Các "lão tướng" Liên Xô đã khiến xe tăng phương Tây bầm dập ở Trung Đông như thế nào?

Trịnh Ngọc Tiến |
Các "lão tướng" Liên Xô đã khiến xe tăng phương Tây bầm dập ở Trung Đông như thế nào?
Các "lão tướng" Liên Xô đã khiến xe tăng phương Tây bầm dập ở Trung Đông như thế nào?

Trung Đông là nơi chứng kiến những màn đấu tăng "thực thụ" giữa xe tăng chiến đấu chủ lực của Liên Xô và phương Tây.

Cuộc chiến giữa Israel và khối Ả-Rập

Tại chiến trường Trung Đông, nơi địa hình phù hợp cho việc sử dụng tăng-thiết giáp, thế giới đã chứng kiến những màn "tăng đấu tăng" giữa Liên Xô và phương Tây tại đây và có những đánh giá khách quan.

Ví dụ điển hình về điều này là Chiến tranh Yom Kippur năm 1973, cuộc chiến tổng lực đầu tiên của người Israel. Khi đó, Israel tự hào về các loại xe tăng chiến đấu chủ lực (MBT) hiện đại nhất do Mỹ cung cấp, đó là ​​mẫu M60 dùng để đối đầu với T-55, T-62 của Ai Cập và Syria do Liên Xô cung cấp.

Mặc dù các đơn vị thiết giáp Ả Rập đã chịu tổn thất nặng nề trước các cuộc không kích của Israel do không chiếm được ưu thế trên không và cuối cùng thua trận nhưng hiệu suất chiến đấu của T-62 được đánh giá là vượt trội so với M60. Trong khi M60 được đánh giá là xe tăng hàng đầu của Mỹ vào thời điểm đó thì T-62 chỉ được xếp hạng thứ ba của Liên Xô.

Chính vì lý do này, Israel đã quyết tâm phát triển xe tăng chiến đấu nội địa để tránh phụ thuộc quá nhiều vào xe tăng của Mỹ.

Các lão tướng Liên Xô đã khiến xe tăng phương Tây bầm dập ở Trung Đông như thế nào? - Ảnh 1.

Xe tăng T-62 của Ai Cập.

Cuộc chiến tranh Iran - Iraq (1980 -1988)

Trong khi Chiến tranh Yom Kippur chỉ kéo dài 19 ngày thì một cuộc chiến kéo dài hơn rất nhiều ở Trung Đông đã chứng kiến ​​các MBT của phương Tây và Liên Xô giao tranh với nhau. Những trận chiến quy mô lớn trong giai đoạn này đã chứng tỏ rõ ràng hơn lợi thế về hiệu suất của tăng Liên Xô so với tăng phương Tây.

Chúng ta đang đề cập tới cuộc chiến tranh Iran - Iraq. Cả hai bên đã triển khai các loại xe tăng được Liên Xô và phương Tây xuất khẩu, thuộc hàng tốt nhất vào thời điểm đó. Quân đội Iran có 460 xe tăng M60 từ Mỹ và 870 xe tăng Chieftain "tinh nhuệ" của Anh.

MBT Chieftain là xe tăng duy nhất của Tây Âu được cho là có tính năng tương đương M60 khi ấy. Điều đáng chú ý là Iran đã trang bị hàng trăm chiếc Chieftain, nhiều hơn cả số Chieftain có trong Quân đội Anh.

Các lão tướng Liên Xô đã khiến xe tăng phương Tây bầm dập ở Trung Đông như thế nào? - Ảnh 2.

Xe tăng M60 Patton.

Khi chiến tranh Iran - Iraq bùng nổ, Iraq có khoảng 1.000 chiếc T-62 cùng với khoảng 50 chiếc T-72. Xe tăng T-72 đã được đưa vào phục vụ trong quân đội Liên Xô từ năm 1973 và Trung Đông là điểm xuất khẩu đầu tiên của loại xe tăng này.

Hiệu suất của các MBT hạng ba và thứ tư của Liên Xô là T-72 và T-62 đủ sức đương đầu với các loại thiết giáp mạnh nhất của phương Tây vào thời điểm đó, cho thấy trình độ trong chế tạo phương tiện bọc thép mà Liên Xô đã đạt được.

Cả Iraq và Iran đều đánh giá T-72 là loại xe tăng tốt nhất trong cuộc chiến. Tham gia nhiều trận đánh lớn nhưng chúng bị tổn thất rất ít, gần như hoàn toàn "bất khả xâm phạm" trong cuộc đối đầu với xe tăng Chieftain và M60, trong khi lại gây ra tổn thất rất nặng nề cho lực lượng tăng-thiết giáp của Iran.

Một sĩ quan Iran đã viết trong một báo cáo vào tháng 6/1981 như sau: "Những chiếc Chieftain không thể so sánh được với T-72. Iran không có biện pháp hữu hiệu nào để đối phó với T-72".

Các sĩ quan Iran cũng đánh giá rằng, không chỉ T-72 có tính năng vượt trội, mà những chiếc MBT (do Liên Xô chế tạo) Iran chiếm được từ Iraq cũng chứng tỏ độ tin cậy và dễ sử dụng hơn nhiều so với MBT do Mỹ và Anh chế tạo.

Chỉ huy một đơn vị xe tăng của Iran là Adar Forouzan đã viết trong hồi ký rằng, các đơn vị xe tăng của Iran không bao giờ đánh giá cao về xe tăng Chieftain. Theo ông Adar, T-72 là MBT nguy hiểm nhất trong số xe tăng của Iraq vì có tốc độ và hỏa lực tốt, giáp xe có thể chống lại tất cả các loại đạn pháo tăng của xe tăng phía Iran, cũng như súng chống tăng của bộ binh Iran.

Một trong những cuộc tăng đấu tăng của Iran với T-72 Iraq là vào mùa xuân năm 1982 ở khu vực gần Dasht Abbas Dizful. Sau sự xuất hiện của T-72, phía Iran ngay lập tức bắt đầu chịu tổn thất, xe tăng của họ bị bắn cháy, lính tăng khiếp sợ bỏ xe.

Adar viết: "Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, một tiểu đoàn xe tăng Iraq trang bị T-72 đã vô hiệu hóa thiết giáp của Iran trong nhiều cuộc giao tranh và không bị tổn thất gì, thậm chí phía Iran có cả súng chống tăng M68 và tên lửa chống tăng có điều khiển TOW của Mỹ nhưng hoàn toàn không hiệu quả".

Trong cuộc đấu tăng khốc liệt nhất giữa hai phía, các đơn vị xe tăng của Iraq được trang bị T-62 và T-72 đã tiêu diệt 100 xe tăng, phía Iraq với tổn thất khoảng một chục chiếc, hầu hết trong số đó là T-62.

Các lão tướng Liên Xô đã khiến xe tăng phương Tây bầm dập ở Trung Đông như thế nào? - Ảnh 3.

Xe tăng Chieftain của Iran và T-72 của Iraq trong cuộc chiến tranh Iran - Iraq.

Ưu tiên mua sắm xe tăng Liên Xô/Nga

Cả Iran và Iraq đều mua thêm MBT trong thời gian chiến tranh, Iraq nhận được khoảng 1.000 chiếc xe tăng T-72. Iran mua các xe tăng Type 59 và Type 69 từ Trung Quốc (là các phiên bản sao chép và cải tiến xe tăng T-54 của Liên Xô).

Các loại xe tăng dòng T-54 của Liên Xô không có sức mạnh vượt trội Chieftain và M-60 nhưng dễ sử dụng và đáng tin cậy hơn so với Chieftain và M-60 có thiết kế phức tạp.

Xe tăng có tính năng nhất của Iran trong cuộc chiến là Chonma Ho, phiên bản sao chép T-62 của Triều Tiên. Iran đã mua khoảng 200 chiếc Chonma Ho cùng với tên lửa đạn đạo, tàu ngầm, pháo tầm xa và nhiều vũ khí khác của Triều Tiên.

Iran đạt được hợp đồng với Liên Xô (sau này là Nga) ngay sau khi chiến tranh kết thúc để sản xuất T-72 theo giấy phép. Đây vẫn là loại xe tăng có tính năng tốt nhất của Quân đội Iran cho đến ngày nay. Hiện Iran có khoảng vài trăm chiếc T-72 trong biên chế.

Tại Iraq, sau khi Tổng thống Saddam Hussein bị Mỹ lật đổ năm 2003, mặc dù được trang bị nhiều xe tăng M1 Abrams của Mỹ nhưng Iraq đã loại bỏ những xe tăng này khỏi các đơn vị tinh nhuệ của họ và thay bằng T-90 của Nga, một thiết kế gần giống với T-72 và được đưa vào trang bị từ những năm 1990.

Sau Chiến tranh Lạnh, sự quan tâm của phương Tây đối với T-72 và T-80 vẫn rất cao, nhiều quốc gia đã mua cả hai loại xe tăng này để nghiên cứu nhằm bổ sung những tính năng mới vào MBT của họ.

Kết quả các cuộc đấu tăng trong cuộc chiến tranh Iran - Iraq đã cho thấy, nếu xảy ra một cuộc chiến tổng lực trên bộ giữa Liên Xô và phương Tây thì các đơn vị thiết giáp của Liên Xô sẽ có lợi thế đáng kể. Thậm chí T- 62 cũng đủ "đè bẹp" MBT Chieftain và M60 mặc dù sức mạnh chỉ đứng thứ tư.


Đọc thêm về:

    Đọc tin mới, xem tin quân sự nhanh nhất tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên