"Chiến tranh du kích" chống châu chấu: Hé lộ những cuộc đánh úp nghẹt thở trước bình minh

Tất Đạt |

"Chiến tranh du kích" chống châu chấu: Hé lộ những cuộc đánh úp nghẹt thở trước bình minh
"Chiến tranh du kích" chống châu chấu: Hé lộ những cuộc đánh úp nghẹt thở trước bình minh

Trong nhiều tháng qua, dịch châu chấu đã tàn phá nguồn cung cấp lương thực của một số khu vực thường xuyên phải đối mặt với nạn đói nghiêm trọng.

Các cuộc truy lùng

Trực thăng bay nhanh trên những mảnh đất khô cằn để tìm các ổ châu chấu.

"Nếu không biết đàn châu chấu trông như thế nào, chúng tôi sẽ không bao giờ nhìn thấy chúng từ xa. Chúng giỏi ngụy trang với màu đất", Max Taylour, một chuyên gia trẻ tuổi có đôi mắt sắc bén, nói khi ngồi trên máy bay trực thăng.

"Hãy hướng mắt về những vệt xám ở phía đằng xa. Châu chấu có thể là một đám mây phía sau những ngọn núi."

Sau đó, một tiếng thông báo vang lên trên đài phát thanh từ trụ sở chính, cung cấp tọa độ một bầy châu chấu đã được nhóm khảo sát mặt đất gọi tới.

Phi công Kieran Allen cho máy bay quay đầu và ngay sau đó trực thăng lướt qua sườn núi rậm rạp ở Khu bảo tồn quốc gia Samburu rộng lớn thuộc miền Trung Kenya.

Không tốn quá nhiều thời gian trước khi phi công xác định được đàn châu chấu. "Ôi, nhìn kìa mọi người, một đàn lớn đó," Kieran hét lên.

Chiến tranh du kích chống châu chấu: Hé lộ những cuộc đánh úp nghẹt thở trước bình minh - Ảnh 1.

Phi công Kieran. Ảnh: Brian Otieno

Từ trên không, các thung lũng tràn ngập hàng triệu chấm trắng lấp lánh. Một bầy có kích thước gấp đôi thành phố London dường như đã sẵn sàng để quét sạch từng chiếc lá của thảm thực vật.

Kẻ xâm lược có cánh

Năm ngoái, Đông Phi đã phải hứng chịu một cuộc xâm lăng hiếm thấy của loài châu chấu sa mạc. Hàng tỷ con côn trùng đã tràn qua biên giới vào Kenya từ Bán đảo Ả Rập, Somalia và Ethiopia.

Các nhà bình luận đã so sánh đại dịch châu chấu với một bệnh dịch trong Kinh thánh của Abraham. Dịch châu chấu được cho là hậu quả từ biến đổi khí hậu, trong nhiều tháng qua đã tàn phá nguồn cung cấp lương thực của một số khu vực thường xuyên phải đối mặt với nạn đói nghiêm trọng.

Kể từ những năm 1950 tới nay, Kenya chưa từng chứng kiến đại dịch nào khủng khiếp như châu chấu. Quan chức địa phương đã phải chiến đấu với những đàn châu chấu có kích thước gần bằng Luxembourg chỉ với một số ít máy bay và hầu như không có trang thiết bị thích hợp.

Các phi công được giao nhiệm vụ tìm kiếm đàn châu chấu, sau đó gửi vị trí của họ cho căn cứ thông qua ứng dụng WhatsApp bằng kết nối internet có chất lượng kém ở vùng nông thôn.

Một đàn châu chấu có thể chứa tới 80 triệu con châu chấu, bay từ 50km đến 120km trong một ngày tùy thuộc vào thời tiết. Có nhiều lúc, khi máy bay phun thuốc đến tọa độ được gửi trong WhatsApp vào ngày hôm sau, châu chấu đã cách xa nơi đó hàng chục km.

Một đàn châu chấu có thể đẻ hàng triệu quả trứng. Mỗi ngày, mỗi con châu chấu có thể ăn một lượng thức ăn ngang khối lượng của nó và tăng số lượng châu chấu con gấp hai mươi lần sau mỗi 3 tháng. Một đàn châu chấu có thể dễ dàng ăn lượng thức ăn tương đương 35.000 người trong một ngày. Con số này có thể tăng gấp hai chục lần trong 3 tháng.

Chiến tranh du kích chống châu chấu: Hé lộ những cuộc đánh úp nghẹt thở trước bình minh - Ảnh 2.

Những chấm châu chấu có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Ảnh: Brian Otieno

Kieran nói: "Tôi thấy thật vô vọng. Giống như cố gắng dập lửa rừng bằng một cốc nước vậy". Theo Kieran kể lại, năm ngoái anh đã chứng kiến một đàn châu chấu ở cuối đường chân trời dù chỉ dùng mắt thường.

Kieran từng đưa những người nổi tiếng như Madonna và Lady Gaga bay quanh những khu nghỉ dưỡng sang trọng nhất của Kenya, nhưng người phi công giàu kinh nghiệm này hiện đã tham gia cuộc chiến chống lại những "kẻ xâm lược có cánh".

Keith Cressman, một chuyên gia hàng đầu về châu chấu tại Tổ chức Nông nghiệp và Thực phẩm của Liên hiệp quốc (FAO), cho biết: "Chưa ai từng thấy bất cứ thứ gì giống như vậy trong 70 năm qua."

"Kenya không có chuyên gia. Không có kinh nghiệm. Không có thiết bị. Không có máy bay. Không có mạng lưới. Họ không có bình phun thuốc trừ sâu phù hợp hoặc không biết cách phun thuốc phù hợp. Họ không có cách chia sẻ thông tin theo hệ thống."

"Nhưng hiện tại thì đã khác", ông Cressman nói thêm.

Chặn đứng đại dịch

Năm nay, châu chấu đã hoạt động trở lại, càn quét khắp miền bắc Kenya. Nhưng hiện đã có nhiều điều thay đổi.

Một hệ thống phòng thủ phức tạp gồm các đội mặt đất, trực thăng và máy bay phun thuốc trừ sâu trị giá hàng chục triệu bảng Anh đã được đưa vào sử dụng. Và hiện tại, Kenya dường như đang đánh bại những kẻ xâm lược có cánh trong thời gian ngắn kỷ lục.

Bay lượn vòng trên tán rừng, Max kích hoạt thiết bị theo dõi cầm tay. Máy bay trực thăng bắt đầu đi vòng quanh khu vực, tạo thành một đường GPS vô hình để gửi về cho "bộ chỉ huy" tiêu diệt châu chấu.

Chiến tranh du kích chống châu chấu: Hé lộ những cuộc đánh úp nghẹt thở trước bình minh - Ảnh 3.

Sở chỉ huy tiêu diệt châu chấu. Ảnh: Brian Otieno

Đàn châu chấu chuẩn bị dừng chân nghỉ tối. Bám chặt trên các ngọn cây, đàn châu chấu phủ kín một diện tích gần 300 ha, nhưng khi cất cánh bay đi vào sáng hôm sau, chúng sẽ bao phủ lan một diện tích gần gấp năm lần diện tích đó.

Tọa độ của Max ngay lập tức được gửi tới một trong những phòng kiểm soát châu chấu ở Lewa Conservancy Trust. Tại đây, các nhà phân tích lập bản đồ chuyển động theo thời gian thực của hàng chục đàn châu chấu trên màn hình khổng lồ.

Nhà phân tích dữ liệu Boniface Haule chỉ vào một chiếc điện thoại trong góc. "Đó là đường dây nóng. Bất kỳ ai cũng có thể gọi vào bất kỳ lúc nào để cho chúng tôi biết nếu họ phát hiện ra đàn châu chấu".

"Các phi công luôn ở trạng thái chờ sẵn sàng di chuyển ngay lập tức," anh nói.

Chiến lược được nhóm này áp dụng là giết hàng loạt châu chấu khi chúng đang ngủ. Các thuốc trừ sâu họ sử dụng được sự chấp thuận của Liên Hiệp Quốc về mức độ an toàn. Tuy nhiên, họ vẫn phải đuổi châu chấu tới các vùng tránh xa nguồn nước hoặc khu dân cư.

Tọa độ Max vừa gửi chính xác là nơi mà đàn châu chấu đang trú ẩn, chúng chụm lại gần nhau trong những tán cây trong đêm lạnh giá. Vào sáng sớm, các phi công sẽ trở lại đây để tiêu diệt chúng.

Một số tuyến phòng thủ kiểu quân sự đã được thiết lập để chặn đứng các làn sóng châu chấu một cách bài bản, đề phòng chúng bay sâu hơn vào các khu vực của con người.

Tuyến phòng thủ đầu tiên của Kenya là tại Garissa, cách biên giới Somali khoảng 100km về phía tây.

Chiến tranh du kích chống châu chấu: Hé lộ những cuộc đánh úp nghẹt thở trước bình minh - Ảnh 4.

Ảnh: AFP

Khi một đàn châu chấu khổng lồ tràn qua biên giới, các phi công trực thăng như Kieran bay ra để xác định tọa độ chính xác vào buổi tối khi đàn châu chấu bắt đầu giảm hoạt động trong đêm.

Sau đó, các phi công thức dậy vào lúc bình minh ló dạng và bay với những chiếc máy bay được trang bị đặc biệt với máy phun thuốc trừ sâu, "giội bom" vào các đàn châu chấu trước khi thời tiết ấm lên và chúng cất cánh bay đi.

Max nói: "Mọi thứ chúng tôi làm đều chỉ có thời hạn khoảng 2 tiếng đồng hồ vào buổi sáng sớm. Nếu làm sai cái gì, tôi sẽ phải làm lại từ đầu".

Con người đáp trả

Những đàn châu chấu khổng lồ đến từ Somalia và Ethiopia được chia thành những khối nhỏ dễ tiêu diệt hơn. Khi châu chấu bay sâu hơn vào trong lãnh thổ, một bộ phận thứ hai gồm máy bay trực thăng và máy bay phun thuốc trừ sâu sẽ được sử dụng để tách chúng thành từng đám nhỏ.

Khi châu chấu bắt đầu tiếp cận các khu vực trồng nhiều lương thực ở phía nam của đất nước, chúng chỉ còn lại những nhóm đủ nhỏ để đội quân dưới mặt đất có thể tiêu diệt.

Các hoạt động tương tự cũng đang diễn ra trên khắp Somalia và Ethiopia, nhưng các chuyên gia cho rằng những hoạt động này không thành công như ở Kenya.

FAO ước tính rằng các hoạt động trên khắp Kenya, Somalia và Ethiopia đã cứu được hơn 3,1 triệu tấn sản lượng cây trồng, gần như đủ để cung cấp cho toàn bộ Bồ Đào Nha trong hai năm.

Giờ đây, với hơn một năm kinh nghiệm, ông Cressman cho biết Kenya là một trong những quốc gia săn châu chấu hàng đầu thế giới, và các chuyên gia sẵn sàng đào tạo nhân lực chống châu chấu cho các quốc gia khác.

Max và Keiran đã dậy trước khi mặt trời mọc, tăng tốc về phía châu chấu trên sườn núi ở Samburu. Một chiếc máy bay phun thuốc đang bay vòng trên cao trên thung lũng, sẵn sàng tiến vào.

Một loạt các tin nhắn nhanh chóng được phi công của hai máy bay trao đổi với nhau. Họ cần thiết lập các đường bay một cách hoàn hảo để tránh nguy cơ đâm vào nhau.

"Hãy để ý đến anh ấy," Kieran nói với giọng căng thẳng. "Hãy nói cho tôi biết nếu mất tầm nhìn".

Thời khắc quan trọng đã tới, chiếc máy bay nhỏ lao xuống xả một lượng lớn chất thuốc trừ sâu màu trắng để "đánh úp" đàn châu chấu chưa tỉnh giấc.

"Cảnh tượng đó thật đẹp," Max nói. Sau đó, chiếc máy bay trực thăng lại tiếp tục công việc truy lùng các đàn châu chấu khác.

Đọc thêm về:

    Đọc tin nhanh VN mới nhất, xem tin tức thế giới nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thegioi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên