian này, thì Knesset sẽ tự động bị giải thể và trong 90 ngày nữa. Israel sẽ lại phải tổ chức cuộc bầu cử Quốc hội tiếp theo lần thứ năm.

Chân dung Thủ tướng mới của Israel Naftali Bennett

Naftali Bennett sinh ngày 25/3/1972 và lớn lên ở Haifa, con trai của một gia đình nhập cư từ Mỹ. là một chính trị gia người Israel, từng giữ chức Bộ trưởng phụ trách kiều dân Do Thái (Diaspora) (2013-2019) và Bộ trưởng Quốc phòng (2019-2020).

Ông đứng đầu đảng "Ngôi nhà Do Thái-Jewish Hom" (2012-2018) và đảng "Cánh hữu mới-New Right" (2018-đến nay). Bennett đã phục vụ trong các đơn vị đặc nhiệm tinh nhuệ nhất kaf Sayeret Matkal và Maglan của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF). Ông đã từng tham gia nhiều cuộc chiến đấu và sau đó trở thành một doanh nhân phần mềm.

_118319582_bennettafpmarch2021gettyimages-1231894462

Năm 1999, ông đồng sáng lập và đồng sở hữu công ty Cyota của Mỹ, hoạt động trong lĩnh vực chống gian lận thương mại điện tử và lừa đảo. Ông cũng từng là Giám đốc điều hành của công ty Soluto, một dịch vụ điện toán đám mây của Israel.

Ông bắt đầu tham gia chính trị năm 2006, giữ chức vụ Tham mưu trưởng cho Benjamin Netanyahu đến năm 2008. Năm 2011, cùng với Ayelet Shaked, Bennett đồng sáng lập phong trào nghị viện "My Israel extra-parliamentary movenent".

Năm 2012, ông được bầu làm lãnh đạo đảng "Ngôi nhà Do Thái". Trong cuộc bầu cử Quốc hội Knesset năm 2013, đảng "Ngôi nhà Do Thái" của ông trong cuộc tranh cử đầu tiên đã giành được 12 trong tổng số 120 ghế.

Ông từng phục vụ trong chính phủ của Thủ tướng Netanyahu với tư cách Bộ trưởng Kinh tế và Dịch vụ Tôn giáo (2013-2015) và là Bộ trưởng Bộ Giáo dục (2015-2019).

Tháng 12/2018, Bennett từ bỏ đảng "Ngôi nhà Do Thái" và thành lập đảng "Cánh hữu mới". Ngày 2/6/2021, Bennett đã ký thỏa thuận liên minh với Yair Lapid, theo đó Bennett sẽ giữ chức thủ tướng Israel cho đến năm 2023 và sau đó Lapid sẽ đảm nhận vai trò này cho đến năm 2025.

Bennett từng đứng đầu một tổ chức định cư ở Bờ Tây và trước đây ông đã từng nói, không ủng hộ "giải pháp hai nhà nước" nhằm thiết lập một nhà nước cho người Palestine ở Bờ Tây và Dải Gaza.

Đọc thêm về:

    Đọc tin tức VN nhanh nhất, xem tin thế giới mới nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên