Tâm sự rút ruột của Nguyên bí thư Hội An và bát chè đậu ván của 2 người phụ nữ

Hải Yến |
Tâm sự rút ruột của Nguyên bí thư Hội An và bát chè đậu ván của 2 người phụ nữ
Tâm sự rút ruột của Nguyên bí thư Hội An và bát chè đậu ván của 2 người phụ nữ

Những chính sách độc đáo của ông Nguyễn Sự như cho phép người dân bán vé tham quan nhà di sản, không thu thuế...; hỗ trợ ngân sách người dân sửa chữa nhà cổ đã góp phần đưa Hội An lên vị thế du lịch như bây giờ.

Trong cuộc tọa đàm trao đổi về chủ đề quản trị và lãnh đạo, nhìn từ công tác bảo tồn di sản Hội An (Di sản Văn hóa thế giới thuộc tỉnh Quảng Nam), ông Nguyễn Sự - Nguyên Chủ tịch UBND thị xã Hội An, Bí thư Thành ủy Hội An đã có những chia sẻ về những bài học về lãnh đạo cũng như phát triển du lịch xuất phát từ mảnh đất ông đã gắn bó trọn vẹn trong suốt 21 năm.

Câu chuyn chè đậu ván và tư duy bảo tn không phi "bo tàng"

Bài học lãnh đạo nhìn thấu từ gốc rễ văn hóa được ông Nguyễn Sự "nhâm nhi" trong câu chuyện về gánh hàng rong bán món chè đậu ván trứ danh của hai người phụ nữ ở Hội An.

Chè đậu ván của hai bà đặc sắc ở chỗ nước thì trong veo không chút gợn mà ngọt thanh và dịu, còn các hạt đậu thì mịn bâng và vẫn còn nguyên, không hề nát, thậm chí một vết rạn nhỏ cũng không. Bỏ vào miệng cứ thế mà tan ra lúc nào không hay nên tưởng cứ còn đó mãi trên lưỡi...

Sự ngọt ngon của nước đường hóa ra lại xuất phát từ một "bí quyết" nhỏ: Bà cô bán chè khéo léo pha trộn 2 loại đường với nhau, một loại đường mía cấp thấp dành cho người nghèo và đường phèn - loại đường cao cấp nhất.

Tâm sự rút ruột của Nguyên bí thư Hội An và bát chè đậu ván của 2 người phụ nữ  - Ảnh 1.

Ông Nguyễn Sự - Nguyên Chủ tịch UBND thị xã Hội An, Bí thư Thành ủy Hội An. Ảnh: FSPPM.

Loại đường mía cấp thấp ấy vốn là đường bát quen thuộc ở các làng quê xứ Quảng. Khi nước mật trong chảo còn ở trạng thái thô nhất, chưa lọc chút tạp chất nào, đang sôi sùng sục, chín tới một độ nào đó thì được đổ ra những cái bát cũng thô như vậy, để cho nguội đi, đặc quánh lại, màu đen xỉn, hai bát đường úp vào nhau.

Sau đó quấn rơm và đem bán ở chợ, bán cả cặp, hoặc từng bát, cũng có khi chẻ ra từng góc bán cho các bà mẹ đi chợ mua quà về cho con. Loại đường quê mùa nhất, thô sơ nhất, bình dân nhất, đứng ở cuối bảng xếp hạng của họ nhà đường.

Thứ đường ấy lại được pha với đường phèn, loại đường đứng đầu bảng, là kim cương của đường, là đường vua, quý phái, vương giả, tức là nghịch lý tốt cùng. Theo ông Nguyễn Sự, văn hóa Hội An cũng chính là vậy: Là sự kết hợp của thứ hạ đẳng nhất với thứ cao cấp nhất.

Chùa Cầu ở Hội An cũng là một sự kết hợp khác nhưng là văn hóa người Hoa và người Nhật, là biểu tượng của "đạo" và "đời" luôn song hành với nhau. Ông Sự muốn chứng minh rằng văn hóa Hội An là sự hội nhập và kết hợp của nhiều văn hóa khác nhau.

Người dân Hội An có thể đến từ nhiều vùng đất khác nhau nhưng họ chung sống trong hòa bình. Người Hội An vẫn phải bắt kịp cuộc sống hiện đại để không tụt hậu nhưng không đánh mất mình. Một người đạp xích lô có thể uống cà phê sáng với một anh tỷ phú và trả tiền cho nhau như một việc bình thường.

Theo quan điểm của ông Nguyễn Sự: "Bảo tồn phải mang yếu tố 'động', tức phải biến Hội An thành một di tích sống để người tham quan nhìn thấy được nhịp sống thực tại ở Hội An; mỗi ngôi nhà, mỗi con đường, mỗi góc phố Hội An phải gắn liền với đời sống của người dân. Có như vậy, văn hóa mới được nối dài".

Tâm sự rút ruột của Nguyên bí thư Hội An và bát chè đậu ván của 2 người phụ nữ  - Ảnh 2.

Phố cổ Hội An được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới từ năm 1999.

Văn hóa Hội An không phải là cái bất biến mà luôn chuyển động không ngừng, dung nạp những thứ phù hợp và khai trừ những thứ không phù hợp, việc bảo tồn các di sản ở Hội An cũng vậy, không phải giữ những di tích của quá khứ chỉ để ngắm nhìn như trong các bảo tàng.

Từ đó, những chính sách của ông Sự ra đời như cho phép người dân bán vé tham quan nhà di sản, không thu thuế...; hỗ trợ ngân sách người dân sửa chữa nhà cổ như bán vé tham quan trọn gói vào phố cổ Hội An nhằm trích phần lớn tổng doanh thu từ vé cho quỹ trùng tu, tôn tạo di tích.

Theo số liệu thống kê của TP. Hội An, năm 2019, doanh thu vé tham quan phố cổ đạt hơn 287 tỷ đồng.

Câu chuyn xây 8 phòng ngh

Nguyên bí thư Hội An nhớ lại những ngày đầu, định hướng phát triển du lịch ở Hội An gặp biết bao gian nan khi diện tích đất còn ít, đất nông nghiệp thấp nên nông nghiệp không phải thế mạnh.

Dân Hội An gia công hàng thủ công mỹ nghệ mành trúc chiếu cói… cho Liên Xô và Đông Âu. Liên Xô sụp đổ thì dân Hội An thất nghiệp. Ngư nghiệp trở thành ngành mũi nhọn. Đến năm 1993, Hội An mới bắt đầu tập làm du lịch khi nghị quyết của thị xã bắt đầu nêu vấn đề phát triển du lịch.

Du lịch trong tâm thức người lãnh đạo là khách sạn, nhà nghỉ không nghĩ gì hơn nữa, không hiểu du lịch, nên lúc nghị quyết ban ra còn có ý kiến ra vào, nhiều người lo lắng, Hội An có làm du lịch đâu, mới mẻ, hiểu biết du lịch ít; sợ khách không đi thì dân không có thu nhập.

Lúc đó, Hội An bắt đầu bằng việc xây 8 phòng nghỉ thuộc 1 doanh nghiệp nhà nước. Thị xã Hội An bấy giờ cho vay 300 triệu đồng từ ngân sách. Nhiều người phản đối, có những Đại biểu Hội đồng nhân dân phát biểu: "Bệnh viện thiếu giường, trường thiếu ghế, mà đầu tư 300 triệu vào cái không đâu vào đâu".

Tâm sự rút ruột của Nguyên bí thư Hội An và bát chè đậu ván của 2 người phụ nữ  - Ảnh 3.

Hội An tập trung phát triển nhiều sản phẩm du lịch ở làng rau Trà Quế.

Thời điểm ấy, khách đến Hội An không nhiều chỉ khoảng 50 -70 khách Tây/năm. Giờ khách du lịch lên tới 4 triệu khách du lịch/năm. Du lịch ở Hội An mang tính cộng đồng, không dồn vào doanh nghiệp mà mỗi người dân đều được hưởng lợi.

Năm 1995, bán vé thông quan được 53 triệu, trong khi tiền in vé và tiền cho người bán vé là 57 triệu. Đến năm 2017, Hội An thu về 300 tỷ tiền bán vé tham quan. Như vậy, du lịch phát triển giữ tỷ trọng quan trọng 75% tỉ trọng GDP của thành phố mà trước đó là con số 0.

Năm 1999, khi UNESCO ghi tên Hội An vào danh sách các di sản thế giới, đô thị cổ Hội An dần phồn vinh trở lại nhờ những hoạt động du lịch, có một thời kỳ các cán bộ lãnh đạo đã lên kế hoạch tạo nên một "phố Tây" ở Hội An và vấp phải sự phản đối quyết liệt từ Nguyễn Sự.

"Tôi nói với anh em: Khách Tây đến Hội An để tìm đặc trưng của Hội An, đặc trưng của Việt Nam chứ không phải tìm thứ mà họ đã có. Nếu tư duy như vậy thì văn hóa Hội An sẽ mất và bị thay thế bằng thứ văn hóa khác. Một thứ văn hóa Tây không ra Tây, ta không ra ta. Người ta có thể biến đồng ruộng thành đô thị, nhưng trong lịch sử tôi không thấy ai biến đô thị thành đồng ruộng hết", ông kể lại.

"Nếu các bạn sau này làm trong một lĩnh vực nào đó có tham gia quản trị trung ương hay quản trị địa phương, hãy lưu ý: Cái gì làm thì dễ mà sửa thì khó, hãy vô cùng thận trọng. Khi một mảnh đất còn trống thì hãy nghĩ một điều: Không nên xây cái gì chứ ko phải là nên xây cái gì, bởi vì xây rồi thì khó làm lại", ông chia sẻ.

Sự tồn tại một đô thị như Hội An là trường hợp duy nhất ở Việt Nam và cũng hiếm thấy trên thế giới. Đây được xem như một bảo tàng sống về kiến trúc và lối sống đô thị. Hiện nay, Hội An có 1.360 di tích danh lam thắng cảnh được phân thành: 1.068 nhà cổ, 19 chùa, 43 miếu thờ thần linh, 23 đình, 5 hội quán, 11 giếng nước, 1 cầu, 44 ngôi mộ cổ.

Theo thống kê, quý I/2021, thành phố đón khoảng 146.375 lượt khách (trong đó có 8.420 lượt khách mua vé tham quan). Năm 2021 dự báo còn tiếp tục khó khăn, nhất là khi dịch COVID-19 đang bùng phát trở lại, nhưng với nỗ lực từ trung ương đến địa phương, hứa hẹn sẽ giúp du lịch Hội An nhanh chóng phục hồi, phát triển.

Tâm sự rút ruột của Nguyên bí thư Hội An và bát chè đậu ván của 2 người phụ nữ  - Ảnh 4.

Du khách tham quan phố cổ Hội An. Ảnh: QUỐC HẢI

Kích cầu du lịch nhưng vẫn thích ứng với bối cảnh hiện tại

Ngoài Hội An, Vịnh Hạ Long, biển Mỹ Khê (Đà Nẵng), Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình), Đảo Hòn Mun (Nha Trang) cũng là những danh lam thắng cảnh được UNESCO công nhận. Những di sản này sẽ giúp cho các du khách nước ngoài biết đến du lịch Việt Nam nhiều hơn. Đây cũng là một trong các cơ hội giúp ngành du lịch phát triển mạnh mẽ.

Tính đến nay, cả nước có tổng cộng hơn 41.000 di tích khác nhau. Với 54 dân tộc anh em và những đặc trưng, nét riêng về văn hóa cũng như phong tục tập quán khác nhau khiến ngành du lịch tại các địa phương phát triển nhiều điểm du lịch khá độc đáo, điển hình là Sapa.

Về nền kinh tế nông nghiệp điển hình, văn hóa rối nước là nét đặc trưng vào mỗi dịp hội hè. Đây là môn nghệ thuật tổng hợp khá nhiều nét nghệ thuật khác nhau như sơn mài, âm nhạc, hội họa… Bên cạnh đó, có chèo, tuồng, ca cổ, cải lương cũng giúp làm phong phú nền văn hóa dân gian.

Tuy nhiên, trong bối cảnh dịch bệnh vẫn đang diễn biến phức tạp, xu hướng du lịch của Việt Nam trong năm nay có nhiều thay đổi. Tháng 3/2021, báo cáo "Xu hướng du lịch Việt Nam năm 2021" của Outbox Consulting đã chỉ ra 4 nhóm về xu hướng du lịch năm nay gồm: Giãn cách xã hội, lập kế hoạch và đặt dịch vụ, chuyển đổi số, điểm đến.

Tâm sự rút ruột của Nguyên bí thư Hội An và bát chè đậu ván của 2 người phụ nữ  - Ảnh 5.

Sapa là điểm du lịch nổi tiếng ở miền Bắc thu hút khách du lịch cả trong và ngoài nước.

Trong đó, du lịch theo hướng giãn cách xã hội, du khách ưu tiên lựa chọn điểm đến vắng vẻ gần với nơi sinh sống để có thể tự sắp xếp chuyến đi nhưng vẫn đảm bảo được an toàn. Du lịch theo nhóm nhỏ là cách du khách đi theo tour thích ứng với bối cảnh hiện tại.

Du lịch hướng đến sức khoẻ không còn mới trong ngành du lịch, việc tìm kiếm một chuyến đi nghỉ dưỡng phục hồi sức khoẻ sau khi đại dịch được kiểm soát sẽ là một xu hướng trong năm 2021.

Xu hướng này cũng thúc đẩy đại lý du lịch cần phải sáng tạo hơn trong việc thiết kế hành trình tour hấp dẫn hơn. Bên cạnh đó, đại lý du lịch cũng có thể cân nhắc việc thay điểm đến du lịch đông đúc bằng những địa điểm tham quan xa, vắng vẻ hơn hoặc tổ chức tour đi xe đạp, leo núi.

Trong thời điểm mọi điểm đến đều có thể bị gián đoạn và các chuyến đi đều không được chắc chắn, du khách rất cần một nguồn thông tin tin cậy để cập nhật liên tục tình hình dịch bệnh.

Nếu như trước đây, đại lý du lịch chỉ có vai trò bán tour và vé, thì trong đại dịch, đã đóng vai trò là nguồn cung cấp thông tin và kiến thức.

Đại lý du lịch cần đáp ứng toàn bộ nhu cầu từ đề xuất ý tưởng đi du lịch, tìm kiếm giá vé máy bay rẻ nhất, cập nhật tiêu chuẩn sức khỏe và an toàn mới nhất hay thậm chí là trợ giúp hoàn/hủy vé máy bay, phòng khách sạn...

Vì vậy, chuỗi cung ứng điểm đến, hãng hàng không, khách sạn, công ty cho thuê xe hơi...nên hợp tác chặt chẽ với đại lý du lịch nhằm đảm bảo du khách có thông tin cần thiết nhằm đối phó với những tình huống gián đoạn có thể xảy ra trên hành trình du lịch.

Đọc thêm về:

    Đọc tin mới nhất báo VNexpress tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email kinhdoanh@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980
      Chính sách bảo mật

      Chat với tư vấn viên