Chiếc tàu ngầm bí ẩn vớt lên từ vịnh Phần Lan mở đường cho cơn ác mộng đến với Mỹ-NATO?

Trịnh Ngọc Tiến |

Chiếc tàu ngầm bí ẩn vớt lên từ vịnh Phần Lan mở đường cho cơn ác mộng đến với Mỹ-NATO?
Chiếc tàu ngầm bí ẩn vớt lên từ vịnh Phần Lan mở đường cho cơn ác mộng đến với Mỹ-NATO?
Ảnh minh họa

"Kho báu" thu được từ chiếc tàu bị đánh chìm đã góp phần dẫn tới sự hình thành của một trong những lực lượng tàu ngầm đáng gờm nhất thế giới?

Sự nguy hiểm của tàu ngầm Đức trong Thế chiến hai

Trong Thế chiến hai, hải quân Đức quốc xã đã gây rất nhiều thiệt hại cho hải quân các nước Đồng minh trên khu vực Bắc Đại Tây Dương. Phương tiện được cho là "sát thủ" chính trong những cuộc hải chiến khốc liệt trên biển là tàu ngầm Đức do Đô đốc Karl Doenitz chỉ huy.

Doenitz cũng được biết đến với tư cách là người phát triển chiến thuật "bầy sói" nổi tiếng khi dùng số đông tàu ngầm, để tấn công các đoàn tàu vận tải và tàu chiến của Đồng minh, gây cho phe Đồng minh những thiệt hại vô cùng to lớn.

Bản chất của chiến thuật này là trinh sát nắm địch qua các kênh thông tin tình báo, sau khi phát hiện đường đi của đoàn tàu thì dùng một nhóm đông tàu ngầm dùng ngư lôi tiến công bất ngờ và nhanh chóng thoát ly khỏi khu vực chiến đấu.

Các tàu ngầm của Đức quốc xã do Doenitz chỉ huy đã đạt được thành công đáng kể trong những năm đầu của cuộc chiến. Chiến thuật "Bầy sói" của họ đã gây ra rất nhiều thiệt hại cho phe Đồng minh ở Đại Tây Dương. Các cuộc tấn công của tàu ngầm Đức ở những khu vực xa xôi, được phòng thủ yếu, đã làm tổn hại đến hoạt động vận tải.

Theo Bộ Hải quân Anh, những "chiến quả" của tàu ngầm Đức là đánh đắm 2.775 tàu buôn, với tổng trọng tải 14.573.000 brt. Lực lượng chống ngầm (ASW) của hải quân cả Anh, Mỹ, Australia và Canada đã phải "vất vả" để ngăn chặn những tổn thất này và giành lại chiến thắng trong các trận chiến trên đại dương.

Chiếc tàu ngầm bí ẩn vớt lên từ vịnh Phần Lan mở đường cho cơn ác mộng đến với Mỹ-NATO? - Ảnh 1.

Các xưởng đóng tàu ngầm của Đức quốc xã trong Thế chiến 2

Đi đầu trong việc phát triển công nghệ tàu ngầm

Vào đầu Thế chiến II, tàu ngầm Đức là một công cụ chiến đấu tuyệt vời, chúng sở hữu tốc độ cao, vũ khí tốt, thân tàu chịu được áp lực khi lặn xuống độ sâu đến 300 m nên việc tiêu diệt những con "cá mập thép" như vậy không dễ. Nhưng sau đó, phe Đồng minh đã tước đi lợi thế của họ bằng cách phát triển lực lượng ASW, nơi mà hàng không chống ngầm đóng vai trò chính.

Cố gắng xoay chuyển tình thế có lợi cho mình, Doenitz tích cực đưa nhiều cải tiến kỹ thuật khác nhau vào tác chiến tàu ngầm. Vì vậy, vào năm 1943, các tàu ngầm của Đức đã được trang bị "ống thở", một thiết bị cho phép động cơ diezel hoạt động dưới nước mà không phải nổi lên.

Đỉnh cao của tàu ngầm Đức là dòng Karl Doenitz XXI, được phát triển theo đơn đặt hàng của Doenitz. Chúng đã trở thành những tàu ngầm mang tính "cách mạng", theo đúng nghĩa đen. Chúng có thể hoạt động mà không cần nổi lên mặt nước, vượt trội so với tàu ngầm của các nước khác về thời gian đi ngầm và tốc độ dưới nước.

Tất nhiên, lớp tàu ngầm XXI có cơ hội đưa các tàu ngầm Đức trở lại lợi thế, trong các trận chiến với các đoàn tàu vận tải. Tuy nhiên, Đức không có thời gian để đưa những tàu ngầm này vào trận chiến vì chiến tranh đã kết thúc và sự thất bại của Đức quốc xã là điều không thể tránh khỏi.

Sau khi Đức quốc xã đầu hàng, mọi công nghệ về chế tạo tàu ngầm của Đức đều trở thành "mồi ngon" của những kẻ chiến thắng. Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến Hải quân Liên Xô, vốn đã thu được nhiều lợi ích từ các chiến lợi phẩm của Đức.

Dấu chân của Đức trong việc đóng tàu ngầm Liên Xô

Kinh nghiệm đóng tàu ngầm của Đức có ảnh hưởng mạnh mẽ đến việc đóng tàu ngầm của Liên Xô ngay cả trước chiến tranh. Quan tâm đến việc xây dựng một lực lượng tàu ngầm lớn và hiện đại, Liên Xô trong những năm 1930, đã cố gắng thiết lập liên lạc với Đức để đạt được mục tiêu của mình.

Sau nhiều năm đàm phán, vào tháng 4/1933, phía Liên Xô đã ký một hợp đồng với công ty Deshimag của Đức, về việc phát triển một dự án tàu ngầm và hỗ trợ kỹ thuật để đóng. Đây là cách các tàu ngầm lớp IX ra đời, trên cơ sở đó, phía Liên Xô đã tạo ra các tàu thuộc dự án IX-bis, hay còn được gọi là lớp Stalinets.

Sự hợp tác Xô - Đức trong lĩnh vực tàu ngầm nổi bật là chế tạo động cơ diezel cho tàu ngầm của hãng MAN; ngoài ra còn có nhiều thiết bị quan trọng như kính tiềm vọng phòng không và chỉ huy Karl Zeiss, thiết bị định vị âm thanh Atlas Werke.

Chiếc tàu ngầm bí ẩn vớt lên từ vịnh Phần Lan mở đường cho cơn ác mộng đến với Mỹ-NATO? - Ảnh 2.

Tàu ngầm mang tính cách mạng của Đức quốc xã Klasse XXI

Chiến tranh Xô - Đức đã chấm dứt hợp tác hải quân giữa hai bên. Tuy nhiên, ngay cả trong chiến tranh, các chuyên gia hải quân Liên Xô vẫn không ngừng quan tâm đến những sáng tạo của người Đức, trong việc phát triển và sử dụng tàu ngầm.

Sự chú ý đó không chỉ dành cho Đức với tư cách là một đối thủ, mà còn như một cường quốc hải quân, đội tàu ngầm của họ đã khiến các đồng minh luôn căng thẳng ở Đại Tây Dương. Xét thấy người Đức rất tiến bộ và am hiểu chiến tranh tàu ngầm, phía Liên Xô đã nghiên cứu kỹ lưỡng bất kỳ thông tin nào về các hành động và cải tiến kỹ thuật của họ.

Mặc dù cuộc chiến tranh chống phát xít Đức của Liên Xô diễn ra vô cùng ác liệt nhưng những nỗ lực tạo ra các dự án về các loại tàu ngầm mới của Liên Xô không dừng lại. Vì vậy, vào năm 1942, dự án Số 608 bắt đầu được tiến hành nhằm chế tạo các loại tàu ngầm hạng trung quy mô lớn, đáp ứng yêu cầu sau chiến tranh.

Tuy nhiên, vào năm 1944, công việc trên phải đình lại khi các chuyên gia Liên Xô được tiếp xúc với chiếc tàu ngầm U-250 "số 7" của Đức, bị đánh chìm ở Vịnh Phần Lan, sau đó được trục vớt thành công và chuyển về cảng Kronstadt để nghiên cứu.

Trên tàu ngầm mà Liên Xô thu được có rất nhiều thiết bị hiện đại. Do vậy dự án 608 đã bị đóng băng để tập trung khai thác công nghệ của tàu ngầm Đức, trong đó ngư lôi dẫn đường bằng âm thanh, loại vũ khí mới nhất của Đức, đã được tìm thấy trên U-250. Đây là một "kho báu" cho Hải quân Liên Xô.

Ngoài ra, phía Liên Xô còn thu lợi từ U-250 như chất thép đóng tàu, cách hàn thân tàu chắc chắn và tìm hiểu nhiều bộ phận, thiết bị khác của tàu ngầm này có nguồn gốc từ ...quốc gia khác.

Di sản của Đô đốc Doenitz

Việc người Đức phát triển và chế tạo các tàu ngầm lớp Klasse XXI đã tạo nên một cuộc cách mạng kỹ thuật trong ngành đóng tàu ngầm trên thế giới. Những thiết kế của lớp tàu XXI đã có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển sau này của tàu ngầm diesel-điện trong các hạm đội của các quốc gia khác, như ống thở, sonar.

Liên Xô đánh giá cao những thành tựu kỹ thuật của hạm đội tàu ngầm Đức dưới thời Tư lệnh Doenitz. Chúng đặc biệt hữu ích vì khi Chiến tranh Lạnh bùng nổ giữa các đồng minh cũ trong liên minh chống phát xít, rõ ràng các nhiệm vụ của hạm đội tàu ngầm Liên Xô sẽ tương tự như nhiệm vụ của lực lượng tàu ngầm Đức quốc xã trong Thế chiến thứ hai.

Chiếc tàu ngầm bí ẩn vớt lên từ vịnh Phần Lan mở đường cho cơn ác mộng đến với Mỹ-NATO? - Ảnh 3.

Karl Doenitz, Tư lệnh Hải quân Đức quốc xã.

Một điều nghịch lý là từ quan điểm chiến lược, Liên Xô khi đó lại rơi vào hoàn cảnh tương tự như Đức nếu so sánh tiềm năng chiến đấu của Hải quân Liên Xô với các hạm đội của đối thủ.

Vì vậy, vào thời điểm đó, tàu ngầm Liên Xô có thể trở thành lớp tàu duy nhất, không chỉ chống chọi được với lực lượng hải quân mạnh hơn của NATO, mà còn đe dọa thông tin liên lạc của Mỹ ở Đại Tây Dương, nối với các đồng minh châu Âu.

Tình huống này khiến Liên Xô tập trung nguồn lực, để xây dựng lực lượng tàu ngầm hùng mạnh. Việc này sẽ rất cần kinh nghiệm của Đức. Dựa trên những kinh nghiệm về xây dựng hạm đội tàu ngầm của Đức quốc xã sau chiến tranh, Liên Xô bắt đầu chế tạo ồ ạt các tàu ngầm diesel-điện, thuộc dự án 611 và 613 và đưa gần 250 chiếc như vậy vào hoạt động.

Những tàu ngầm của các dự án này, được chế tạo dưới ảnh hưởng lớn của thiết kế và giải pháp kỹ thuật của các tàu ngầm dòng XXI của Đức. Đặc biệt, các nhà thiết kế Liên Xô đã vay mượn một số cải tiến từ công nghệ chế tạo tàu ngầm của Đức.

Ví dụ, các tàu ngầm diesel-điện mới của Liên Xô, được trang bị động cơ diesel hoạt động dưới nước, tương tự như "ống thở" của Đức, hệ thống phóng ngư lôi không bọt khí, các trạm tái tạo không khí bằng chất hóa học, kính tiềm vọng có bệ xoay sử dụng bằng thủy lực, để người chỉ huy có thể thực hiện quan sát toàn cảnh…

Điều chú ý là Liên Xô đã không chỉ tiếp thu những công nghệ của tàu ngầm Đức quốc xã, năm 1964, Bộ Quốc phòng Liên đã xuất bản cuốn sách của Karl Doenit. Theo ý kiến ​​của các chuyên gia hải quân Liên Xô, bản dịch là cần thiết vì cuốn sách đã trình bày sự chuẩn bị của các lực lượng tàu ngầm Đức cho chiến tranh và trong chiến tranh.

Những kinh nghiệm về sử dụng tàu ngầm của Doenitz có giá trị đáng kể trong việc nghiên cứu kinh nghiệm phong phú của Đức về tác chiến tàu ngầm, nhất là chiến thuật của các nhóm tàu ​​ngầm, việc giữ bí mật, kế hoạch tác chiến và quản lý hoạt động của lực lượng tàu ngầm, tổ chức thông tin liên lạc, kiểm soát và các tương tác.

Hải quân Liên Xô đã sử dụng di sản của Tư lệnh Hải quân Đức quốc xã, những thành tựu về tàu ngầm của Đức đã được Liên Xô nghiên cứu kỹ lưỡng, và những gì tốt nhất trong số đó đã được đưa vào áp dụng cho việc bảo vệ đất nước.

Cuốn sách của Tư lệnh Hải quân Đức về chiến thuật và chiến lược tác chiến tàu ngầm đã bổ sung kiến ​​thức cho sĩ quan tàu ngầm Liên Xô. Xét cho cùng, như nhà lý luận quân sự Trung Quốc Tôn Tử đã nói, nếu biết địch, biết ta thì trăm trận không thua.

Đọc thêm về:

    Đọc báo, xem tin quốc phòng VN mới nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên